ระยะเวลาการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีในโรงพยาบาลขอนแก่น
คำสำคัญ:
มะเร็งท่อน้ำดี, ระยะเวลาการรอดชีวิตบทคัดย่อ
มะเร็งท่อน้ำดีเป็นโรคที่พบได้บ่อยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของผู้ป่วยจำนวนมาก การศึกษาเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระยะเวลารอดชีวิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีในโรงพยาบาลขอนแก่น กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งท่อน้ำดีและรักษาในโรงพยาบาลขอนแก่น ตั้งแต่ 1 มกราคม 2561 ถึง 31 ธันวาคม 2562 และติดตามข้อมูลจนถึง 31 ธันวาคม 2566 โดยรวบรวมข้อมูลจากระบบเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วยในช่วงระยะเวลาดังกล่าว โดยมีการวิเคราะห์ระยะเวลาการรอดชีวิตรวมถึงปัจจัยที่มีผลต่อระยะเวลารอดชีวิต ด้วยสถิติเชิงอนุมาน Kaplan-Meier, cox regression และเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มโดย log rank test
ผลการศึกษา จากทั้งหมด 242 คน พบว่าค่ามัธยฐานของระยะเวลาการรอดชีวิตโดยรวม(median overall survival) ของผู้ป่วยทั้งหมดเท่ากับ 3.77 เดือน โดยพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ 106 คน(ร้อยละ 43.80) ถูกประเมินว่าควรได้รับการรักษาแบบประคับประคองอาการ ผู้ป่วยที่มีโอกาสผ่าตัดหวังผลหายขาด ณ วันที่วินิจฉัย (potential curative resection) 59 คน (ร้อยละ 24.38) ในจำนวนผู้ป่วยที่มีโอกาสผ่าตัดได้ทั้งหมด มีเพียง 35 คน(ร้อยละ14.46) ที่ได้รับการผ่าตัด โดยในกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดมีค่ามัธยฐานของระยะเวลาการรอดชีวิตโดยรวม(median overall survival) ของผู้ป่วยทั้งหมดเท่ากับ 16.20 เดือน ในขณะที่การรักษาด้วยวิธีระบายน้ำดีอย่างเดียว, การให้ยาเคมีบำบัดเพื่อประคับประคองและการรักษาแบบประคับประคองอาการเพียงอย่างเดียว มีระยะเวลาการมีชีวิตเฉลี่ยอยู่ที่ 4.57, 13.97 และ 2.60 เดือนตามลำดับ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับระยะเวลาการรอดชีวิต ได้แก่ การได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดโดยเมื่อเทียบกับการรักษาด้วยวิธีอื่น ที่ Hazard ratio(HR)=0.27 (95% CI; 0.18-0.42, p<0.001), ระดับค่า tumor marker CA 19-9 ที่ ≥166 U/ml มี HR=1.97 (95% CI; 1.45-2.69, p< 0.001), ตำแหน่งของมะเร็งที่ขั้วตับ มี HR=1.33 (95% CI; 1.01-1.74, p=0.043) และผลชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดที่ตัดออกได้หมดร่วมกับไม่พบการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลือง (R0N0) มี HR=0.03 (95% CI; 0.004-0.20, p<0.001)
สรุป ระยะเวลารอดชีวิตโดยรวมของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดียังค่อนข้างต่ำอยู่ที่ 3.77 เดือน ปัจจัยที่มีผลต่อระยะเวลาการรอดชีวิตคือการได้รับการรักษาด้วยวิธีการผ่าตัด และหากผลชิ้นเนื้อไม่มีการลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลืองร่วมด้วย จะเป็นกลุ่มที่ผลการรักษาดีที่สุด ดังนั้นการค้นพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงมีความสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
Banales JM, Marin JJG, Lamarca A, Rodrigues PM, Khan SA, Roberts LR, et al. Cholangiocarcinoma 2020: the next horizon in mechanisms and management. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 2020;17(9):557–88.
Titapun A, Pugkhem A, Luvira V, Srisuk T, Somintara O, Saeseow O-tur, et al. Outcome of curative resection for perihilar cholangiocarcinoma in Northeast Thailand. World J Gastrointest Oncol 2015;7(12):503.
Chen RX, Li CX, Luo CH, Zhang H, Zhou T, Wu XF, et al. Surgical Strategies for the Treatment of Bismuth Type I and II Hilar Cholangiocarcinoma: Bile Duct Resection with or Without Hepatectomy? Ann Surg Oncol 2020;27(9):3374–82.
Fong ZV, Brownlee SA, Qadan M, Tanabe KK. The Clinical Management of Cholangiocarcinoma in the United States and Europe: A Comprehensive and Evidence-Based Comparison of Guidelines. Ann Surg Oncol 2021;28(5):2660–74.
Valero V, Cosgrove D, Herman JM, Pawlik TM. Management of perihilar cholangiocarcinoma in the era of multimodal therapy. Expert Rev Gastroenterol Hepatol 2012;6(4):481–95.
Anchalee N, Thinkhamrop K, Suwannatrai A, Titapun A, Loilome W, Kelly M. Spatio-Temporal Analysis of Cholangiocarcinoma in a High Prevalence Area of Northeastern Thailand: A 10-Year Large Scale Screening Program. Asian Pac J Cancer Prev 2024;25(2):537–46.
ElWahab MA, Nakeeb AE, Hanafy EE, Sultan AM, Elghawalby A, Askr W, et al. Predictors of long term survival after hepatic resection for hilar cholangiocarcinoma: A retrospective study of 5-year survivors. World J Gastrointest Surg 2016;8(6):436–43.
Luvira V, Nilprapha K, Bhudhisawasdi V, Pugkhem A, Chamadol N, Kamsa-ard S. Cholangiocarcinoma Patient Outcome in Northeastern Thailand: Single-Center Prospective Study. Asian Pac J Cancer Prev. 2016;17(1):401–6.
Razumilava N, Gores GJ. Cholangiocarcinoma. The Lancet 2014;383(9935):2168–79.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของผู้นิพนธ์ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหา ทัศนะ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความในวารสารไปเผยแพร่ทางการค้าก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
