ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรม การป้องกันตนเองจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์

กัลยา มั่นล้วน; ยอดขวัญ ชื่นบาน; ปัณณทัต บนขุนทด; เบญจภัค สางห้วยไพร

ผู้แต่ง

กัลยา มั่นล้วน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
ยอดขวัญ ชื่นบาน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
ปัณณทัต บนขุนทด คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
เบญจภัค สางห้วยไพร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซนต์เทเรซา

คำสำคัญ:

โรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการป้องกันตนเอง, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมในการป้องกันตนเองจากการติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล และความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมในการป้องกันตนเองจากการติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างคือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตตำบลบ้านยาง จำนวน 820 คน เก็บรวบรวโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติวิเคราะห์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการปฏิบัติงานการเฝ้าระวังการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 อยู่ในระดับสูง สำหรับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการปฏิบัติงานการเฝ้าระวังการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 ได้แก่ อายุ การศึกษา และระยะเวลาการเป็นอาสาสมัครสาธารณสุข และความรอบรู้ด้านสุขภาพทุกด้าน สรุปได้ว่า การพัฒนาองค์ความรู้ การสนับสนุนจากภาครัฐ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ช่วยเสริมบทบาท อสม. ในการเฝ้าระวังโรคระบาดอย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ระบบสาธารณสุขเข้มแข็งและพร้อมรับมือโรคระบาดในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ฐานเศรษฐกิจ. สถานการณ์โควิด-19 ในประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงเมื่อ 2567 เมษายน 21. เข้าถึงได้จาก: https://www.thansettakij.com/news/general-news/584186?utm_source=chatgpt.com

สถานีสุขภาพ พีพีทีวี. โควิดทะลุ 3 พันคน [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 เมษายน 21]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pptvhd36.com/health/news/3450?utm_source=chatgpt.com

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์. การสาธารณสุขมูลฐาน. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์; 2565.

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองจังหวัดบุรีรัมย์. การสาธารณสุขมูลฐาน. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์; 2565.

วินัย พันอ้วน, จิติมา กตัญญู, วันทนีย์ ชวพงค์. ความรู้และทักษะในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน. พิฆเนศวร์สาร. 2562;15(2):149-59.

Hfocus. เจาะลึกระบบสุขภาพ: ย้อนข้อมูลค่าป่วยการ อสม. [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 เมษายน 21]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2024/05/30430?utm_source=chatgpt.com

ดาวรุ่ง เยาวกูล, ปาจรีย์ อับดุลลากาชิม, นิภา มหารัชพงศ์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เขตสุขภาพที่ 6. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565;15(1):257-72.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259–267. doi: 10.1093/heapro/15.3.259

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. แนวทางการดำเนินงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ด้านการให้วัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ในชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2567 เมษายน 25]. เข้าถึงได้จาก: https://phcn.hss.moph.go.th/show_topic.php?id=295

วีระ กองสนั่น, อมรศักดิ์ โพธ์อ่ำ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลหนองไย อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุขชุมชน. 2563;3(1):35-44.

Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009 Nov;41(4):1149-60. doi: 10.3758/BRM.41.4.1149.

Burns N, Grove S. The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. 6th ed. St. Louis: Saunders Elsevier; 2009.

ชุติมา สร้อยนาค, กัลยา มั่นล้วน, อัจฉรา เดชขุน, กันยา สุวรรณคีรีขันธ์. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้และพฤติกรรมการเฝ้าระวังและป้องกันการติดเชื้อโรคไวรัสโคโรนา 2019 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในเขตอำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2567;51(2):196-209.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. แนวทางการส่งเสริมและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของเด็กและเยาวชน (อายุ 7–14 ปี) และประชาชนทั่วไป (อายุ 15 ปีขึ้นไป) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564. นนทบุรี: กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2564

วรัญญา จิตรบรรทัด, พิมพวรรณ เรืองพุทธ, รัถยานภิศ รัชตะวรรณ, อับดลก่อเดช จิตรบรรทัด. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายของโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2566; 6(2):94-108.

คณยศ ชัยอาจ, จุลจิลา หินจำปา, บุญทนากร พรมภักดี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในจังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2566;30(3):113-25.

วิชัย ศรีผา. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดบึงกาฬ. สรรพสิทฺธิเวชสาร. 2565; 43(3):73-89.

สรวุฒิ เอี่ยมนุ้ย. ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคโควิด-19 อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา. 2564;1(2):75-90.

ภาวิณี มนตรี, กาญจนา คงศักดิ์ตระกูล, ศุภรดา มณฑาทิพย์, ยุทธนา กลิ่นจันทร์ และทรรศน์พร ไหมสมบุญ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะของประชาชนในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี. วารสารควบคุมโรค. 2564; 47(2):343-52

จุฑาภรณ์ สว่างเมฆ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ จังหวัดกระบี่. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2564; 6(3):121-30.

นวพร ศรีนามล, ชนัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคโควิด 19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในอำเภอห้วยเม็ก จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. 2566; 30(1):122-31.

ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: กระบวนการ การปฏิบัติ และเครื่องมือประเมิน. กรุงเทพฯ: ไอดี ออล ดิจิทัล พรินท์; 2564. หน้า 2–3.

รัชชานันท์ ศรีสุภักดิ์, ปนัดดา งามเปรี่ยม, สุรัตนา เหล่าไชย, ประภากร ศรีสว่าวงศ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพกับการปฏิบัติตนในการป้องกันโรคโควิด-19 ของผู้สูงอายุ กรณีศึกษา: ตำบลแวงน่าง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยสาธารณสุข มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2564; 14(3):104-14.

พงศกร บุญมาตุ่น, วุธิพงศ์ ภักดีกุล, วรินท์มาศ เกษทองมา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเฝ้าระวังป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อำเภอทุ่งฝน จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565;15(2):300-12.

สุทธิชัย วงค์ชาญศรี. ผลการพัฒนาพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด-19 ของ อสม. จังหวัดนครพนม. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ). 2566; 38(1):37-45.