รายงานผู้ป่วย: กรณีศึกษาการรื้อเครื่องมือหักผ่านครอบฟันในการรักษาคลองรากฟันซ้ำของฟันกรามล่างด้านซ้ายซี่ที่ 1

ผู้แต่ง

  • ไกร แก้วทิพย์ กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง

คำสำคัญ:

เครื่องมือหัก, การรักษาคลองรากฟันซ้ำ, คลองรากฟันที่ไม่ได้รักษา

บทคัดย่อ

ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้บ่อยในขั้นตอนการขยายและเตรียมคลองรากฟัน คือ การเกิดเครื่องมือหักในคลองรากฟัน ซึ่งอาจเป็นที่มาของการล้มเหลวในการรักษาคลองรากฟันซี่นั้น การรื้อเครื่องมือที่หักเป็นขั้นตอนสำคัญในการเปิดทางให้สามารถทำความสะอาดและขยายคลองรากฟันได้อย่างเต็มที่ กระบวนการนี้ต้องทำภายใต้กล้องจุลทรรศน์ทางทันตกรรมร่วมกับการเปิดคลองรากฟันส่วนบนให้กว้างและเป็นทางตรงโดยการใช้อัลตราโซนิก และอาจต้องใช้เครื่องมือเพิ่มเพื่อให้สามารถจับเครื่องมือที่หักออกมาได้ เช่น เครื่องมือที่มีลักษณะเป็นท่อกลวงขนาดเล็ก ตัวอย่างเช่นอุปกรณ์ระบบ instrument removal system: IRS ช่วยให้สามารถรื้อเครื่องมือที่หักออกมาได้โดยป้องกันการสูญเสียเนื้อฟันมากเกินไป รายงานผู้ป่วยนี้นำเสนอผู้ป่วยหญิงอายุ 51 ปี ที่มีตุ่มหนองบริเวณฟันกรามล่างด้านซ้ายซี่ที่หนึ่ง (ฟันซี่ 36) การตรวจภายในช่องปากพบมีรูเปิดทางหนองไหล ฟันซี่ 36 ครอบฟันเดิมขอบไม่รั่ว การถ่ายภาพรังสีรอบปลายรากฟันพบพยาธิสภาพปลายรากฟันขนาด 4 x 4 มิลลิเมตร จึงได้วางแผนการรักษาคลองรากฟันซ้ำผ่านครอบฟัน หาคลองรากฟันที่ยังไม่ได้รับการรักษา และรื้อเครื่องมือที่หักในคลองรากฟัน หลังการรักษาคลองรากฟันทำการอุดปิดทางเข้ารักษาคลองรากฟันด้วยวัสดุอุดเรซินคอมโพสิต หลังติดตามผลการรักษาเวลา 3 เดือน พบว่าผลเป็นที่น่าพอใจ ผู้ป่วยไม่มีอาการแทรกซ้อนและภาพรังสีพบการหายของพยาธิสภาพปลายรากฟัน

 

เอกสารอ้างอิง

Sabeti M, Chung YJ, Aghamohammadi N, Khansari A, Pakzad R, Azarpazhooh A. Outcome of Contemporary Nonsurgical Endodontic Retreatment: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials and Cohort Studies. J Endod. 2024;50(4): 414-33.

Al-Fouzan KS. Incidence of rotary ProFile instrument fracture and the potential for bypassing in vivo. Int Endod J. 2003;36(12):864-7.

Parashos P, Messer HH. Rotary NiTi instrument fracture and its consequences. J Endod. 2006;32(11):1031-43.

Madarati AA, Qualtrough AJE & Watts DC. Vertical fracture resistance of roots after ultrasonic removal of fractured instruments. International Endodontic Journal. 2010;43(5):424–429.

Sattapan B, Nervo GJ, Palamara JE, Messer HH. Defects in rotary nickel-titanium files after clinical use. J Endod. 2000;26(3):161-5.

Panitvisai P, Parunnit P, Sathorn C, Messer HH. Impact of a retained instrument on treatment outcome: a systematic review and meta-analysis. J Endod. 2010;36(5):775-80.

Gencoglu N, Helvacioglu D. Comparison of the different techniques to remove fractured endodontic instruments from root canal systems. European Journal of Dentistry. 2009;3:90-5.

Roda RS, Gettleman BH. Chapter 25 - Nonsurgical Retreatment. In: Hargreaves KM, Cohen S, editors. Cohen's Pathways of the Pulp (Tenth Edition). St. Louis: Mosby; 2011. p. 890-952.

Abusteit OE, Hosney S, ElSheshtawy AS, Zapata RO. Outcome of Endodontic Treatment through Existing Full Coverage Restorations: An Endodontic Practice Case Series. Journal of Endodontics. 2022;48(3):388-95.

ณัฐวุฒิ ประเสิรฐสุขสม. การรักษาคลองรากฟันผ่านครอบฟันหลักยึดของสะพานฟันติดแน่น ในฟันตัดซี่ข้างล่างขวา. Thai Endoontic Journal. 2023;2(1):41-8.

Vertucci FJ. Root canal anatomy of the human permanent teeth. Oral Surg Oral Med Oral Pathol. 1984;58(5):589-99.

Magalhães BS, Johann JE, Lund RG, Martos J, Del Pino FA. Dissolving efficacy of some organic solvents on gutta-percha. Braz Oral Res. 2007;21(4):303-7.

เกวลิน ธรรมสิทธิ์บูรณ์. การเตรียมคลองรากฟัน. เอนโดสาร. 2550;12(2):6-15.

Roda R, Gettleman B, editors. Nonsurgical retreatment. 10 ed. Missouri: Mosby Elsever; 2011.

Carr GB, Murgel CA. The use of the operating microscope in endodontics. Dent Clin North Am. 2010;54(2):191-214.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
แก้วทิพย์ ไ. รายงานผู้ป่วย: กรณีศึกษาการรื้อเครื่องมือหักผ่านครอบฟันในการรักษาคลองรากฟันซ้ำของฟันกรามล่างด้านซ้ายซี่ที่ 1. udhhosmj [อินเทอร์เน็ต]. 29 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 3 กุมภาพันธ์ 2026];33(3):517-2. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/279580

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานผู้ป่วย