ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

จำนวนผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อาทิ โรคเบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, หัวใจขาดเลือด, หลอดเลือดสมอง, ทางเดินหายใจอุดกั้นเรื้อรัง ในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในแต่ละปี โรคไม่ติดต่อเรื้อรังเกิดจากพฤติกรรมการดำเนินชีวิตที่ส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว
         งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ เกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พฤติกรรมสุขภาพ ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 และ เพื่อปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรม สุขภาพ  การศึกษาครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงทำนาย (Predictive Research) ศึกษากลุ่มตัวอย่างนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ในเขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งไม่ทราบจำนวนประชากร (infinite population) คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่าง ด้วยสูตร Cochran ได้ 346 คน มีอาสาสมัครเต็มใจเข้าร่วมการศึกษาทั้งหมดเป็นจำนวน 440 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบสะดวก (Convenient Sampling Methods) เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ออนไลน์ (Google Form) ทำการศึกษาช่วง ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม-6 เมษายน 2566 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมานได้แก่ สถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ 
           จากผลการทดสองมีผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 440 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 76.1และศึกษาอยู่ ในระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 6 ร้อยละ 43.0 ศึกษาอยู่ใน แผนการเรียนสายวิทย์-คณิต ร้อยละ 65.0 และได้รับช่องทาง ข่าวสารการดูแลสุขภาพ จากสื่ออินเตอร์เน็ตและสื่อสังคม ออนไลน์ ร้อยละ 74.8 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 82.3 รายได้ครอบครัว ต่อเดือนโดยรวมส่วนใหญ่ 20,001-40,000 บาท ร้อยละ 25.2  กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เท่ากับ 13.77 (SD=3.66) โดยมีความรู้อยู่ระดับปานกลาง ร้อยละ 40.23 คะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 13.95 (SD=1.15) และพฤติกรรมสุขภาพ มีคะแนนเฉลี่ยวอยู่ที่ 42.14 (SD=8.51) ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมสุขภาพอยู่ระดับกลางร้อยละ 52.27 คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพเท่ากับ 41.30 (SD=3.43)  รายได้ครอบครัว ต่อเดือน (β=0.181, p<0.001) และ ความรู้เกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้องรัง (β=0.093, p<0.05)  เป็นปัจจัยที่มีอำนาจ ทำนายพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มตัวอย่างได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สามารถ ทำนายพฤติกรรมสุขภาพได้ ร้อยละ 18.10 และร้อยละ 9.30 ตามลำดับ
          ควรมีการจัดโปรแกรมการศึกษาให้ความรู้นักเรียน ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 เพื่อส่งเสริมผลลัพธ์ด้านสุขภาพ ในระยะยาวที่ดีขึ้น