ปัจจัยทางประชากรศาสตร์ต่อการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์นวดฝ่าเท้า: กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคำไฮใหญ่ จังหวัดอุบลราชธานี

รัชฎาพร  พิสัยพันธุ์; มาริสา  พันธ์พิพัฒน์; สุชาดา  ทุมศรีมา; สุชาดา  เหลือบแล; พิชชานันท์  เธียรทองอินทร์; ปริยาภัทร  สิงห์ทอง; ภักศจีภรณ์ ขันทอง

ผู้แต่ง

รัชฎาพร พิสัยพันธุ์ คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
มาริสา พันธ์พิพัฒน์ คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
สุชาดา ทุมศรีมา คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
สุชาดา เหลือบแล คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
ปริยาภัทร สิงห์ทอง คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
ภักศจีภรณ์ ขันทอง คณะแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

บาล์มสมุนไพร, ประชากรศาสตร์, ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น, การนวดเท้า

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการด้านคุณลักษณะผลิตภัณฑ์บาล์มสมุนไพรสำหรับนวดเท้า และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ดังกล่าว ของประชากรในตำบลคำไฮใหญ่ จังหวัดอุบลราชธานีเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย กลุ่มตัวอย่างคือประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคำไฮใหญ่ อำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 326 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามระหว่างเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบตามสะดวก (Convenience sampling) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม jamovi version 2.6.44 โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ (Chi-square test) และสถิติวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกพหุคูณ (Multiple Logistic Regression Analysis) กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามมีอายุเฉลี่ย 15.1±13.5 ปี ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 76.1) และประกอบอาชีพเกษตรกร (ร้อยละ 48.8) โดยปัจจัยด้านเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์มีผลต่อการตัดสินใจซื้อมากที่สุด (ร้อยละ 77.0) คุณลักษณะผลิตภัณฑ์ที่ต้องการคือ ผลิตภัณฑ์ฤทธิ์เย็น (ร้อยละ 59.9) เนื้อบาล์มสีเขียว (ร้อยละ 43.3) กลิ่นรากไม้ (ร้อยละ 69.9) บรรจุในกระปุกแก้ว (ร้อยละ 42.9) ขนาดบรรจุ 30 กรัม (ร้อยละ 53.4) และมีระดับราคาระหว่าง >50- 75 บาท สำหรับการทดสอบสมมติฐานพบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างเพศกับการตัดสินใจซื้อด้านราคา (χ² = 4.372, p = 0.037) โดยเพศชายให้ความสำคัญด้านราคามากกว่าเพศหญิง และช่วงอายุมีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจซื้อด้านกลิ่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (χ² = 10.00, p = 0.007) โดยกลุ่มคนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับกลิ่นในสัดส่วนที่สูงกว่ากลุ่มอื่น นอกจากนี้ เมื่อวิเคราะห์อิทธิพลเชิงพยากรณ์พบว่า ปัจจัยทางประชากรศาสตร์ในภาพรวมมีอิทธิพลร่วมต่อการตัดสินใจซื้อด้านราคาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .028) แม้โมเดลจะมีอำนาจการพยากรณ์ในระดับต่ำ (McFadden's R² = 0.0393) อย่างไรก็ตาม ไม่พบปัจจัยใดที่ส่งผลอย่างเป็นเอกเทศเมื่อพิจารณารายปัจจัย (ค่า Odds Ratio [OR] มีค่าระหว่าง 0.52 ถึง 2.05 และค่า 95% CI ครอบคลุม 1.00 ทุกตัวแปร) ข้อเสนอแนะจากการศึกษาคือการพัฒนาผลิตภัณฑ์บาล์มสมุนไพรให้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวตามความต้องการของชุมชน โดยเฉพาะการควบคุมต้นทุนการผลิตเพื่อให้สามารถตั้งราคาที่เหมาะสมกับกำลังซื้อควบคู่ไปกับการพัฒนากลิ่นที่หลากหลายเพื่อดึงดูดผู้บริโภคกลุ่มคนรุ่นใหม่

เอกสารอ้างอิง

Pinyamat, C. (2025). Trends and Changes in Consumer Behavior in the Food and Beverage Industry in Thailand. Interdisciplinary Journal of Administration and Business, 1(2), 34–44.

Kornnapatritchavee, T., & Kenikasahmanworakhun, P. (2022). Marketing mix factors affecting the purchasing decision of Thai herbal products via the internet of consumers in Bangkok. Journal of Social Science Panyapat, 1(1), 67-82.

Chootrakul, P., Jaikle, N., & Jara, P. (2018). Herbal cosmetic purchasing behavior of consumers in the municipal area of Surin Province. Journal of Management Science Research, Surindra Rajabhat University, 2(1), 55-66.

Srinont, M. (2018). Theory of generation and cognitive framework. MBU Education Journal : Faculty of Education Mahamakut Buddhist University, 6(1), 364-373.

Prayunraput, S. (2021). Marketing factors affecting consumers’ decision to buy herbal cosmetics in Samutprakan province. UMT Poly Journal, 18(1), 161-171.

Supatanakornkun, A., Chiyasoonthorn, W., & Kamales, N. (2023). Factors influencing consumers buying behavior of herbal products in central Thailand. Journal of KMITL Business school, 13(1), 76-90.

Cadar, R. L., Šedík, P., Predanócyová, K., & Pocol, C. B. (2024). From field to consumer: A comprehensive analysis of medicinal and aromatic plant product preferences through generations. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture & Rural Development, 24(2), 177-186.

Johari, A., & Rosly, N. J. (2024). Herbs in Malay Traditional Medicine: Analysis of Perception, Knowledge and Practice among Generation Z. International Journal of Advanced Research in Food Science and Agriculture Technology, 1(1), 1-13.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing Management. (15th global edition) Edinburgh: Pearson Education.

Lin, P.-H., & Chen, W.-H. (2022). Factors That Influence Consumers’ Sustainable Apparel Purchase Intention: The Moderating Effect of Generational Cohorts. Sustainability, 14(14), 8950.

Ramli, N. N., & Arumugam, N. (2021). Customers' awareness and attitude in purchasing herbal products in Kuala Terengganu. Journal of Agrobiotechnology, 12(1S), 14-20.

Yahya, B. N., Taufiq, A., Lestariningsih, T., & Prabowo, I. D. P. (2024). Transformasi konsumsi jamu di kalangan generasi muda: Analisis di Semarang Selatan. The Sages Journal, 2(02), 74-83.

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper and Row.