ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสมรรถนะแห่งตน “3D” ต่อพฤติกรรมการควบคุมฟอสเฟต และระดับฟอสเฟตในเลือดในผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม: การศึกษาความเป็นไปได้

บทคัดย่อ

ภาวะฟอสเฟตในเลือดสูง (Hyperphosphatemia) เป็นสาเหตุสำคัญทำให้ผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมมีอัตราการเสียชีวิตสูง การควบคุมฟอสเฟตในเลือดจึงจำเป็นอย่างยิ่ง วิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดแบบอนุกรมเวลา เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมสมรรถนะแห่งตน “3D” ต่อพฤติกรรมการควบคุมฟอสเฟต และระดับฟอสเฟตในเลือดในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติ 22 ราย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมสร้างเสริมสมรรถนะแห่งตน “3D” ระยะเวลาติดตาม 16 สัปดาห์ เครื่องมือรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน พฤติกรรมการควบคุมฟอสเฟต และค่าฟอสเฟตในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย สถิติ Friedman test และสถิติ Wilcoxon signed rank test ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมสัปดาห์ที่ 16 กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน และพฤติกรรมการควบคุมฟอสเฟตสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.050) ระดับฟอสเฟตในเลือดลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.050) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมช่วยให้ผู้ป่วยมีผลลัพธ์ทางคลินิกดีขึ้นได้ พยาบาลควรนำโปรแกรมนี้ไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะฟอสเฟตในเลือดสูงในหน่วยไตเทียม

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม 16 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน และพฤติกรรมในการควบคุมระดับฟอสเฟต สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และระดับฟอสเฟตในเลือดลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ซึ่งผลจากโปรแกรมนี้ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและมีผลลัพธ์ทางคลินิกดีขึ้นได้ จึงควรนำโปรแกรมนี้ไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยเพื่อควบคุมระดับฟอสเฟตต่อไปในอนาคต