รูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมการออกกำลังกายของสตรีวัยทองในชุมชนชนบทกรณีศึกษา ตำบลสร้างนกทา อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการณ์ส่งเสริม พฤติกรรมการออกกำลังกายและหารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพสตรีวัยทองในชุมชนชนบท โดยการมีส่วนร่วม ของชุมชน เลือกพื้นที่ในการศึกษาและสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ทำการศึกษาในสตรีวัยทอง จำนวน 20 คน ผู้นำชุมชน จำนวน 6 คน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจำนวน 3 คน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล 1 คน เจ้าอาวาสวัด 1 รูป เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1. แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2. แบบประเมินอาการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน ของกรมการแพทย์ กรุงเทพมหานคร 3. แบบประเมินพฤติกรรมการออกกำลังกายสตรีวัยทอง 4. แนวทางการสนทนากลุ่ม 5. แนว ทางการสังเกต แบบมีส่วนร่วม และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม 6. แบบบันทึกภาคสนาม และ 7. อุปกรณ์เสริม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาสภาพการณ์ส่งเสริมพฤติกรรมการออกกำลังกายของสตรีวัยทอง โดยลงพื้นที่ เพื่อวิเคราะห์ชุมชน โดยการการสอบถาม สัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และหารูปแบบการส่งเสริม พฤติกรรมการออกกำลังกาย โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ที่เป็นความต้องการของชุมชนอย่างแท้จริง วิเคราะห์ ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ยร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้ การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่าง ส่วนใหญ่มีอาการที่เกิดจากการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน ไม่เคยได้รับ ฮอร์โมนทดแทน คิดเป็นร้อยละ 95 อายุเมื่อมีประจำเดือนครั้งแรกเฉลี่ยประมาณ 12 ปี ส่วนใหญ่ยังมี ประจำเดือนอยู่คิดเป็นร้อยละ 60 หมดประจำเดือนเมื่ออายุเฉลี่ย 49 ปี การประเมิน อาการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน ในสตรีวัยทอง พบว่า ส่วนใหญ่มีอารมณ์แปรปรวน ร้อยละ 50 มีอาการร้อนวูบวาบ คิดเป็นร้อยละ 80 นอนไม่หลับร้อยละ 45 ช่องคลอดแห้งร้อยละ 60 เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ และพบว่าสตรีวัยทองส่วนใหญ่ไม่ได้ออก กำลังกายและคิดว่าการประกอบอาชีพเป็นการออกกำลังกายอย่างหนึ่ง รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพด้านการ ออกกำลังกาย ของสตรีวัยทองอาศัยแนวคิด “ออกกำลังกายแบบง่ายๆ ตามวิถีชุมชน” โดยการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย ตามโมเดล “COKYAW Model” ได้แก่ C=Community concern คือการสร้างความตระหนักให้คนในชุมชน O=Opportunity คือการวิเคราะห์และเปิดโอกาสการพัฒนาในทุกด้าน K=Knowledge คือการให้ความรู้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง ทุกฝ่าย Y=Yield คือ การวิเคราะห์ผลลัพธ์ที่ได้และนำสู่การปฏิบัติที่ยั่งยืน A=Attitude คือการสร้าง ทัศนคติที่ดีในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพสตรีวัยทองด้านการออกกำลังกายและการประสานความร่วมมือของทุกฝ่าย และ W=Women คือ การดูแลสุขภาพสตรีวัยทองให้ดี เนื่องจากกลุ่มประชากรวัยทองเป็นผู้ที่ต้องทำงาน และดูแลบุคคลอื่นในครอบครัวและสังคมต่อไป ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไปควรมีการนำรูปแบบการออกกำลังกายที่ได้ไปปฏิบัติจริงในชุมชน