ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ ของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนัก

ชลิดา เกียรติดิลกรัฐ; จันทนา ณหทัยโภคิน; คมวัฒน์ รุ่งเรือง; จิณณพัต ธนกิจวรบูลย์

ผู้แต่ง

ชลิดา เกียรติดิลกรัฐ โรงพยาบาลท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
จันทนา ณหทัยโภคิน วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
คมวัฒน์ รุ่งเรือง วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
จิณณพัต ธนกิจวรบูลย์ โรงพยาบาลท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี

คำสำคัญ:

ปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ, หอผู้ป่วยหนัก, ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ ในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 19 จังหวัดกาญจนบุรี การวิจัยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่างคือเวชระเบียนผู้ป่วยที่ได้รับการใส่ท่อช่วยหายใจและใช้เครื่องช่วยหายใจเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 48 ชั่วโมง ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2568 จำนวน 114 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบบันทึกข้อมูลจากเวชระเบียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ และสถิติเชิงอนุมานโดยใช้การทดสอบไคสแควร์ ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ ได้แก่ เพศ (p=0.034) ประวัติการสูบบุหรี่ (p=0.002) การวินิจฉัยโรค (p=0.017) จำนวนวันนอนโรงพยาบาล (p<0.001) จำนวนวันนอนในหอผู้ป่วยวิกฤต (p<0.001) จำนวนวันใช้เครื่องช่วยหายใจ (p<0.001) การใส่ท่อช่วยหายใจซ้ำ (p<0.001) และการได้รับยาปฏิชีวนะชนิด Clindamycin (p<0.001) ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเฝ้าระวังในการป้องกันการติดเชื้อปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ ในเรื่องกระบวนการดูแลและจัดการปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค และการได้รับการดูแลรักษา เช่น การลดระยะเวลาการใช้เครื่องช่วยหายใจ หรือการป้องกันการใส่ท่อช่วยหายใจซ้ำ ร่วมกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างเหมาะสม เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยหนัก

ประวัติผู้แต่ง

ชลิดา เกียรติดิลกรัฐ, โรงพยาบาลท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

จันทนา ณหทัยโภคิน, วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

อาจารย์

คมวัฒน์ รุ่งเรือง, วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

อาจารย์

จิณณพัต ธนกิจวรบูลย์, โรงพยาบาลท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

เอกสารอ้างอิง

Wang R, Zhen X, Yang BY, Guo XZ, Zeng X, Deng CY. Subglottic secretion drainage for preventing ventilator-associated pneumonia: a meta-analysis. Chin Nurs Res. 2015;2(2):55–60. doi:10.1016/j.cnre.2015.03.001.

Klompas M, Branson R, Cawcutt K, Crist M, Eichenwald EC, Greene LR, et al. Strategies to prevent ventilator-associated pneumonia, ventilator-associated events, and nonventilator hospital-acquired pneumonia in acute-care hospitals: 2022 Update. Infect Control Hosp Epidemiol. 2022 Jun;43(6):687-713. doi: 10.1017/ice.2022.88.

Tegegne EM, Chekol Gete B, Demissie DB. Prevalence of ventilator-associated pneumonia and associated factors among intubated adult patients admitted in public hospitals in Addis Ababa, Ethiopia: a facility-based retrospective study design. Front Med (Lausanne). 2025 Apr 25;12:1500901. doi: 10.3389/fmed.2025.1500901.

Li W, Cai J, Ding L, Chen Y, Wang X, Xu H. Incidence and risk factors of ventilator-associated pneumonia in the intensive care unit: a systematic review and meta-analysis. J Thorac Dis. 2024 Sep 30;16(9):5518-5528. doi: 10.21037/jtd-24-150.

Howroyd F, Chacko C, MacDuff A, Gautam N, Pouchet B, Tunnicliffe B, Weblin J, Gao-Smith F, Ahmed Z, Duggal NA, Veenith T. Ventilator-associated pneumonia: pathobiological heterogeneity and diagnostic challenges. Nat Commun. 2024 Jul 31;15(1):6447. doi: 10.1038/s41467-024-50805-z.

Tumbarello M, et al. Predictive models for identification of patients at risk for infection due to multidrug-resistant Gram-negative bacteria. Clin Infect Dis. 2017;65(1):87-93. doi: 10.1093/cid/cix238

Cornejo-Juárez P, González-Oros I, Mota-Castañeda P, Vilar-Compte D, Volkow-Fernández P. Ventilator-associated pneumonia in patients with cancer: Impact of multidrug resistant bacteria. World J Crit Care Med. 2020 Aug 7;9(3):43-53. doi: 10.5492/wjccm.v9.i3.43.

López-de-Andrés A, Albaladejo-Vicente R, de Miguel-Diez J, Hernández-Barrera V, Ji Z, Zamorano-León JJ, et al. Gender differences in incidence and in-hospital outcomes of community-acquired, ventilator-associated and nonventilator hospital-acquired pneumonia in Spain. Int J Clin Pract. 2021 Mar;75(3):e13762. doi: 10.1111/ijcp.13762.

Wu D, Wu C, Zhang S, Zhong Y. Risk Factors of Ventilator-Associated Pneumonia in Critically III Patients. Front Pharmacol. 2019 May 9;10:482. doi: 10.3389/fphar.2019.00482.

Papazian L, Klompas M, Luyt CE. Ventilator-associated pneumonia in adults: a narrative review. Intensive Care Med. 2020 May;46(5):888-906. doi: 10.1007/s00134-020-05980-0.

Torres A, Niederman MS, Chastre J, Ewig S, Fernandez-Vandellos P, Hanberger H, et al. Summary of the international clinical guidelines for the management of hospital-acquired and ventilator-acquired pneumonia. ERJ Open Res. 2018 Jun 26;4(2):00028-2018. doi: 10.1183/23120541.00028-2018.

Iordanou E, Middleton N, Papathanassoglou EDE, Palazis L, Raftopoulos V. Risk factors for ventilator-associated pneumonia in critically ill patients: a systematic review. Int J Nurs Stud. 2017;71:71–80. doi:10.1016/j.ijnurstu.2017.03.002.

Ochoa P, Mendoza AR, Molano D, Masclans JR, Parada-Gereda HM. Risk factors and outcomes of ventilator-associated pneumonia: an updated systematic review and meta-analysis. BMC Pulm Med. 2025 Oct 6;25(1):453. doi: 10.1186/s12890-025-03932-2.

จินดาพร ไชยโคตร. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดปอดอักเสบติดเชื้อในโรงพยาบาลและปอดอักเสบติดเชื้อที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจ. วารสารการแพทย์ โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2565;37(1):171-81.

วิมลวรรณ หรุ่นเกิด, วรุน มโนมัยวงศ์, ลัดดามาศ เข็มจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะปอดอักเสบที่สัมพันธ์กับการใช้เครื่องช่วยหายใจของผู้ป่วยในหอผู้ป่วยหนัก. วารสารสถาบันราชประชาสมาสัย. 2568;9(2):15-27.