คุณค่าของการตรวจรอยโรคหินปูนสงสัยมะเร็งโดยใช้เครื่อง Digital Breast Tomosynthesis ช่วยการวางตำแหน่งการตัดชิ้นเนื้อซึ่งขับเคลื่อนเข็มตัดด้วยระบบสุญญากาศ: ประสบการณ์ของโรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี

ดวงพร เสรีนนท์ชัย; สุรินทร์ อวดร่าง; อากร บุญเกิด

ผู้แต่ง

ดวงพร เสรีนนท์ชัย โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี
สุรินทร์ อวดร่าง โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี
อากร บุญเกิด โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี

คำสำคัญ:

มะเร็งเต้านมระยะแรก, DBT-VAB, หินปูนที่น่าสงสัยมะเร็งเต้านม, Pathologic upgrade rate

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: การพิสูจน์เนื้อด้วยอุปกรณ์ประกอบกับเครื่องแมมโมแกรม 3 มิติ และใช้ร่วมกับระบบดูดเนื้อสุญญากาศ (DBT-VAB) ช่วยวินิจฉัยมะเร็งเต้านมระยะแรกที่มาด้วยหินปูนที่น่าสงสัยมะเร็งเต้านม โดยไม่มีก้อนเนื้อร่วมด้วย กำหนดเป้าหมายได้แม่นยำ และแผลเล็กกว่าการผ่าตัด แต่ยังมีโอกาสที่ผลเนื้อจะ underestimate วัตถุประสงค์: หาอัตราการเกิดมะเร็ง และอัตราการเปลี่ยนเป็นมะเร็งในผลเนื้อสุ่มเสี่ยง หรือเปลี่ยนจากมะเร็งเต้านมระยะไม่ลุกลามเป็นชนิดลุกลาม ในผู้ป่วยที่พบหินปูนที่น่าสงสัยในเต้านมด้วยวิธี DBT-VAB วิธีการ: ศึกษาย้อนหลังผู้ป่วย 98 ราย, 104 รอยโรคหินปูน ที่ตัด ชิ้นเนื้อด้วยวิธี DBT-VAB กลุ่มผลเนื้อสุ่มเสี่ยงและมะเร็ง ใช้ผลพยาธิวิทยาของการผ่าตัดเป็นมาตรฐาน ส่วนผลเนื้อธรรมดาใช้การตรวจติดตามด้วยแมมโมแกรมที่ระยะเวลา อย่างน้อย 1 ปีเป็นเกณฑ์ ระยะติดตามเฉลี่ยที่ 51 เดือน ผล: อัตราการเกิดมะเร็งเท่ากับ 29.8%, อัตราการเปลี่ยนเป็นมะเร็งในผลเนื้อสุ่มเสี่ยง และเปลี่ยนจากมะเร็งระยะไม่ลุกลามเป็นชนิดลุกลามรวมเท่ากับ 21% ผู้ป่วย 1 ราย ให้ผลลบลวง พิสูจน์ด้วยการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและ ตัดชิ้นเนื้อโดยใช้ MRI นำ ผลมะเร็งสุดท้ายเท่ากับ 27%, 56% และ 100% ใน BIRADS 4B, 4C และ 5 ตามลำดับ โอกาสเป็นมะเร็งสูง 70% ในลักษณะหินปูน fine linear และกระจายตัวแบบ linear (100%) และ segmental (60%) ผลมะเร็งสุดท้ายในกลุ่มที่เคยติดตามแบบ BIRADS3, กลุ่มหินปูนเพิ่มขึ้น, กลุ่มหินปูนเกิดขึ้นใหม่และ กลุ่มหินปูนที่ไม่เปลี่ยนแปลงในกลุ่มที่ตรวจแมมโมแกรม ประจำปี เท่ากับ 25%, 40%, 44% และ 33% ตามลำดับ หนึ่งในสามของกลุ่มหินปูนที่เพิ่มขึ้นหรือเกิดขึ้นใหม่ในแมมโมแกรมที่มีหินปูนที่ไม่น่าสงสัยมะเร็งกระจายตัวอยู่ พบว่าเป็นมะเร็งเมื่อพิสูจน์ชิ้นเนื้อ อัตราความสำเร็จของ หัตถการ DBT-VAB เท่ากับ 98% พบก้อนเลือดคั่งขนาดเล็ก 15.3%, เกิด vasovagal reaction 2% และพบอัตราเคลื่อนตัวของหมุดระบุตำแหน่ง 24.4% สรุป: DBT-VAB เป็นหัตถการที่ปลอดภัย แผลเล็ก น่าเชื่อถือ ช่วยในการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาผู้ป่วยที่มาด้วยหินปูนโดยคลำไม่พบก้อนในเต้านม โดยที่ pathologic upgrade rate ค่อนข้างต่ำ ผู้ป่วยที่ผลเนื้อสุ่มเสี่ยงต้องพิสูจน์ต่อโดยการผ่าตัด ผลเนื้อมะเร็งรักษาต่อด้วยการผ่าตัด ผลเนื้อธรรมดาสามารถติดตามต่อด้วยแมมโมแกรมได้

เอกสารอ้างอิง

Park M, Sohn YM. Vacuum assisted-biopsy and mammo-guided localization and excisional biopsy in the microcalcifications sampling of breast: an experience of single institution. Iran J Radiol 2017;14(1):1-8.

Esen G, Tutar B, Uras C, Calay Z, İnce Ü, Tutar O. Vacumm-assisted stereotactic breast biopsy in the diagnosis and management of suspicious microcalcifications. Diagn Interv Radiol 2016;22(4): 326-33.

López-Ruiz JA, Sánchez-González M, Aguirre Larracoechea U, Zabalza-Estévez I, BasarrateSalazar I, Fernández-Temprano Z, et al. Stereotactic vacuum-assisted breast biopsy (SVAB) in the management of suspicious calcifications. Glob Surg 2018;4(2):1-5.

Vijapura CA, Wahab RA, Thakore AG, Mahoney MC. Upright tomosynthsis-guided breast biopsy: tips, tricks, and troubleshooting. Radiographics 2021;41(5): 1265-82.

Horvat JV, Keating DM, Rodrigues-Duarte H, Morris EA, Mango VL. Calcifications at digital breast tomosynthesis: imaging features and biopsy techniques. Radiographics 2019;39(2):307-18.

Ido M, Saito M, Banno H, Ito Y, Goto M, Ando T, et al. Clinical performance of digital breast tomosynthesis guided vacuum-assisted biopsy: a single-institution experience in Japan. BMC Medical Imaging 2023;23 (2):1-9.

Schrading S, Distelmaier M, Dirrichs T, Detering S, Brolund L, Strobel K, et al. Digital breast tomosynthesis guided vacuum-assisted breast biopsy: Initial experiences and comparison with prone stereotactic vacuum-assisted biopsy. Radiology 2015;274(3):654-62.

Logullo AF, Prigenzi KCK, Nimir CCBA, Franco AFV, Campos MSDA. Breast microcalcifications: past, present and future (review). Mol Clin Oncol 2022;16 (4):1-8.

American College of Radiology. ACR BI-RADS ATLAS: Breast Imaging Reporting and Data System 2013. 5th edition.

Zonderland H, Smithuis R. BI-RADS for mammography and ultrasound 2013 updated version [internet]. [cited 2014 Oct 8]. Available from: https://radio logyassistant.nl/breast/bi-rads/bi-rads-for-mam mography-and-ultrasound-2013

Smithuis R, Pijnappel R. Differential of breast calcifications. [internet]. [cited 2008 May 11 - Update 2023 Mar 21]. Available from: https://radiologyassistant.nl