การพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการคัดกรองคำสั่งใช้ยาและประสานรายการยากลับบ้าน ในแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี

นิศากร ชินวานิชย์เจริญ; นิตยา จันดาวัลย์

ผู้แต่ง

นิศากร ชินวานิชย์เจริญ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี
นิตยา จันดาวัลย์ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี

คำสำคัญ:

การประสานรายการยา, การคัดกรองคำสั่งใช้ยา

บทคัดย่อ

การคัดกรองคำสั่งใช้ยาและการประสานรายการยาเป็นกระบวนการสำคัญในการป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาและส่งเสริมความปลอดภัยของผู้ป่วย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำหรับใช้ในการคัดกรองคำสั่งใช้ยาและประสานรายการยากลับบ้าน และเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาก่อนและหลังการใช้โปรแกรมดังกล่าว การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง ดำเนินการในแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี โดยเก็บข้อมูลจากคำสั่งใช้ยาจำหน่ายกลับบ้านจำนวน 14,985 ใบ แบ่งเป็นก่อนการใช้โปรแกรม 7,813 ใบ และหลังใช้โปรแกรม 7,172 ใบ

ผลการศึกษา พบว่าก่อนการพัฒนาโปรแกรมตรวจพบความคลาดเคลื่อนทางยาจำนวน 52 ครั้ง คิดเป็น 6.65 ครั้งต่อ 1,000 ใบ โดยพบความคลาดเคลื่อนการสั่งใช้ยาไม่ครบถ้วน (ขนาด ความแรง ปริมาณ และวิธีใช้) มากที่สุด จำนวน 14 ครั้ง (ร้อยละ 26.9) รองลงมาคือการสั่งใช้ยาในขนาดที่ไม่เหมาะสมและการไม่สั่งใช้ยาที่ผู้ป่วยควรได้รับ จำนวน 7 ครั้ง (ร้อยละ 13.5) ภายหลังการพัฒนาโปรแกรม พบความคลาดเคลื่อนจำนวน 66 ครั้ง คิดเป็น 9.20 ครั้งต่อ 1,000 ใบ โดยพบการสั่งใช้ยาขนาดไม่เหมาะสมมากที่สุด จำนวน 31 ครั้ง (ร้อยละ 47.0) รองลงมาคือการไม่สั่งยาที่ผู้ป่วยควรได้รับ จำนวน 19 ครั้ง (ร้อยละ 28.8)

การคัดกรองคำสั่งใช้ยาและการประสานรายการยาโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่พัฒนาขึ้นมาสามารถดักจับความคลาดเคลื่อนทางยาได้มากขึ้นในประเภทการสั่งใช้ยาขนาดไม่เหมาะสม และการไม่สั่งยาที่ป่วยควรได้รับ

เอกสารอ้างอิง

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับเฉลิมพระเกียรติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี (ภาษาไทย). นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน); 2558.

ธิดา นิงสานนท์, ปรีชา มนทกานติกุล, สุวัฒนา จุฬาวัฒนทล. Medication Reconciliation. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ประชาชน; 2551.

ประไพพิมพ์ จุลเศรษฐี. การพัฒนาระบบคัดกรองวิเคราะห์คำสั่งใช้ยาของผู้ป่วย โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า 100 ปี จังหวัดนครราชสีมา. ว.วิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 2565;18(2):5-16.

อัญชลี อังศธรรมรัตน์, สุจิตรา ตั้งมั่นคงวรกุล. ผลของการคัดกรองคำสั่งใช้ยาและอุบัติการณ์การเกิดความคลาดเคลื่อนของการสั่งใช้ยาในผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. ว.สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร 2564;18(1):1-10.

Hartwig SC, Denger SD, Schneider PJ. Severity-indexed, incident report-based medication error-reporting program. Am J Hosp Pharm 1991;48(12):2611-2616.

Ngamjarus C, Pattanittum P. n4Studies: application for sample size calculation in health science research. Version 2.3. App store; 2024.

Rosner, B. Fundamentals of biostatistics. 5 th ed. Belmont (CA): Duxbery; 2000.

Ngamjarus C. Sample size calculation for health science research. Khon Kaen: Khon Kaen University Printing House; 2021.

National Coordinating Council for Medication Error Report and Prevention (NCC MERP). Definition of medication error [Internet]. [cited 2022 Oct 9]. Available from: https://www.nccmerp.org/aboutMedErrors.html