รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานแบบบูรณาการความร่วมมือในชุมชน อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยบูรณาการความร่วมมือในชุมชน ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุขแห่งที่ 3 อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 97 คน ประกอบด้วย กลุ่มผู้ป่วยเบาหวาน 30 คน, จิตอาสา 30 คน และกลุ่มตัวแทนจากเทศบาล, เจ้าหน้าที่สาธารณสุขและตัวแทนชุมชน จำนวน 37 คน เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณคือแบบสอบถามที่สร้างขึ้น  และเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพโดย การสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ และการประชุมแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา 

ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาครั้งนี้มี 9 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การรวบรวมข้อมูล 2) จัดตั้งคณะกรรมการ 3) การจัดทำแผนปฏิบัติการ 4) การพัฒนาศักยภาพจิตอาสา 5) การให้ความรู้และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 6) การติดตามเยี่ยมบ้าน 7) การนิเทศติดตามและสนับสนุน 8) การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ 9) การถอดบทเรียน ผลของกระบวนการดังกล่าวส่งผลให้กลุ่มเป้าหมาย มีการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้ ความพึงพอใจ และระดับการมีส่วนร่วม เพิ่มขึ้น กระบวนการนี้ ส่งผลให้มีจำนวนผู้ป่วยที่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น มีจำนวนเพิ่มจากเดิมคิดเป็นร้อยละ 66.67 รูปแบบที่ค้นพบในการดำเนินงานครั้งนี้เรียกว่า VARIN Model ซึ่งประกอบด้วย การสร้างจิตอาสา การพัฒนาพื้นที่ มีพลังเสริม เพิ่มเติมบริการ ประสานงานชุมชน

โดยสรุปปัจจัยแห่งความสำเร็จของการศึกษาในครั้งนี้คือ การสร้างจิตอาสาและการเสริมพลังเชิงบวกให้กับกลุ่มเป้าหมาย โดยเน้นการทำงานในพื้นที่เป็นฐานสำคัญ ด้วยการจัดให้บริการแบบองค์รวม โดยทีมสหวิชาชีพและกลุ่มจิตอาสาที่มีการประสานงานกันที่เข้มแข็งและสร้างสรรค์