ผลของการใช้ปูนแดงในการควบคุมและกำจัดลูกนํ้ายุงลาย : การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

ผู้แต่ง

  • รัชนีกร คัชมา ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 9.4 ปากช่อง
  • จงรัก ประทุมทอง ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 9.4 ปากช่อง
  • ยุทธพงษ์ ภักมี ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 9.4 ปากช่อง
  • ทิพยรัตน์ ข่วนกระโทก ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 9.4 ปากช่อง
  • สมรภพ บรรหารักษ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ปูนแดง, ปูนกินหมาก, ลูกนํ้ายุงลาย, การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

ปูนแดง (Betel nut chalk) ถูกนำมาใช้ในการควบคุมและกำจัดลูกนํ้ายุงลายอย่างแพร่หลาย แต่ยังไม่มีข้อสรุป
ในเรื่องของผลในการใช้ที่ชัดเจน ผู้วิจัยจึงทำการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบเพื่อศึกษาผลของปูนแดง
ในการควบคุมและกำจัดลูกนํ้ายุงลาย โดยสืบค้นข้อมูลจากฐานข้อมูล PubMed Scopus ScienceDirect Web of
Science ThaiLIS และ ThaiJo ด้วยคำสำคัญ ทำการสืบค้นข้อมูลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ตั้งแต่ พ.ศ. 2511 - เดือนมีนาคม
พ.ศ. 2561 พบงานวิจัยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกจำนวน 5 เรื่อง ผลการศึกษา พบว่า ปูนแดงสามารถควบคุมและ
กำจัดลูกนํ้ายุงลายได้ โดยพบว่า การใช้ปูนแดงมีประสิทธิผลในการกำจัดลูกนํ้ายุงลาย ที่ความเข้มข้นตั้งแต่ 1,682
มิลลิกรัมต่อลิตรขึ้นไป สามารถกำจัดลูกนํ้ายุงลายได้ร้อยละ 100 และความเข้มข้น 4,485 มิลลิกรัมต่อลิตร ขึ้น
ไปจะสามารถกำจัดลูกนํ้ายุงลายในระยะตัวโม่งได้ร้อยละ 100 การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบครั้งนี้พบ
งานวิจัยจำนวน 2 เรื่องที่ยืนยันว่า หากต้องการกำจัดลูกนํ้ายุงลาย ที่ครอบคลุมถึงระยะตัวโม่งอย่างมีประสิทธิผล
ต้องใช้ปูนแดงผสมในนํ้าให้มีความเข้มข้นที่ 4,485 มิลลิกรัมต่อลิตรขึ้นไป นอกจากนี้ควรมีการศึกษาตัวแปรอื่นๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการออกฤทธิ์ของปูนแดงในการกำจัดลูกนํ้ายุงลาย เช่น ชนิดของนํ้า ความเข้มข้นของนํ้า และความ
เป็นกรดด่างของนํ้าที่มีลูกนํ้ายุงลาย รวมทั้งการศึกษาผลกระทบจากการใช้นํ้าที่มีปูนแดงผสมอยู่

เอกสารอ้างอิง

1. สุจิตรา นิมมานิตย์. การติดเชื้อและปัจจัยเสี่ยง.ใน: สีวิกา แสงธาราทิพย์, บรรณาธิการ. โรคไข้เลือดออก
ฉบับประเกียรณก. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2545: 9-11.
2. World Health Organization. Global strategy for dengue prevention and control 2012-2020.
France: World Health Organization. 2012.
3. สีวิกา แสงธาราทิพย์. “บทที่ 8 ยุงลายพาหะนำโรคไข้เลือดออก” ในโรคไข้เลือดออก ฉบับประเกียรณก.
พิมพ์ครั้งที่ 1. สำนักงานควบคุมโรคไข้เลือดออก กรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. 2544.
4. อุษาวดี ถาวระ, จักรวาล ชมภูศรี, สุวัฒนา ศิริอ่อนและ สุกัญญา ปุโรทกานนท์. ชีววิทยาและการควบคุม
แมลง. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี:บริษัทหนังสือดีวัน; 2553.
5. อุรุญากร จันทร์แสง, ปัทมาภรณ์ กฤตยพงษ์, สมชาย แสงกิจพรและ จิตติ จันทร์แสง. การติดตามการดื้อ
ยาของยุงลายพาหะนำโรคไข้เลือดออกระดับพันธุกรรม ในสภาพการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ และ
สิ่งแวดล้อม[ออนไลน์]. 2558 [เข้าถึงได้เมื่อ 5 มี.ค. 2561]. เข้าถึงได้จาก: http://
doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14455%2FNRCT.res.2015.57.
6. อุบลรัตน์ นิลแสงและ วาสินี ศรีปล้อง. การศึกษาการวางไข่ของยุงลายบ้าน ในสารละลายปูนแดง.
วารสารโรคติดต่อนำโดยแมลง 2550 ; 4 : 38-43.
7. สุจิณณา ปัญญาวิชาและ อรวรรณ วนะชีวิน. ฤทธิ์ของปูนแดงต่อการฟักและการตายของลูกนํ้ายุงลายบ้าน
[วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรบัณฑิต]. เชียงราย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย; 2560.
8. ประไพศรี หอมเนียม, สามารถ ปัตตาเทสังและ ประเสริฐ เก็มประโคน, การพัฒนารูปแบบการ
ดำเนินงาน กำจัดลูกนํ้ายุงลายโดยใช้ปูนกินหมาก กรณีศึกษาตำบลห้วยหินอำเภอหนองหงส์
จังหวัดบุรีรัมย์ วารสารวิชาการสาธารณสุข 2558; 3 : 436-40.
9. มานิตย์ ลอมศรีสกุล. ผลของรูปแบบการใช้ปูนแดงตากแห้งในการควบคุมลูกนํ้ายุงลายในภาชนะ
นํ้าใช้โอ่งมังกรในบ้าน. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา 2558 ;16 : 3-12.
10. Laohaboot S. The effectiveness of Betelnut Chalk Solution in ruining larva and pupa of Aedes spp.
[Master of Science] Bangkok : Mahidol University ; 2002.
11. The Joanna Briggs Institute. New JBI Levels of Evidence. Retrieved December 5, 2018, From
http://joannabriggs.org/assets/docs/approach/JBI-Levels-of-evidence_2014.pdf.
12. เจริญ ภาระธัญญา, จีรพัฒน์ ศิริชัยสินธพ, วีระพลโพธิจิตติ, ศิริพร ยงชัยตระกูล. ประสิทธิภาพของ
ผลมะกรูดในการควบคุมลูกนํ้ายุงลายบ้าน ภายในห้องปฏิบัติการ. สถาบันวิจัยจัดการความรู้
สำนักงานควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 1 (พระพุทธบาท) จังหวัดสระบุรี 2544.
13. ภัทรนันท์ คงทอง, สุทธิรักษ์ พลบำรุง, สุพล เชี่ยงใช่, ขวัญตา ลวงกุณา, ฐิติมา ชายพระอินทร์,
วิลาสินี วงษ์กลาง. การเลือกใช้นวัตกรรมปูนแดงกำจัดลูกนํ้ายุงลาย กรณีศึกษาประชาชนใน
พื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอนช้าง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น.
วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2555 ; 5 : 75.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-01-30

รูปแบบการอ้างอิง

คัชมา ร., ประทุมทอง จ., ภักมี ย., ข่วนกระโทก ท., & บรรหารักษ์ ส. (2020). ผลของการใช้ปูนแดงในการควบคุมและกำจัดลูกนํ้ายุงลาย : การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 26(1), 5–13. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/239233

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ