การประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการสัมผัสกับฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ทางการหายใจของกลุ่มผู้ใหญ่ ในเขตภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย
คำสำคัญ:
ปริมาณความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5, การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพ, ผู้ใหญ่บทคัดย่อ
ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เป็นสารมลพิษทางอากาศที่มีผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจ ผลจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดเล็ก มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อโรคหลายชนิดจากการสัมผัสในระยะสั้นและระยะยาว การวิจัยนี้เป็นวิจัยปฐมภูมิ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาค่าเฉลี่ยปริมาณความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 จากค่าปริมาณความเข้มข้นฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ของกรมควบคุมมลพิษระหว่างปี (2564-2566) และเพื่อประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการสัมผัสกับ PM2.5 ของกลุ่มผู้ใหญ่ในพื้นที่เขตภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยโดยการคำนวณค่า Hazard Quotient
ผลการศึกษา พบค่าเฉลี่ยปริมาณความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยระหว่างปี (2564-2566) เท่ากับ 29 ± 23.86 (µg/m3) และผลประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพทางการหายใจโดยคำนวณจากค่าสัดส่วนความเสี่ยงทางสุขภาพ มีค่าเฉลี่ย HQ ฝุ่น PM2.5 ในผู้ใหญ่ ขององค์การอนามัยโลก(WHO) ค่าเฉลี่ย 1 ปี เท่ากับ 3.04 ± 2.3 ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง เท่ากับ 1.21±0.95 ของกรมควบคุมมลพิษ (PCD) ค่าเฉลี่ย 1 ปี เท่ากับ 2.03 ± 1.59 ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง เท่ากับ 0.80 ± 0.63 สรุปผลการศึกษา ค่า(HQ) ขององค์การอนามัยโลก ค่าเฉลี่ย 1 ปี ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง และของกรมควบคุมมลพิษเฉลี่ย 1 ปี เกิน 1.0 ซึ่งแสดงว่า มีความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์จากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ทางการหายใจ
สรุปผลการวิจัยได้ว่า ปริมาณความเข้มข้นของฝุ่น PM2.5 สูงขึ้นประกอบกับการได้รับฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เข้าสู่ระบบทางเดินหายใจจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2567). ข้อมูลปริมาณความเข้มข้นฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ระหว่างปี 2564–2566. ค้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2567, จาก http://air4thai.pcd.go.th/webV3/#/Home
กรมควบคุมมลพิษ. (2567). มาตรฐานคุณภาพอากาศในบรรยากาศของประเทศไทย. ค้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.pcd.go.th/faqs/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%B2
ขนิษฐา ชัยรัตนาวรรณ, & ณัฐพศุตม ภัทธิราสินสิริ. (2563). แหล่งกำเนิด ผลกระทบและแนวทางจัดการฝุ่นละออง PM2.5 บริเวณภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารสมาคมนักวิจัย, 25(1), 432–446.
ข่าวไทยพีบีเอส. (2567). Applications Air4Thai. ค้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2567, จาก https://www.pcd.go.th/pcd_news/10012/
ข่าวไทยพีบีเอส. (2567). คุณภาพอากาศไทย. ค้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2567, จาก https://policywatch.thaipbs.or.th/article/environment-21
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2563). เรียนรู้ อยู่กับฝุ่น PM2.5. ค้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.chula.ac.th/wp-content/uploads/2019/10/Chula-PM25.pdf
ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ. (2566). เรื่อง กำหนดมาตรฐานฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ในบรรยากาศโดยทั่วไป. ค้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/163/T_0021.PDF
พัทธนันท์ วิวัฒนไพศาล. (2567). ความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมการป้องกันฝุ่น PM2.5 ของประชาชนอายุ 18–60 ปี ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(2), 161–174.
สุกัญญา พันธุ, และคณะ. (2565). การประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการได้รับฝุ่น PM2.5 ในช่วงฤดูแล้งจากพื้นที่เทศบาลเมืองมาบตาพุด จังหวัดระยอง. วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 14(19), 64–82.
Amnuaylojaroen, T., & Parasin, N. (2023). Future health risk assessment of exposure to PM2.5 in different age groups of children in Northern Thailand. Toxics, 11(3), 291. https://doi.org/10.3390/toxics11030291
Amnuaylojaroen, T., & Parasin, N. (2023). Seasonal variation of PM2.5 in Northern Thailand: A comprehensive study. Journal of Environmental Science and Health, Part A.
Anuchit, R., et al. (2021). Air quality and PM2.5 in Mae Hong Son: A study on seasonal variations and health risk assessment. Thai Environmental Science Journal, 29(1), 56–67.
Guo, Y., Yu, W., Xu, R., Ye, T., Abramson, M. J., Morawska, L., Jalaludin, B., ... & Li, S. (2024). Estimates of global mortality burden associated with short-term exposure to fine particulate matter (PM2.5). The Lancet Planetary Health, 8(3), e146–e155. https://doi.org/10.1016/S2542-5196(23)00045-3
Krittanawong, C., Qadeer, Y. K., Hayes, R. B., Wang, Z., Thurston, G. D., Virani, S., & Lavie, C. J. (2023). PM2.5 and cardiovascular diseases: State-of-the-art review. International Journal of Cardiology. Cardiovascular Risk and Prevention, 19, 200217. https://doi.org/10.1016/j.ijcrp.2023.200217
Lemly, A. D. (1996). Evaluation of the hazard quotient method for risk assessment of selenium. Ecotoxicology and Environmental Safety, 35(2), 156–162. https://doi.org/10.1006/eesa.1996.0095
Li, B., Yang, J., Dong, H., Li, M., Cai, D., Yang, Z., Zhang, C., ... & Wang, B. (2021). PM2.5 constituents and mortality from a spectrum of causes in Guangzhou, China. Ecotoxicology and Environmental Safety, 222, 112498. https://doi.org/10.1016/j.ecoenv.2021.112498
Pimchanok, N., & Chatchai, S. (2019). Assessing health risks of PM2.5 in rural areas of Lampang Province: The role of agricultural practices. Asian Journal of Environmental Science, 32(2), 89–97.
Pongpiachan, S., & Paopure, W. (2019). Health risk assessment of PM2.5-bound polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) during biomass burning season in Northern Thailand. Air Quality, Atmosphere & Health, 12(5), 553–564.
Somchai, A., et al. (2020). Impact of PM2.5 pollution on health in Chiang Mai, Thailand: An assessment of hazard quotient. Journal of Environmental Studies and Health, 45(3), 123–134.
Suksuwan, S., et al. (2022). Analysis of PM2.5 pollution and its health impacts in Northern Thailand. Bangkok Post.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น