ความสัมพันธ์ระหว่างเนื้อหาของสื่อสังคมออนไลน์กับผลกระทบต่อสุขภาพจิตของวัยรุ่น
คำสำคัญ:
การเปิดรับสื่อเนื้อหาเชิงลบ, ผลกระทบต่อสุขภาพ, วัยรุ่นไทยบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเนื้อหาของสื่อสังคมออนไลน์กับผลกระทบต่อสุขภาพจิตของวัยรุ่น กรณีศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกของประเทศไทย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ในกลุ่มตัวอย่างจำนวน 379 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ทดสอบความสัมพันธ์โดยใช้สถิติการถดถอยโลจิสติกทวิ ที่ความเชื่อมั่นร้อยละ 95
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เข้าถึงเนื้อหาสื่อเชิงบวกประเภทตลก (ร้อยละ 61.1) และเนื้อหาเชิงลบประเภทอาชญากรรม (ร้อยละ 41.8) การเข้าถึงเนื้อหาเชิงลบมีความสัมพันธ์กับผลกระทบด้านสุขภาพอารมณ์และจิตใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 โดยวัยรุ่นที่เข้าถึงเนื้อหาเชิงลบมากมีโอกาสเกิดผลกระทบมากขึ้น ได้แก่ (1) พฤติกรรมเลียนแบบ (adjusted odds ratio [AOR]=2.518, 95% CI=1.570-4.039) (2) อารมณ์แปรปรวน (AOR=1.959, 95% CI=1.199-3.202) (3) ความวิตกกังวล (AOR=1.824, 95% CI=1.131-2.943) (4) อารมณ์ฉุนเฉียวโมโหง่าย (AOR=1.659, 95% CI=1.005-2.738) และ (5) การไม่มีสมาธิ (AOR=1.639, 95% CI=1.016–2.645)
ผลการศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าเนื้อหาของสื่อสังคมออนไลน์มีความเกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อสุขภาพด้านอารมณ์และจิตใจของวัยรุ่น ดังนั้นจึงควรส่งเสริมการเข้าถึงเนื้อหาสื่อเชิงบวก และพัฒนาทักษะความรอบรู้ด้านสื่อสังคมออนไลน์เพื่อลดผลกระทบ
เชิงลบที่อาจเกิดขึ้นกับวัยรุ่นไทย
เอกสารอ้างอิง
Bozzola, E., Spina, G., Agostiniani, R., Barni, S., Russo, R., Scarpato, E., Di Mauro, A., Di Stefano, A. V., Caruso, C., Corsello, G., & Staiano, A. (2022). The use of social media in children and adolescents: Scoping review on the potential risks. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(16), 9960. https://doi.org/10.3390/ijerph19169960
Chaovalit, S., & Lakkhana, C. (2020). Social media and adolescent mental health: Strengths, limitations, and social media addiction. Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, 6(6), 355–370.
Coyne, S. M., Rogers, A. A., Zurcher, J. D., Stockdale, L., & Booth, M. (2021). Does time spent using social media impact mental health? An eight-year longitudinal study. Computers in Human Behavior, 104, 106160. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.106160
Crone, E. A., & Konijn, E. A. (2018). Media use and brain development during adolescence. Nature Communications, 9, 588. https://doi.org/10.1038/s41467-018-03126-x
DataReportal. (2024). Digital 2024: Thailand. https://datareportal.com/reports/digital-2024-thailand
Digital Marketing for Asia. (2024). Most popular social media in Thailand 2024. https://www.digitalmarketingforasia.com/2024-most-popular-social-media-in-thailand
Goldstein, J. H. (2015). Applied entertainment: Positive uses of entertainment media. In R. Nakatsu et al. (Eds.), Handbook of digital games and entertainment technologies. Springer.
Hou, Y., Xiong, D., Jiang, T., Song, L., & Wang, Q. (2019). Social media addiction: Its impact, mediation, and intervention. Cyberpsychology, 13(1), Article 4. https://doi.org/10.5817/CP2019-1-4
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2019). The influence of social media on mental health. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93.
Kellerman, J. K., Hamilton, J. L., Selby, E. A., & Kleiman, E. M. (2022). The mental health impact of news exposure. JMIR Mental Health, 9(5), e36966.
Kramer, A. D. I., Guillory, J. E., & Hancock, J. T. (2014). Emotional contagion through social networks. PNAS, 111(24), 8788–8790.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size. Educational and Psychological Measurement, 30, 607–610.
Mayo Clinic. (2024). Teens and social media use.
National Statistical Office. (2024). ICT household survey.
Nesi, J., Choukas-Bradley, S., & Prinstein, M. J. (2018). Social media and peer relations. Clinical Child and Family Psychology Review, 21(3), 295–319.
O’Keeffe, G. S., Clarke-Pearson, K., & Council on Communications and Media. (2011). Social media impact. Pediatrics, 127(4), 800–804.
Pew Research Center. (2021). News and social media report.
Shao, R., & Wang, Y. (2019). Violent media and aggression. Frontiers in Psychology, 10, 384.
Stockdale, L. A., et al. (2015). Media violence and emotional processing. Social Cognitive and Affective Neuroscience, 10(10), 1373–1382.
Thomée, S., Härenstam, A., & Hagberg, M. (2011). Mobile phone use and mental health. BMC Public Health, 11, 66.
Tugade, M. M., & Fredrickson, B. L. (2004). Positive emotions and resilience. Journal of Personality and Social Psychology, 86(2), 320–333.
Vannucci, A., & Ohannessian, C. M. (2019). Social media and well-being. Journal of Youth and Adolescence, 48, 1469–1493.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
