ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราการอยู่รอดของฟันที่ได้รับการรักษาคลองรากฟัน ในโรงพยาบาลเลย

วรรณี   ศิริศักดิ์; พิชัย   บุญมาศรี

ผู้แต่ง

วรรณี ศิริศักดิ์ กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลเลย
พิชัย บุญมาศรี กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลเลย

คำสำคัญ:

การรักษาคลองรากฟัน, การอยู่รอดของฟัน, ครอบฟัน, รอยโรคปลายราก, การพยากรณ์

บทคัดย่อ

การศึกษาแบบย้อนหลังเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการอยู่รอดของฟันที่ได้รับการรักษา
คลองรากฟันและเพื่อสร้างแบบจำลองการพยากรณ์การอยู่รอดในระยะยาว โดยศึกษาในผู้ป่วยที่ได้รับ
การรักษาคลองรากฟันที่โรงพยาบาลเลยระหว่างปี พ.ศ.2563–2565 รวม361ซี่ ติดตามอย่างน้อย 24 เดือน วิเคราะห์ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้วย Cox regression และสร้างแบบจำลองการพยากรณ์ด้วย Weibull regression

ผลการศึกษา จากการวิเคราะห์ด้วยแบบจำลอง Weibull regression พบว่าปัจจัยที่มีผลต่อ
การอยู่รอดอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การบูรณะด้วยครอบฟัน (Adj HR 0.32, p = 0.005) และอายุตั้งแต่ 60ปีขึ้น ไป (Adj HR 2.35, p= 0.042) ส่วนเพศ ตำแหน่งและชนิดฟันรอยโรคปลายรากฟันก่อนรักษาคลองรากฟัน และคุณภาพการอุดคลองรากฟัน ไม่พบความแตกต่างทางสถิติ

สรุป อายุ และการบูรณะหลังรักษาด้วยครอบฟันเป็นปัจจัยสำคัญต่อการอยู่รอดของฟัน อย่างไรก็ตามการมีรอยโรคปลายรากฟันก่อนรักษาคลองรากฟัน มีแนวโน้มความเสี่ยงทางคลินิกสูง จึงเป็นส่วน หนึ่ง ของโมเดลสุดท้ายในแบบจำลอง Weibull ช่วยพยากรณ์การอยู่รอด และเป็นประโยชน์ต่อ การวางแผนรักษา และการให้คำปรึกษาผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Friedman S, Mor C. The success of endodontic therapy-healing and functionality. J Calif Dent Assoc 2004;32(6):493-503.

American Association of Endodontists. Glossary of endodontic terms. 7th ed. Chicago: American Association of Endodontists; 2004.

Ng YL, Mann V, Gulabivala K. Tooth survival following non-surgical root canal treatment: A systematic review of the literature. Int Endod J 2010;43(3):171-89.

Gillen BM, Looney SW, Gu L-S, Loushine BA, Weller RN, Loushine RJ, et al. Impact of the quality of coronal restoration versus the quality of root canal treatment on periapical status: A systematic review and meta-analysis. J Endod 2011;37(7):895-902.

Thyvalikakath T, LaPradd M, Siddiqui Z, Duncan WD, Eckert G, Medam JK, et al. Root canal treatment survival analysis in National Dental Practice-Based Research Network practices. J Dent Res 2022;101(11):1328-34.

Rödig T, Vu M-T, Kanzow P, Haupt F. Long-term survival of endodontically treated teeth: A retrospective analysis of predictive factors at a German dental school. J Dent 2025;156:105662.

Laajala A, Nuutinen M, Luttinen A, Vähänikkilä H, Tanner T, Laitala M-L, et al. Survival of endodontically treated teeth in public dental service in Northern Finland: A practise-based register study. Acta Odontol Scand 2024;83:190-6.

Kim S-M, Ahn E. Tooth survival following non-surgical root canal treatment in South Korean adult population: An 11-year follow-up study of a historical cohort. Eur Endod J 2022;7(1):20-6.

Abu-Awwad M. Direct restorations versus full crowns in endodontically treated molar teeth: A three-year randomized clinical trial. J Dent 2025;105:105699.

Chotvorrarak K, Suksaphar W, Banomyong D. Fracture survival in endodontically treated molars restored with full-coverage crowns or resin composite restorations: A retrospective cohort study. Restor Dent Endod 2021;46(2):e29.

Caplan DJ, Kolker J, Rivera EM, Walton RE. Relationship between number of proximal contacts and survival of root canal treated teeth. Int Endod J 2002;35(3):193-9.

Ng YL, Mann V, Gulabivala K. A prospective study of the factors affecting outcomes of non-surgical root canal treatment: Part 1: Periapical health. Int Endod J 2011;44(7):583-609.

Chugal NM, Clive JM, Spångberg LS. Endodontic infection: Some biologic and treatment factors associated with outcome. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2003;96(1):81-90.

de Chevigny C, Dao TT, Basrani BR, Marquis V, Farzaneh M, Abitbol S, et al. Treatment outcome in endodontics: The Toronto Study—Phases 3 and 4: Orthograde retreatment. J Endod 2008;34(2):131-7.

Ahmed MA, et al. Factors affecting outcome of periapical surgery: size of periapical lesion. Appl Sci 2021;11(24):11768.

Baseri M, Radmand F, Milani AS, Faraji Gavgani L, Salehnia F, Dianat O. The effect of periapical lesion size on the success rate of different endodontic treatments: A systematic review and meta-analysis. Evid Based Dent 2023;24(1):43-50.

Ng Y-L, Mann V, Rahbaran S, Lewsey J, Gulabivala K. Outcome of primary root canal treatment: Systematic review of the literature–Part 2. Influence of clinical factors. Int Endod J 2008;41(1):6-31.

Ng YL, Mann V, Gulabivala K. A prospective study of the factors affecting outcomes of non-surgical root canal treatment: Part 2: Tooth survival. Int Endod J 2011;44(7):610-25.

Naito T, Toyoshima Y, Ito K, Inoue H. A meta-analysis of the effect of root canal filling length on the outcome of primary root canal treatment. J Endod 2005;31(6):469-74.

Silva EJNL, Belladonna FG, Zuolo AS, Souza EM. Clinical studies on core-carrier obturation: A systematic review and meta-analysis. BMC Oral Health 2017;17:164.

Kim S, Kim Y, Kim S, Jeon M. Influence of root canal filling technique on the success rate of primary non-surgical endodontic treatment: A systematic review. Restor Dent Endod 2022;47(3):e40.

Jirathanyanatt T, Suksaphar W, Banomyong D, Ngoenwiwatkul Y. Endodontically treated posterior teeth restored with or without crown restorations: A 5-year retrospective study of survival rates from fracture. J Investig Clin Dent 2019;10(4):e12426.