การศึกษาการดำเนินยุทธศาสตร์นโยบายแอลกอฮอล์ระดับชาติ ในจังหวัดอำนาจเจริญและศรีสะเกษ ปี 2559
คำสำคัญ:
การดำเนินนโยบาย, แอลกอฮอล์, การดำเนินนโยบายแอลกอฮอล์บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนำนโยบายแอลกอฮอล์แห่งชาติมาปฏิบัติในจังหวัดอำนาจเจริญและจังหวัดศรีสะเกษ ปัจจัยสนับสนุน อุปสรรคและข้อเสนอแนะในการนำนโยบายแอลกอฮอล์แห่งชาติมาปฏิบัติในจังหวัดอำนาจเจริญและจังหวัดศรีสะเกษ โดยใช้รูปแบบ CIPP Model ประกอบด้วย 4 ขั้น คือ ขั้นที่ 1 ประเมินสภาวะแวดล้อม (Context evaluation : C) ขั้นที่ 2 ประเมินปัจจัยนำเข้า (Input evaluation : I) ขั้นที่ 3 ประเมินกระบวนการ (Process evaluation : P) ขั้นที่ 4 การประเมินผลผลิต (Product evaluation : P) กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ คือ คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัดอำนาจเจริญและศรีสะเกษที่ดำเนินการตามนโยบายยุทธศาสตร์แอลกอฮอล์ระดับชาติทั้ง 5 มาตรการและผู้เกี่ยวข้องจำนวน 33 คน สถิติที่ใช้คือสถิติเชิงพรรณนา (Descriptive statistics) ใช้อธิบายข้อมูล ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า ทั้งสองจังหวัดมีการดำเนินงานเป็นภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาชน และเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล) ร่วมกันดำเนินงาน มีจุดเด่นของจังหวัดอำนาจเจริญคือ ผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่งประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับอำเภอ เพื่อให้มีกำลังคนที่เพียงพอ และดูแลประชาชนอย่างทั่วถึง จุดเด่นของจังหวัดศรีสะเกษ มีผู้ว่าราชการจังหวัดมีการประกาศ “จังหวัดศรีสะเกษจะเป็นจังหวัดปลอดเหล้า”
ปัจจัยสนับสนุนและอุปสรรคในการนำนโยบายแอลกอฮอล์แห่งชาติมาปฏิบัติจังหวัดอำนาจเจริญ ปัจจัยที่สนับสนุนการดำเนินงาน คือ มีการดำเนินงานให้ทั่วถึงครอบคลุมทุกอำเภอในจังหวัด จังหวัดศรีสะเกษ มีปัจจัยสนับสนุนการดำเนินงาน คือ
มีหมู่บ้านต้นแบบปลอดเหล้า คือ ตำบลเสียว อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ งานบุญประเพณี งานศพปลอดเหล้า ทำให้ประชาชน ลดภาระค่าใช้จ่ายในการจัดงานต่างๆ ในชุมชน อุปสรรคในการดำเนินงาน เนื่องจากข้อสั่งการที่เกี่ยวกับเรื่องแอลกอฮอล์จำนวนมาก แต่มีข้อจำกัดคือกระบวนการที่นำนโยบายออกมาใช้ในระดับจังหวัดไม่เข้มงวด สำหรับจังหวัดศรีสะเกษ ผู้บริหารระดับจังหวัดมีการเปลี่ยนแปลงบ่อย ทำให้นโยบายการดำเนินงานเปลี่ยนแปลงไปด้วย และการดำเนินงานมีผลกระทบต่อผลประโยชน์ อาชีพของผู้ประกอบการร้านค้า ต้องดำเนินการให้ผู้ประกอบการดังกล่าวเข้ามา มีส่วนร่วมในการรณรงค์ป้องกัน ป้องปรามไม่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้เด็กที่มีอายุต่ำกว่าเกณฑ์ที่กฎหมาย
เอกสารอ้างอิง
กฤษฏ์ โพธิ์ศรี และคณะ. (2559). การพัฒนาแผนยุทธศาสตร์ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จังหวัดมหาสารคาม เพื่อพัฒนาแผนยุทธศาสตร์ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จังหวัดมหาสารคาม. [ออนไลน์]. ได้จาก http://conference.nu.ac.th/nrc12/downloadPro.php?pID=251&file=251.pdf. [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
กลุ่มยุทธศาสตร์และกำกับติดตามประเมินผล สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2559). การประเมินผลครึ่งแผนยุทธศาสตร์นโยบายแอลกอฮอล์ระดับชาติ พ.ศ. 2554-2558. [ออนไลน์]. ได้จากwww.thaiantialcohol.com/documents/download/222. [สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2560]
ชาติธนา ปัจตาลาโพธิ์. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก (ดื่มแบบเมาหัวราน้ำ) ของเยาวชนในเขตตำบลวังแสง อำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม. [ออนไลน์]. ได้จากhttp://www.kmutt.ac.th/jif/public_html/article_detail.php?ArticleID=143817 [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
ดามธรรม จินากูล. (2554). การนำนโยบายแอลกอฮอล์ไปปฏิบัติในระดับตำบลจังหวัดนคราชสีมา. [ออนไลน์]. ได้จาก http:// cas.or.th/wp-content/uploads/2015/11/r53-k-010.pdf. [สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2560]
ธงชัย วชิรพินพง. (2553). การประเมินผลโครงการการดูแลผู้มีปัญหาการดื่มสุรา เครือข่ายพื้นที่นำร่อง 5 จังหวัด (จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเลย จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดสิงห์บุรี และจังหวัดสุราษฎร์ธานี). [ออนไลน์]. ได้จาก http://thailand.digitaljournals.org/index.php/JNRRPH/article/download/10923/10334. [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
นิรุวรรณ เทิรนโบล์. (2556). การวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์ Public Health Research. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา.
ประภา นัครา. (2557). การปฏิบัติตามนโยบายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในจังหวัดภูเก็ต. [ออนไลน์]. ได้จาก http://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14456/jssnu.2014.10. [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
แผนงานเครือข่ายควบคุมโรคไม่ติดต่อ (Thai NCD Network) มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข. (2559). แผนปฏิบัติการเพื่อการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อระดับโลก พ.ศ. 2556-2563. นนทบุรี: ห้างหุ้นส่วนจำกัด สันสวย.
แผนงานเครือข่ายควบคุมโรคไม่ติดต่อ (Thai NCD Network) มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข. (2559. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อระดับโลก พ.ศ. 2553. นนทบุรี: บริษัท เดอะ กราฟิโก ซิสเต็มส์ จำกัด.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย. (2553). การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ครั้งแรกการดื่มแบบเมาหัวรานํ้าและผลกระทบจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเยาวชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. [ออนไลน์]. ได้จาก http://www.ph.mahidol.ac.th/phjournal/journal/41_3/05.pdf. [สืบค้นเมื่อ 23 สิงหาคม 2558]
พระมหาอนุชา จันทวงศ์. (2553). การประเมินนโยบายการควบคุมเครื่องแอลกอฮอล์: กรณีศึกษาวัดในเขตบางนา. [ออนไลน์]. ได้จากhttp://ir.swu.ac.th/xmlui/bitstream/handle/123456789/770/PhramahaAnucha_C.pdf?sequence=1. [สืบค้นเมื่อ 23 สิงหาคม 2558]
พระมหาอนุชา จันทวงศ์. พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 125. 2551. [ออนไลน์]. ได้จาก http://old.ddc.moph.go.th/law/showimg5.php?id=77. [สืบค้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2559]
มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ. (2554). การประเมินผลการรณรงค์ “งดเหล้าเข้าพรรษาปี 2553” : กรณีศึกษาประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไปในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และใน 20 จังหวัดทั่วประเทศ. [ออนไลน์]. ได้จาก http://cas.or.th/. [สืบค้นเมื่อ 23 สิงหาคม 2558]
วุฒิชัย วีระวัฒน์. (2549). แนวคิดทฤษฎีเชิงระบบ. [ออนไลน์]. ได้จาก http://thesis.rru.ac.th/files/pdf/1185945141202.pdf . [สืบค้นเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2559]
ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. (2553). ยุทธศาสตร์นโยบายแอลกอฮอล์ระดับชาติ. [ออนไลน์]. ได้จาก http://cas.or.th/publication. [สืบค้นเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2560]
ส่วนประเมินผล กรมประชาสัมพันธ์. (2555). แนวคิดทฤษฎี CIPP MODEL. [ออนไลน์]. ได้จาก http://hq.prd.go.th/plan/ewt_dl_link.php?nid=3034. [สืบค้นเมื่อ 7 กันยายน 2558]
สาโรจน์ ประพรมมา. (2558). ปัจจัยส่วนบุคคลและพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์กับการดื่มสุราและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำในอำเภอแห่งหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ. [ออนไลน์]. ได้จาก https://odpc7.ddc.moph.go.th/journal/files/.pdf [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2558). รายงานประจำปี 2558. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข. (2559). รายงานสถานการณ์โรค NCDs ฉบับที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ The Colorsleeper.
สิริกร นามลาบุตร และนพรัตน์ พาทีทิน. (2555). การศึกษาผลของมาจรการแอลกอฮอล์ระดับพื้นที่: กรณีศึกษา 4 ชุมชนอีสานตอนล่าง (ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ร้อยเอ็ดและนครราชสีมา). [ออนไลน์]. ได้จาก http://cas.or.th/wp-content/uploads/2015/11/r54-k-003.pdf. [สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน 2559]
สุรศักดิ์ ไชยสงค์ และคณะ. (2560). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการเสริมสร้างศักยภาพทางวิชาการและพัฒนาระบบติดตามประเมินผล สำหรับโครงการตามแผนยุทธศาสตร์ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
