อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเกิดภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดน้ำหนักตัวน้อยมากในหอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิด

บทคัดย่อ

ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด (Retinopathy of prematurity; ROP) พบบ่อยในทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยมาก การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ และปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเกิด ROP ในทารกคลอดก่อนกำหนดน้ำหนักตัวน้อยกว่า 1,500 กรัมจำนวน 39 ราย ในหอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิดโรงพยาบาลรามาธิบดีจักรีนฤบดินทร์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่ามัธยฐาน และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ โดยใช้สถิติทดสอบ Fisher’s exact test และ Chi-square test ช่วงระยะในการศึกษาครั้งนี้ คือ 1 ตุลาคม 2562 - 31 ธันวาคม 2564 ผลการศึกษาพบ ROP 12 ราย (ร้อยละ 30.77) ปัจจัยที่มีผลกับการเกิด ROP ได้แก่ ทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิด ≤1,000 กรัม เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน 8.50 เท่า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI, 1.54-46.87; p-value = 0.014) เมื่อเทียบกับทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิด >1,000 กรัม และช่วงอายุครรภ์ 23-25 สัปดาห์ เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน 33 เท่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI, 2.45-443.61; p-value = 0.004) ดังนั้น สามารถป้องกันปัญหา ROP ในทารกคลอดก่อนกำหนดน้ำหนักแรกเกิดน้อยโดยการฝากครรภ์ตั้งแต่รู้ว่าตั้งครรภ์และดูแลในระยะตั้งครรภ์ป้องกันไม่ให้คลอดก่อนกำหนดและการวินิจฉัยทันทีหลังจากการคลอดก่อนกำหนด เพื่อให้การดูแลรักษาที่เหมาะสมป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่จะเกิดขึ้นต่อไป และข้อมูลที่ได้จะนำไปสู่การปรับปรุงการดูแลรักษาและการติดตามผลการรักษาที่เหมาะสมต่อไปในอนาคต