การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิกเบาหวาน โดยใช้รูปแบบการจัดการโรคเรื้อรัง ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแกใหญ่ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัย มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิกเบาหวาน โดยใช้รูปแบบการจัดการโรคเรื้อรัง ดำเนินการวิจัย 4 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์ปัญหาและความต้องการ 2) ศึกษาปัจจัยความสัมพันธ์ 3) พัฒนารูปแบบและทดลองใช้ และ 4) ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย บุคลากรทางสาธารณสุข 3 คน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและผู้นำชุมชน 2 คน และผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 105 คน รวม 110 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์และใช้แบบสอบถาม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามและรูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้พัฒนาขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติ Pearson Product-Moment Correlation และ Paired t-test

          ผลการศึกษา พบว่า 1) สถานการณ์ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี เพียงร้อยละ 23.8 2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิกเบาหวาน ได้แก่ ด้านหน่วยงานบริการสุขภาพ (r =.236, p = .05) ด้านการสนับสนุนการจัดการตนเอง (r =.311, p < .01) ด้านระบบสารสนเทศทางคลินิก (r =.237, p < .05) และภาพรวมของการจัดการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานในคลินิกเบาหวาน (r =.262, p <.05 และ3) ประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้นส่งผลให้ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มที่ได้รับรูปแบบการจัดการโรคเรื้อรัง มีระดับ FBS และค่า HbA1c หลังการทดลองต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p< .001

 สรุปผลการศึกษา รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตามแนวคิดการจัดการโรคเรื้อรัง ช่วยให้คลินิกเบาหวานมีระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้มีพฤติกรรมการดูแลตนเองที่เหมาะสม ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้