การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงป้องกันโรคเบาหวานในชุมชน ตำบลนาดูน อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • จิรชยา คำจันทร์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • เฉลิมพร นามโยธา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • อดิศร วงศ์คงเดช คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ, กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน, รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงป้องกันโรคเบาหวานในชุมชน ตำบลนาดูน  อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างคือกลุ่มเสี่ยงเบาหวานที่มีน้ำตาลในเลือด FBSระหว่าง 100-125 mg/dl กลุ่มตัวอย่าง (Krejcie & Morgan, 1970) การศึกษาครั้งนี้ จำนวน 105 คน และกลุ่มพัฒนารูปแบบ จำนวน 43 คน รวมจำนวน 148 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพตามหลัก 3อ 2ส ของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพ แบบประเมินความพึงพอใจ วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลใช้แบบสอบถามและสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณา แสดงค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมานโดยใช้สถิติเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย (Paired t-test)

                ผลการศึกษารูปแบบที่พัฒนาขึ้นและผลการประเมินหลังการดำเนินการพัฒนา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีระดับความรอบรู้ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ<0.001 และมีคะแนนพฤติกรรมสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ<0.001 มีระดับความพึงพอใจหลังเข้าร่วมกิจกรรมในระดับดีมาก

                สรุปได้ว่ารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงป้องกันโรคเบาหวานในชุมชน สามารถสร้างพฤติกรรมสุขภาพและความรอบรู้ด้านสุขภาพให้ดีขึ้นได้ ข้อเสนอแนะสามารถนำการพัฒนาไปประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาสุขภาพโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอื่นๆ ได้ในชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2560). รูปแบบการบริการป้องกันควบคุมโรคเบาหวานความดันโลหิตสูง. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานโรคไม่ติดต่อประจำปี 2565. ค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2565. จาก : https://ddc.moph.go.th/odpc7/news.php?news=29627&deptcode=odpc7

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2561). การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร. บริษัทนิวธรรมดาการพิมพ์ประเทศไทย จำกัด.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2556). ระบบการเฝ้าระวังควบคุมป้องกันโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด

ขวัญเรือน กำวิตู๋ และชนิดา มัททวางกูร. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานที่อาศัยอยู่ในชุมชนรอบมหาวิทยาลัยสยาม. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 20(38), 83-84.

คเชนทร์ ชาญประเสริฐ. (2562). รูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ การควบคุมค่าดัชนีมวลกายและรอบเอวบุคลากรกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานสำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น. วารสารสารนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 1(2),133-145.

ถนัด จ่ากลาง. (2561). รูปแบบการพัฒนาการจัดการสุขภาพประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานจังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรดุษฏีบัณฑิ สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ มหาสารคาม.

นิศารัตน์ ศรีไซร์. (2564). ประสิทธิผลของโปรแกรมการสร้างเสริม สุขภาพเพื่อป้องกันโรคความดันโลหิตสูงในกลุ่มเสี่ยง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี. 32(1), 109-122.

พงศธร ทิพย์อุทัย. (2562). การพัฒนาแนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของกลุ่มเสี่ยงสูงโรคเบาหวานในชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 39(3), 123-136.

พรทิพย์ เอกสุรีวีพงษ์. (2563). ศึกษาการพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน. ค้นเมื่อ 16 ธันวาคม 2566. จาก http://www.stpho.go.th.

พวงผกา สุริวรรณ. (2564). รูปแบบการเสริมสร้างพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ด้วยกระบวนการจัดการความรู้ จังหวัดลำพูน. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 17(2), 41-50.

เพ็ญวิภา นิลเนตร และณฐกร นิลเนตร. (2566). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส.ของประชาชนวัยทำงานในพื้นที่หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 6. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 5(1), 27-38.

เมตตา คำพิบูลย์ และสุมนี วัชรสินธุ์.(2564). การศึกษาผลการใช้รูปแบบบริการที่เหมาะสมสำหรับ การป้องกันควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 30(5), 871-879.

ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ Health Data Center (HDC). (2565). ค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2565. จาก https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index.php.

ราตรี ทองคำ. (2565). ประสิทธิผลของการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดลพบุรี.วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี. 30(3), 86-99.

รุ่งนภา จันทรา และคณะ. (2562). ศึกษาความแตกฉานด้านสุขภาพของประชากรกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน .วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 30(2), 177-189.

รุ่งนภา อาระหัง.(2560). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงสาหรับกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน.

ลักษณา พงษ์ภุมมา และศุภรา หิมานันโต. (2560). ความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลบางทราย อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสาร มฉก.วิชาการ. 90(40), 67-76.

วิวัฒน์ โรจนพิทยากร. (2562). สถานการณ์และแนวโน้มทางสุขภาพของประเทศไทยปี 2561-2563. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 28(2), 185-186.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร. บริษัทร่มเย็น มีเดีย จำกัด.

อนัญญา มานิตย์. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช จังหวัดลพบุรี. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 5(2), 131-141.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

คำจันทร์ จ., นามโยธา เ. ., & วงศ์คงเดช อ. . (2024). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงป้องกันโรคเบาหวานในชุมชน ตำบลนาดูน อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 13(1), 63–73. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/265920

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ