ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคติดสุรา, ความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา, โปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ในการเลิกดื่มสุราบทคัดย่อ
การศึกษาแบบกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดซ้ำนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราในผู้ป่วยติดสุรา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยชาย อายุ 19-59 ปี ได้รับการวินิจฉัยโรคติดสุรา จำนวน 60 คน รับไว้รักษาในกลุ่มงานการพยาบาลจิตเวช สุรา และสารเสพติด โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ แบ่งกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เก็บข้อมูลเดือนกรกฎาคม-ตุลาคม 2568 เครื่องมือวิจัยมี 3 ส่วน ดังนี้ 1) ข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.93 และ 3) โปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา จำนวน 6 กิจกรรม ระยะเวลา 2 สัปดาห์ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.94 กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวน 2 ทางแบบวัดซ้ำ
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความตั้งใจในการเลิกดื่มสุรา มีคะแนนเฉลี่ยความตั้งใจในการเลิกดื่มสุราเพิ่มขึ้นชัดเจนในระยะก่อนการทดลองสู่ระยะหลังการทดลองและระยะติดตามผล 2 สัปดาห์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F=273.43, p<0.001) และพบว่า คะแนนความตั้งใจเลิกดื่มของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมโดยรวม (F=13.55, p<0.001) โปรแกรมฯ ดังกล่าวมีประสิทธิผลช่วยให้ผู้ป่วยติดสุรามีแรงจูงใจสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพในทางที่ดีขึ้น สามารถเลิกดื่มสุราได้ถาวรและลดการกลับมารักษาซ้ำในโรงพยาบาล
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. คู่มือแนวทางการดำเนินงานด้านบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดสุรา ยา สารเสพติดที่มีอาการทางจิตและโรคร่วมทางจิตเวช. กรุงเทพฯ: กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2564.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. ถอดบทเรียนความสำเร็จ ขับเคลื่อนการเลิกสุราโดยชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 มกราคม 21]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/?p=342827
Ceci FM, Ceccanti M, Petrella C, Vitali M, Messina MP, Chaldakov GN, et al. Alcohol Drinking, Apolipoprotein Polymorphisms and the Risk of Cardiovascular Diseases. Curr Neurovasc Res. 2021;18(1):150-161. doi: 10.2174/1567202618666210406123503.
จิณฑ์จุฑา ชัยเสนา ดาลาส. การบำบัดร่วมสมัยทางการพยาบาลจิตเวชสำหรับเยาวชนที่ใช้สารเสพติด: แนวคิดสู่การปฏิบัติ. ชลบุรี: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565.
บุษกร สมบูรณ์, สุนทรีย์ ศรีโกไสย์. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการปรับตัวในครอบครัวและชุมชนตามแนวคิดของรอย สำหรับผู้ป่วยติดสุราหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2565;30(1):49-63.
ผดุงศิษฏ์ ชำนาญบริรักษ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของคนในชุมชนตำบลดงบัง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(2):711-22.
โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์. รายงานสถิติประจำปี 2567. อุบลราชธานี: เวชระเบียนและสถิติ โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์; 2567.
Kumar S, Srivastava M, Srivastava M, Yadav JS, Prakash S. Effect of Motivational Enhancement Therapy (MET) on the self efficacy of Individuals of Alcohol dependence. J Family Med Prim Care. 2021 Jan;10(1):367-372. doi: 10.4103/jfmpc.jfmpc_1578_20.
จิตภัณฑ์ กมลรัตน์, เพ็ญนภา แดงต้อมยุทธ. ผลของโปรแกรมการควบคุมตนเองร่วมกับการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อพฤติกรรมการดื่มสุราในผู้ติดสุรา. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2562;33(2):47-60.
ธันยพร บัวเหลือง, ภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์, จิณฑ์จุฑา ชัยเสนา ดาลาส. ผลของโปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจ ต่อความตั้งใจในการหยุดดื่มและพฤติกรรมการดื่มสุราของผู้ดื่มชายแบบเสี่ยง. วารสารพยาบาลทหารบก. 2561;19(ฉบับพิเศษ):119-28.
ศิรินันท์ หวังมุขกลาง. ผลของโปรแกรมการบำบัดแบบครอบครัวต่อพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของผู้ติดแอลกอฮอล์ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2563.
Miller WR, Rollnick S. Motivational interviewing: preparing people for change. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2002.
Prochaska OJ, DiClemente CC. Transtheoretical therapy: toward a more integrative model of change. Psychother Theory Res Pract. 1982;19(3):276-88.
กรรณิกา หงส์ใจ. ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจต่อระดับความพร้อมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วยติดสุรา โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2568 สิงหาคม 23]. เข้าถึงได้จาก: https://share.google/g8K2oQW4CESKddBg3
โยธิน ศิรินานันท์, ชนะพล ศรีฤาชา, วีณา อิสรางกูร ณ อยุธยา. ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงและความต้องการการรักษาของผู้เสพติดแอมเฟตามีน อำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2566;9(2):159-68.
Miller WR. The evolution of motivational interviewing. Behav Cogn Psychother. 2023 Nov;51(6):616-632. doi: 10.1017/S1352465822000431.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179-211.
นุษณี เอี่ยมสะอาด, ชมชื่น สมประสงค์, สุวนีย์ เกี่ยวกิ่งแก้ว. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการดื่มสุราของผู้ติดสุรา. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2560;31(2):120-35.
สุภา อัคจันทร์, ดวงใจ วัฒนสินธุ์, ภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความตั้งใจในการหยุดดื่มของผู้ติดสุราที่กลับไปดื่มซ้ำ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. 2560;33(1):17-28.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
