การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุตามวิถีชีวิตท้องถิ่น ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้แต่ง

  • ทัศนาภรณ์ ชูคำ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • มณฑิชา รักศิลป์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • นพรัตน์ ส่งเสริม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

ภาวะข้อเข่าเสื่อม, ผู้สูงอายุ, การพัฒนารูปแบบการป้องกันข้อเข่าเสี่อม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาภาวะข้อเข่าเสื่อมของผู้สูงอายุในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ  (2) เพื่อการพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุตามวิถีชีวิตท้องถิ่น ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ และ (3) เพื่อประเมินผลของการพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุตามวิถีชีวิตท้องถิ่น ในเขตอำเภอห้วยทับทัน  จังหวัดศรีสะเกษ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ (1) การวางแผน (Plan) (2) การดำเนินงาน (Action) (3) การสังเกต (Observation) และ (4) การสะท้อนกลับ (Reflection) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือชมรมผู้สูงอายุตำบลเมืองหลวง อายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย เครื่องมือในการทดลอง ได้แก่ กิจกรรมให้ความรู้ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม และกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพตามหลัก 3 อ เครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อม แบบสอบถามเจตคติเกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อม และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน Paired t-Test

ผลการวิจัยพบว่า

  1. การศึกษาภาวะข้อเข่าเสื่อมของผู้สูงอายุในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ เป็นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาให้ความรู้ผู้สูงอายุ เกิดความรู้ ความเข้าใจ จากการทำแบบประเมินความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ ก่อนการอบรมให้ความรู้ พบว่าค่าเฉลี่ยของการประเมินความก่อนการอบรมเท่ากับ 7.90 และมีค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 1.13 อยู่ในระดับต่ำ และค่าเฉลี่ยของการประเมินความรู้หลังการอบรม เท่ากับ 14.33 และมีค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.71 อยู่ในระดับสูง พร้อมพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ
  2. ผลการเปรียบเทียบความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมของการป้องกันข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ พบว่าหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ผลการวิจัยพบว่าได้ว่าผลการพัฒนารูปแบบการพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุตามวิถีชีวิตท้องถิ่น ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ ทำให้ผู้สูงอายุมีความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมเพิ่มขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ, (2563). สถานการณ์และแนวโน้มสังคมผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2556 – 2573. (ออนไลน์).2558. (อ้างเมื่อ 20 มกราคม 2563). จาก http://www.dop.go.th/th/know/1/47.

ชมพูนุท พรหมภักดิ์. (2556). การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุของประเทศไทย. บทความวิชาการ สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 3(16), 1-23.

ทองทิพย์ สละวงษ์ลักษณ์. (2562). การพัฒนาหลักสูตรส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมเขตพื้นที่เทศบาลตำบลหัวทะเล อำเภอเมือง นครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 8(2), 133-140.

ปองจิตร ภัทรนาวิก. (2549). พฤติกรรมการป้องกันข้อเข่าเสื่อมของพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. 24(2), 71-81.

ปาริชาติ สัตย์ญารักษ์. (2557).-ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายด้วยถุงทรายต่อการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมของผู้ที่มีภาวะอ้วนในตำบลบรบือ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 7(3), 8-14.

พรทิพย์ สุขอดิศัย. (2547). วิถีชีวิตและแนวทางการมีภาวะของผู้สูงอายุในภาคตะวันออก. สาขาวิชาการและการพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ยุพาพักตร์ รักมณีวงศ์ และคณะ. (2555). ภาวะสุขภาพและความต้องการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมในหมู่บ้านมะกอก ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารพยาบาลและสุขภาพ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 6(1).

รวิพรรดิ พูลลาภ และคณะ. (2562). การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ กรณีศึกษา โรงเรียนผู้สูงอายุ วัดหัวฝาย ตำบลสันกลาง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 8(1), 149-158.

สำนักงานสถิติจังหวัดศรีสะเกษ. วิเคราะห์และสรุปสถานการณ์เรื่อง “ผู้สูงอายุ” จังหวัดศรีสะเกษ. (ออนไลน์). 2563. (อ้างเมื่อ 20 มกราคม 2563). จาก http://sisaket.nso.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=425: 2018-03-06-04-21-45&catid=81:2011-10-11-07-21-04&Itemid=543.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ, Health Data Center. กลุ่มรายงานมาตรฐานการคัดกรองผู้สูงอายุ. (ออนไลน์). 2563. (สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2563). จาก https://ssk.hdc.moph.go.th/hdc/main/index.php.

Thailand Convention & Exhibition Bureau. ประชากรสูงวัยและแนวโน้มในอนาคต. (ออนไลน์). 2019. ((สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2563). จาก https://intelligence.businesseventsthailand.com/th/insight/aging-trends-01-th

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-06-05

รูปแบบการอ้างอิง

ชูคำ ท., รักศิลป์ ม. ., & ส่งเสริม น. . (2021). การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุตามวิถีชีวิตท้องถิ่น ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 10(1), 82–91. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/241555

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ