ความเสี่ยงทางการยศาสตร์และสมรรถภาพของกล้ามเนื้อของเกษตรกร ผู้ปลูกยางพารา จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
การยศาสตร์, ความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ, การกรีดยาง, REBAบทคัดย่อ
การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ 2) ประเมินสมรรถภาพของกล้ามเนื้อในเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 316 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ แบบประเมินความความเมื่อยล้าของร่างกาย แบบประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ด้วยเทคนิค REBA และการทดสอบความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่ามัธยฐาน และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 57.28 มีอายุระหว่าง 50-60 ปี ร้อยละ 34.49 และทำงานมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน ร้อยละ 61.08 ความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อของเกษตรกร พบว่า ส่วนใหญ่มีอาการปวดในระดับปานกลาง โดยพบสูงสุดที่ตำแหน่งมือและข้อมือ รองลงมาคือบริเวณเข่า และหลังส่วนบน ผลการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ด้วย REBA พบว่า เกษตรกรมีท่าทางที่มีความเสี่ยงส่วนใหญ่อยู่ในระดับ 4 พบความเสี่ยงสูงสุดในขั้นตอนการทำยางแผ่น รองลงมาคือกรีดยาง เก็บน้ำยางสด และยางก้อนถ้วย ตามลำดับ ผลการวัดสมรรถภาพของกล้ามเนื้อของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา พบว่า การวัดแรงบีบมือและแรงเหยียดหลัง อยู่ระดับปานกลาง ร้อยละ 32.91 ร้อยละ 54.43 ตามลำดับ ส่วนแรงเหยียดขา อยู่ในระดับต่ำมาก ร้อยละ 75.63 จากการประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพด้านการยศาสตร์ จะเห็นว่าเกษตรกรผู้ปลูกยางพารามีการทำงานในท่าทางซ้ำซาก และท่าทางที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานานๆ ทำให้ส่งผลกระทบต่อสุขภาพระยะยาวโดยเฉพาะระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ จึงควรอบรมให้ความรู้ทางด้านการยศาสตร์ หลีกเลี่ยงท่าทางการทำงานที่ผิดธรรมชาติ และส่งเสริมการออกกำลังกายเพื่อสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อในกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา เพื่อลดความเสี่ยงต่ออาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อจากการทำงาน
เอกสารอ้างอิง
ณัฐพงษ์ นาทัน. (2556). อาการปวดกล้ามเนื้อจากการทำงานของคนงานในโรงงานยางพาราแห่งหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี. วิทยานิพนธ์ สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ธวัชชัย คำป้อง และสุนิสา ชายเกลี้ยง. (2556). ปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการปวดหลังจากการทำงานของแรงงานนอกระบบกลุ่มเย็บผ้าสำเร็จรูป อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 6(2), 70-78.
พรทิพย์ ใจจง, ฉันทนา จันทวงศ์ และยุวดี ลีลัคนาวีระ. (2557). ปัจจัยเสี่ยงของกลุ่มอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อของรยางค์ส่วนบนในผู้ประกอบอาชีพกรีดยางพารา.วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 1(1), 1-11.
พรพิรมย์ ทัศนาวงค์, วิโรจน์ จันทร และจุฑารัตน์ รักประสิทธิ์. (2561). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับกลุ่มอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรเก็บใบชา ตำบลเทิดไทย อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย. ศรีนครินทร์เวชสาร. 33(5), 457-464.
รุ้งกานต์ พลายแก้ว, ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธิ์ และธานี แก้วธรรมานุกูล. (2556). ท่าทางการทำงานและกลุ่มอาการผิดปกติของโครงร่างและ กล้ามเนื้อ ในผู้ประกอบอาชีพผลิตยางพารา. พยาบาลสาร. 40(1), 1-10.
รุ้งทิพย์ พันธุเมธากุล, วัณทนา ศิริธาราธิวัตร, ยอดชาย บุญประกอบ, วิชัย อึงพินิจพงศ์ และมณเฑียร พันธุเมธากุล. (2554). ความชุกของภาวะ ความผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อใน ชาวนา: กรณีศึกษาตำบลศิลา อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น. วารสารเทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด. 23(3), 297-303.
รัชนี จูมจี, อรอนงค์ บุรีเลิศ, นพรัตน์ ส่งเสริม และเฉลิมสิริ เทพพิทักษ์. (2559). ความชุกของอาการทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อของเกษตรกร ผู้ ปลูกยางพารา. ในการประชุมวิชาการทางการยศาสตร์แห่งชาติ. (หน้า 1-10). นครราชสีมา: สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย เทคโนโลยีสุรนารี.
วีรชัย มัฎฐารักษ์. (2554). การประเมินภาวะทางการยศาสตร์ของเกษตรกรชาวสวนยางพาราที่นวดยางแผ่น ด้วยแรงงานคนและเครื่องนวดยางแผ่น. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา. 4(1), 16-29.
สุนิสา ชายเกลี้ยง. (2557). สรีรวิทยาการทำงานและการยศาสตร์. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สุนิสา ชายเกลี้ยง, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ และวิภารัตน์ โพธิ์ขี. (2558). ปัจจัยเสี่ยง ความเสี่ยงทางการยศาสตร์และความชุกของการปวดหลังของพนักงานในโรงงานอุตสาหกรรมอิเลคทรอนิกส์. (รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สมปอง พรหมพลจร และปิยธิดา คูหิรัญญรัตน์. (2559). ภาวะสุขภาพของผู้กรีดยางพาราในอำเภอบ้านผือจังหวัดอุดรธานี. วารสารการพัฒนา สุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 4(2), 225-239.
สำนักงานเกษตรจังหวัดอุบลราชธานี กรมส่งเสริมการเกษตร. สัดส่วนการปลูกยางพาราในเขตความเหมาะสม (Zoning). [ออนไลน์]. ได้จาก http://www. ubonratchathani.doae.go.th [สืบค้นเมื่อ 7 กันยายน 2561]
สำนักงานกองทุนเงินทดแทน สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน. (2560). สถิติโรคที่เกิดขึ้นตามลักษณะหรือสภาพของงานหรือ เนื่องจากการทำงาน. [ออนไลน์]. ได้จาก http://www. envocc.ddc.moph.go.th. [สืบค้นเมื่อ 7 กันยายน 2561]
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. สถิติการเกษตรของประเทศไทย. (2560). [ออนไลน์]. จาก http://www.oae.go.th. [สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2561]
สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค. (2560). [ออนไลน์]. สถานการณ์โรคกระดูกและกล้ามเนื้อ. ได้จาก http://www.agriinfo.doae.go.th [สืบค้นเมื่อ 7 กันยายน 2561]
Thetkathuek, A. Meepradit, P. and Sa-ngiamsak, T. (2018). .A cross-sectional study of musculoskeletal symptoms and risk factors in Cambodian fruit farm workers in eastern region, Thailand. Safety and Health at Work. 9(2), 912-202.
Hsieh, F.Y., Bloch, D.A., and Larsen, M.D. A sample method of sample size calculation for linear and logistic regreesion. Satistic in Medicine. 17(4), 1623-1634.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
