ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมารับบริการวัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังสัมผัสโรค: กรณีศึกษาในอำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ
คำสำคัญ:
โรคพิษสุนัขบ้า, ระดับการสัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า, การมารับวัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังสัมผัสโรคบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมารับบริการวัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังสัมผัสโรค อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 335 คน ใช้แบบสอบถามที่สร้างขึ้นเก็บข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่าผู้มารับบริการวัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังสัมผัสโรค เป็นเพศหญิงร้อยละ 50.4 อายุเฉลี่ย 44.46 ปี สถานภาพสมรส ร้อยละ 54.3 สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษา ร้อยละ 35.2 อาชีพเกษตรกร ร้อยละ 32.8 รายได้เฉลี่ย 7,198.31 บาท สิทธิการรักษาบัตรทอง 30 บาท ร้อยละ 79.1 ระยะทางมาโรงพยาบาลเฉลี่ย 11.12 กิโลเมตร สัตว์ที่สัมผัสมากที่สุดคือสุนัข ร้อยละ 77.6 ไม่ทราบประวัติการได้รับวัคซีนของสัตว์ ร้อยละ 73.4 การสัมผัสโรคตาม WHO category ระดับ 3 มารับบริการมากที่สุด ร้อยละ 62.4 ผู้มารับบริการวัคซีนพิษสุนัขบ้ามีคะแนนความรู้ ทัศนคติ การรับรู้ และปัจจัยสนับสนุนระดับปานกลาง คะแนนปัจจัยเอื้ออยู่ในระดับสูง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมารับวัคซีนครบตามกำหนดนัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความรู้ (c2=9.276, p<0.05) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการทำความสะอาดแผลหลังสัมผัสสัตว์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ เพศ อายุ การศึกษา อาชีพ รายได้ สิทธิการรักษาพยาบาล ชนิดของสัตว์ที่สัมผัส ระดับการสัมผัส ความรู้ ทัศนคติ และปัจจัยสนับสนุน
การวิจัยในครั้งนี้มีข้อเสนอแนะให้ดำเนินการส่งเสริมความรู้แก่ประชาชน โดยเน้นเรื่องชนิดของสัตว์ที่สามารถนำเชื้อพิษสุนัขบ้ามาสู่คน ความจำเป็นในการกักขังดูอาการสัตว์หลังจากโดนข่วนหรือกัด และส่งเสริมการล้างแผลซึ่งจะช่วยลดปริมาณเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย
เอกสารอ้างอิง
โกวิท คัมภีรภาพ. (2560). โรคพิษสุนัขบ้า. วารสารกรมการแพทย์. 42(5), 10-13.
ชนากานต์ บุญนุช และยุวดี เกตสัมพันธ์. (2554). ขนาดกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยเชิงปริมาณ. กรุงเทพฯ: เอกสารชุมชนนักปฏิบัติติ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล.
ปรารถนา วัชรานุรักษ์ และอัจฉรา กลับกลาย. (2560). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง จังหวัดสงขลา. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 4(1), 217-233.
ผาณิต แต่งเกลี้ยง. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการฉีดวัคซีนไม่ครบตามนัดของผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า โรงพยาบาลพรหมคีรี อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช: โรงพยาบาลพรมคีรี.
ระบบสารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า (THAI RABIES NET). สำนักควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์. [ออนไลน์]. ได้จากhttps://www.thairabies.net/trn/Default_Main.aspx. Accessed 19 February 2018. [สืบค้นเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2561]
โรงพยาบาลบ้านตาก. (2559). การศึกษาเรื่องลักษณะของผู้สัมผัสหรือผู้สงสัยว่าสัมผัสโรคพิษสุนัขบ้าอำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก ปีงบประมาณ 2559. [ออนไลน์]. ได้จาก https://bantakhospital.go.th/file/94479964020170118_232126.pdf. [สืบค้นเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2561]
วันชัย เยี่ยงกุลเชาว์. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของครอบครัว ในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านช้าง จังหวัดนครศรีธรรมราช. [ออนไลน์]. ได้จาก https://www.vcharkarn.com/blog/118108. [สืบค้นเมื่อ 9 มีนาคม 2561]
สุดา สีบุญเรือง และธีระพงษ์ ตัณฑวิเชียร. (2553). เวชปฏิบัติในการดูแลรักษาผู้ป่วยที่ถูกสัตว์กัดและการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า. กรุงเทพฯ:สภากาชาดไทย.
สุนทรี ใจมีธรรม. (2543). พฤติกรรมการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าของผู้มารับบริการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสถานบริการสาธารณสุข จังหวัดเพชรบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. [ออนไลน์]. ได้จาก https://odpc7.ddc.moph.go.th/archives. [สืบค้นเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2561]
อภิรมย์ พวงหัตถ์. (2559). แนวทางเวชปฏิบัติโรคพิษสุนัขบ้าและคำถามที่พบบ่อย. นนทบุรี: กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข.
อภิรมย์ พวงหัตถ์ วิรงรอง หุ่นสุวรรณ และปราณี พาณิชย์พงษ์. (2552). แผนยุทธศาสตร์โครงการสัตว์ปลอดโรคคนปลอดภัยจากโรคพิษสุนัขบ้าให้หมดไปจากประเทศไทยภายในปี 2563. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
Marshall H. Becker and Lois A. Maiman. (1975). Sociobehavioral Determinants of Compliance with Health and Medical Care Recommendations Medical Care. Journal article. 13(1), 10-24.
Green, L. W., & Kreuter, M. W. (1991). Health Promotion Planning. Mountain View: Mayfield Publishing.
Rabies vaccines and immunoglobulins: WHO position. [online]. Available from: https://www.who.int/neglected_diseases/news/Rabies_WHO_has_published_new_recommendations_for_immunization/en/. [cited 14 July, 2018]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
