ปัจจัยที่มีผลต่อปริมาณโซเดียมจากอาหารที่บริโภค ของประชาชนวัยทำงานจังหวัดพิษณุโลก
คำสำคัญ:
โซเดียม, การบริโภคอาหาร, วัยทำงานบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียม 2) ปริมาณโซเดียมจากอาหารที่บริโภค และ 3) เปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคล ภาวะโภชนาการ ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมเกี่ยวกับการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมต่อปริมาณโซเดียมจากอาหารที่บริโภคของประชาชนวัยทำงาน จังหวัดพิษณุโลก กลุ่มตัวอย่างได้แก่ประชาชนวัยทำงาน จำนวน 250 คน คำนวณขนาดตัวอย่างด้วยการประมาณค่าเฉลี่ยของประชากรกรณีทราบจำนวนของประชากร และสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและการเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง ทดสอบความเชื่อมั่นโดยหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.74 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา การทดสอบสถิติด้วยวิธีแมน-วิทนีย์ยู และการทดสอบครัสคาล-วอลลิส
ผลการวิจัย พบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 47.2 ร้อยละ 60.0 และ ร้อยละ 56.4 ตามลำดับ 2) กลุ่มตัวอย่างมีค่ามัธยฐานปริมาณโซเดียมในปัสสาวะ 24 ชั่วโมง เท่ากับ 3,436.20 มิลลิกรัมต่อวัน และ 3) เมื่อเปรียบเทียบปริมาณโซเดียมจากอาหารที่บริโภคกับปัจจัยส่วนบุคคล ภาวะโภชนาการ ความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียม พบว่า ระดับการศึกษา อาชีพ และค่าดัชนีมวลกาย มีปริมาณโซเดียมจากอาหารที่บริโภคแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและโรคที่เกิดจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงให้กับประชาชน โดยบูรณาการงานร่วมกับองค์กรภาครัฐและเอกชน เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูง ลดการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในอนาคตของประชาชนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. คู่มือการสำรวจปริมาณโซเดียมในอาหารด้วยเครื่องวัดความเค็ม กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค [อินเตอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2565 พฤษภาคม 18]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1238320220301081354.pdf
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. วิกฤตการณ์เกลือและโซเดียมต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อ (NCDs). ในยุทธศาสตร์ลดการบริโภคเกลือและโซเดียมในประเทศไทยปี พ.ศ. 2559-2568. กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2559.
วิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และกองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. การศึกษาปริมาณการบริโภคโซเดียม จากการประเมินปริมาณโซเดียมในปัสสาวะ 24 ชั่วโมง: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2565 มิถุนายน 23]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1238920220301085901.pdf
World Health Organization. Guideline: Sodium Intake for Adults and Children [Internet]. 2012 [Retrieved 2022 Jul 3]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241504836
Petersen KS, Johnson C, Mohan S, Rogers K, Shivashankar R, Thout SR, et al. Estimating population salt intake in India using spot urine samples. J Hypertens. 2017 Nov;35(11):2207-2213. doi: 10.1097/HJH.0000000000001464.
Cogswell ME, Loria CM, Terry AL, Zhao L, Wang CY, Chen TC, et al. Estimated 24-Hour Urinary Sodium and Potassium Excretion in US Adults. JAMA. 2018 Mar 27;319(12):1209-1220. doi: 10.1001/jama.2018.1156.
Saje SM, Endris BS, Nagasa B, Ashebir G, Gebreyesus SH. Dietary sodium and potassium intake: knowledge, attitude and behaviour towards dietary salt intake among adults in Addis Ababa, Ethiopia. Public Health Nutr. 2021 Aug;24(11):3451-3459. doi: 10.1017/S1368980020003663.
Chailimpamontree W, Kantachuvesiri S, Aekplakorn W, Lappichetpaiboon R, Sripaiboonkij Thokanit N, Vathesatogkit P, et al. Estimated dietary sodium intake in Thailand: A nationwide population survey with 24-hour urine collections. J Clin Hypertens (Greenwich). 2021 Apr;23(4):744-754. doi: 10.1111/jch.14147.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานโรงพยาบาลเค็มน้อย อร่อย (3) ดี [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2565 พฤษภาคม 23]; เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/980120200206080718.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารของประชาชน พ.ศ. 2560. [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2565 กรกฎาคม 3]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib13/
เบญจมาศ คำดา. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ ของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดนนทบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาคหกรรมศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนครเหนือ; 2552.
Hong JW, Noh JH, Kim DJ. Factors Associated With High Sodium Intake Based on Estimated 24-Hour Urinary Sodium Excretion: The 2009-2011 Korea National Health and Nutrition Examination Survey. Medicine (Baltimore). 2016 Mar;95(9):e2864. doi: 10.1097/MD.0000000000002864.
Abdul Aziz NS, Ambak R, Othman F, He FJ, Yusof M, Paiwai F, et al. Risk factors related with high sodium intake among Malaysian adults: findings from the Malaysian Community Salt Survey (MyCoSS) 2017-2018. J Health Popul Nutr. 2021 May 31;40(Suppl 1):14. doi: 10.1186/s41043-021-00233-2.
Bhattarai S, Bista B, Yadav BK, Gynawali P, Poudyal A, Jha AK, Dhimal M. Estimation of mean population salt intakes using spot urine samples and associations with body mass index, hypertension, raised blood sugar and hypercholesterolemia: Findings from STEPS Survey 2019, Nepal. PLoS One. 2022 Apr 12;17(4):e0266662. doi: 10.1371/journal.pone.0266662.
Sallehuddin SM, Ambak R, Othman F, Aziz NSA, Palaniveloo L, Nor NSM, et al. Sodium intake assessed by 24-h urine excretion and its relationship with anthropometric measurements in Malaysian adults. J Health Popul Nutr. 2021 May 31;40(Suppl 1):9. doi: 10.1186/s41043-021-00234-1.
สกุณา กัณหาสุระ, พรพิมล ชูพานิช. พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูงของผู้ใหญ่ในอำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2566; 9(4):154-65].
กระทรวงสาธารณสุข. กลุ่มรายงานมาตรฐาน การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2565 ตุลาคม 5]. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11
Ngamjarus C, Pattanittum P. n4Studies: Application for sample size calculation in health science research. Version 2.2. App store.
ลือชัย ศรีเงินยวง, ธนิตา วงษ์จินดา, ฐนิดา อภิชนะกุลชัย. สถานการณ์การบริโภคเกลือโซเดียมในประชากรไทย: การศึกษาเชิงปริมาณ [อินเตอร์เน็ต]. 2550 [เข้าถึงเมื่อ 2565 กรกฎาคม 23]. เข้าถึงได้จาก http://thaincd.com/document/file/downlond/paper-munual/downlode1no167.pdf
กรมอนามัย. หุ่นดี สุขภาพดีง่าย ๆ แค่ปรับ 4 พฤติกรรม [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2565 พฤษภาคม 30] เข้าถึงได้จาก: https://nutrition2.anamai.moph.go.th/web-upload/6x22caac0452648c8dd1f534819ba2f16c/filecenter/Additional/005.pdf
กรรณิกา สุวรรณา, วลัยลักษณ์ สิทธิบรรณ์, จิรา แก้วดำ, เลอศักดิ์ อินทร์นุภาพ. ความรู้ ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเค็มของ ประชาชน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 2563;2(1):53-61.
พัสนี ถิระกุลพฤทธิ์, สุขุมาภรณ์ ศรีวิศิษฐ, นงนารถ สุขลิ้ม. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคเกลือโซเดียมของครัวเรือนในตำบลบางหมาก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง [อินเตอร์เน็ต]. มปป. [เข้าถึงเมื่อ 2565 พฤษภาคม 30]. เข้าถึงได้จาก: http://research.scphtrang.ac.th/sites/research.scphtrang.ac.th/files/3%20Sukhumaphorn%28Passanee%29_Sodium_0.pdf
สุระเดช ไชยตอกเกี้ย. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยผู้ใหญ่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏเลย. 2561;13(45):68-78.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
