การทบทวนองค์ความรู้เรื่องผลกระทบทางสุขภาพและแนวทางการเฝ้าระวังผลกระทบทางสุขภาพของประชาชนที่อาศัยในพื้นที่โดยรอบบ่อขยะและไฟไหม้บ่อขยะ

บทคัดย่อ

          ปริมาณขยะของประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจากพฤติกรรมการบริโภคที่มีการสั่งซื้อสินค้าและอาหารผ่านทางออนไลน์มากขึ้น ส่งผลให้มีขยะมูลฝอยและพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งเป็นจำนวนมาก การมีระบบกำจัดขยะที่ไม่ถูกต้องทำให้สิ่งคุกคามทางสุขภาพปนเปื้อนเข้าไปในสิ่งแวดล้อม เกิดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน  บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบทางสุขภาพและแนวทางการเฝ้าระวังผลกระทบทางสุขภาพที่เกิดจาก  ปัญหาบ่อขยะ รวมถึงกรณีเกิดปัญหาไฟไหม้บ่อขยะในประชาชนที่อาศัยอยู่โดยรอบ โดยการรวบรวมข้อมูลจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ซึ่งพบว่า สิ่งคุกคามทางสุขภาพเกิดจากก๊าซที่ผลิตออกมาจากบ่อขยะและน้ำชะขยะมูลฝอย ได้แก่ มีเทน คาร์บอนไดออกไซด์ แอมโมเนีย ไฮโดรเจนซัลไฟด์ สารอินทรีย์ระเหยง่าย โลหะหนัก ฝุ่น เมื่อเกิดปัญหาไฟไหม้บ่อขยะจะมีการผลิตก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ไนโตรเจนออกไซด์ ไฮโดรเจนไซยาไนด์ โพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน ไดออกซิน ทั้งนี้ ชนิดและระดับการสัมผัสขึ้นกับองค์ประกอบขยะ ลักษณะพื้นที่ สภาพอากาศ และระยะห่างจากแหล่งกำเนิด ผลกระทบทางสุขภาพที่สำคัญ ได้แก่ อาการจากการขาดออกซิเจน การระคายเคือง ทางเดินหายใจ พิษจากโลหะหนัก อาการทางระบบประสาท ผื่นผิวหนัง โรคหลอดเลือดหัวใจ มะเร็ง ทารกพิการ การจัดระบบเฝ้าระวังผลกระทบทางสุขภาพควรเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพ โดยการตรวจวัดปริมาณสารเคมีในสิ่งแวดล้อม การตรวจวัดสารเคมีในร่างกาย เพื่อให้ทราบว่ามีการสัมผัสสิ่งคุกคามใดเกินค่ามาตรฐานและมีแนวโน้ม จะก่อให้เกิดผลกระทบทางสุขภาพ การเฝ้าระวังทางสุขภาพที่สำคัญ ได้แก่ การเฝ้าโรคระบบทางเดินหายใจ ระบบประสาท ระบบผิวหนัง ระบบหัวใจและหลอดเลือด ไต มะเร็ง ทารกพิการแต่กำเนิด โดยเน้นกลุ่มประชาชนที่มีโรคประจำตัว เด็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์