การพัฒนาโปรแกรมเตรียมความพร้อมด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของผู้ดูแลผู้บกพร่องทางสติปัญญาวัยรุ่น
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : 1) เพื่อพัฒนาโปรแกรมเตรียมความพร้อมด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของผู้ดูแลผู้บกพร่องทางสติปัญญาวัยรุ่น 2) ศึกษาผลของโปรแกรมเตรียมความพร้อมด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตสำหรับผู้ดูแลผู้บกพร่องทางสติปัญญาวัยรุ่น
วิธีการศึกษา : เป็นรูปแบบการวิจัยและพัฒนา แบบกลุ่มเดียววัดก่อน-หลัง ติดตามผลสัปดาห์ที่ 4 กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแล และผู้บกพร่องทางสติปัญญาวัยรุ่น จำนวนอย่างละ 31 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติอนุมาน โดยสถิติพรรณนาใช้ค่าความถี่ และค่าร้อยละ ส่วนสถิติอนุมานใช้ Paired t-test และ Repeated Measures ANOVA กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการศึกษา : กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 74.2) อายุ 50 ปีขึ้นไป (ร้อยละ 61.3) และเป็นบิดาหรือมารดา (ร้อยละ 74.2) ผลการประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมพบว่า ผู้ดูแลมีความรู้ความเข้าใจเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 38.7 เป็น 96.8 ด้านทัศนคติและด้านการนำไปใช้ในทุกกิจกรรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05 ถึง p < .001) โดยคะแนนเฉลี่ยหลังเข้าร่วมอยู่ในระดับสูงมาก (4.57 - 4.93) สะท้อนว่าโปรแกรมดังกล่าวมีประสิทธิภาพสูงในการพัฒนาความรู้ ทัศนคติ และสมรรถนะเชิงปฏิบัติของผู้ดูแลได้อย่างครอบคลุม
สรุป : โปรแกรมฯ มีประสิทธิผลในการเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ ทัศนคติ และทักษะของผู้ดูแลผู้บกพร่องทางสติปัญญาวัยรุ่น ส่งผลให้เกิดการพัฒนาความรู้และทัศนคติที่สอดคล้องกับหลักสากลของเพศวิถีศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์แล้ว เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมพยาบาลจิตเวชแห่งประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2561). เผยกลุ่ม “เด็กพิเศษ” เป็นกลุ่มเสี่ยงถูกล่วงละเมิดทางเพศ. https://dmh.go.th/news-dmh/ view.asp?id=27984
กรมสุขภาพจิต. (2566). ข้อมูลระบาดวิทยา และสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต.https://datacenter.dmh.go.th/DTC/ ReportDataSet.aspx?view=1
กานต์รวี ดาวเรือง. (2558). ทักษะชีวิตและการวางแผนการดำเนินชีวิตของเด็กและเยาวชน (ชาย) หลังออกจากศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชน. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
บุษกร กนแกม, & จิราวรรณ พักน้อย. (2561). ผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตแบบมีส่วนร่วมต่อความรู้เรื่องเพศศึกษาทักษะชีวิต และพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่นตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ปราโมทย์ วงศ์สวัสดิ์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมการเรียนรู้เพื่อสร้างทักษะของผู้ปกครองในการสื่อสารเรื่องเพศศึกษากับบุตรหลานวัยรุ่นเพื่อป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรและการตั้งครรภ์ไม่พร้อม (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์). มหาวิทยาลัยนเรศวร.
มหาวิทยาลัยมหิดล, องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF), สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.), สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กระทรวงศึกษาธิการ, องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO), และกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ (UNFPA). (2559). รายงานผลการวิจัยเพื่อทบทวนการสอนเพศวิถีศึกษาในสถานศึกษาไทย. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247510 _tha
วนิดา ชนินทยุทธวงศ์, ประเสริฐ จุฑา, ศุภรพรรณ ศรีหิรัญรัศมี, และ อัจจิมา ศิริพิบูลย์ผล. (2560). การพัฒนาแบบประเมินปัญหาพฤติกรรมในเด็กบกพร่องทางสติปัญญา. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2(4), 279-288.
ศูนย์พึ่งได้ กระทรวงสาธารณสุข. (2566). รายงานสถานการณ์การถูกกระทำรุนแรงทางเพศและการดูแลช่วยเหลือผู้รับบริการ. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
สุภาพร สมบัติ. (ม.ป.ป.). การศึกษาความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตสำหรับวัยรุ่น อายุ 10 - 19 ปี. สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.https://rh.anamai.moph.go.th/th/news-anamai/download/ ?did=211675&id=98256
สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต. (2557). ภาวะบกพร่องทางสติปัญญา / ภาวะปัญญาอ่อน (Intellectual Disabilities / Mental Retardation). https://th.rajanukul.go.th/preview-4009.html
สุนทรีภรณ์ มีพริ้ง. (2559). การพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช (เล่ม 1). พิษณุโลก: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อัจจิมา ศิริพิบูลย์ผล, วนิดา ชนินทยุทธวงศ์, ประเสริฐ จุฑา, และ เลิศจรรยา เสมขำ. (2568). การพัฒนาแบบประเมินปัญหาพฤติกรรมสำหรับเด็กบกพร่องทางสติปัญญาเพื่อใช้ในการดำเนินงานพัฒนาเด็กบกพร่องทางสติปัญญาของบุคลากรสาธารณสุข. วารสารพยาบาลตำรวจและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 17(1), 63-74.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Schalock, R. L., Borthwick-Duffy, S. A., Bradley, V. J., Buntinx, W. H., Coulter, D. L., Craig, E. M., & Reeve, A. (2010). Intellectual Disability: Definition, Classification, and Systems of Supports (11th ed.). Washington, D.C.: American Association on Intellectual and Developmental Disabilities.
Artino A. R., (2012). Academic self-efficacy: from educational theory to instructional practice. Perspectives on medical education, 1(2), 76-85.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Kazdin, A. E. (2017). Research design in clinical psychology (5th ed.). Pearson.
Schaafsma, D., Kok, G., Stoffelen, J. M. T., & Curfs, L. M. G. (2015). Identifying effective methods for teaching sex education to individuals with intellectual disabilities: A systematic review. Journal of Sex Research, 52(4), 412-432.
Shapiro, J., (2018). NPR investigation finds hidden epidemic of sexual assault. https://www.npr.org/2018/01/08/ 576428410/npr-investigation-finds-hidden-epidemic-of-sexual-assault
Department of Health, State Government of Victoria. (2024). Cognitive disability and sexuality. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/intellectual-disability-and-sexuality
Tomsa, R., Gutu, S., Cojocaru, D., Gutiérrez-Bermejo, B., Flores, N., & Jenaro, C. (2021). Prevalence of Sexual Abuse in Adults with Intellectual Disability: Systematic Review and Meta-Analysis. International journal of environmental research and public health, 18(4), 1980.
UNESCO. (2018). International technical guidance on sexuality education: an evidence-informed approach. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000260770
UNESCO. (2023). Concept note: Making comprehensive sexuality education inclusive for learners with disabilities. https://easpd.eu/fileadmin/user_upload/Concept_Note_-_UNESCO_-consultancy_disability_inclusive_CSE.pdf
World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools: introduction and guidelines to facilitate the development and implementation of life skills programmes, [2nd rev.]. https://iris.who.int/ items/5d053e73-4b67-4456-9e9a-f3ae402863f2