การพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่ดำและการทดสอบความพึงพอใจ ของอาสาสมัครที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อหลังส่วนบน

ผู้แต่ง

  • นันทิกานต์ พิลาวัลย์ สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • ทัดษ์อักษร บัวศรี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • สิตานันท์ นิลผาย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • ปริชาติ พันธ์ชัย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • กัญจนภรณ์ ธงทอง สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • ศิรินทิพย์ พรมเสนสา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • ปภาภัสสร์ ธีระพัฒนวงศ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • เพชรรัตน์ รัตนชมภู คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
  • ศศลักษณ์ เสนสุวรรณ โรงพยาบาลเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี

คำสำคัญ:

กล้ามเนื้อหลังส่วนบน, แผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่ดำ, สมุนไพร

บทคัดย่อ

กระดูกไก่ดำ (Justicia gendarussa Burm.f.) ลักษณะลำต้นและกิ่งเป็นปล้องข้อคล้ายกระดูกไก่ มีฤทธิ์ในการต้านอักเสบ และลดอาการปวด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสารสกัดกระดูกไก่ดำเป็นแผ่นแปะเพื่อนำไปลดอาการปวดกล้ามเนื้อหลังส่วนบนและวัดระดับความพึงพอใจของอาสาสมัคร ทำการพัฒนาแผ่นแปะทั้งหมด 4 สูตร โดยใช้สารสกัดกระดูกไก่ดำที่หมักกับตัวทำละลายเอทานอล 95% ในความเข้มข้นต่างกัน จากนั้นทำการศึกษาระดับความพึงพอใจของอาสาสมัครในการใช้แผ่นแปะ โดยแบ่ง อาสาสมัคร 2 กลุ่ม โดยมีกลุ่มควบคุมการใช้แผ่นแปะยาพื้น และกลุ่มทดลองการใช้แผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่

ผลการศึกษาพบว่า แผ่นแปะยาพื้นสูตรที่ 2 ซึ่งใช้สารก่อเจลคือ HPMC 1% Gelatin 8% Glycerin 10% Tween80 0.5% Span60 0.62% Methyl 1% Menthol 1% Paraben 1% TEA 2% เป็นอัตราส่วนที่ดีที่สุด มีลักษณะทางกายภาพเป็นสีเขียว ค่า pH 8 ผลการประเมินความพึงพอใจของอาสาสมัคร ต่อแผ่นแปะยาพื้น ทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่ดำทั้งหมด 4 สูตร พบว่า แผ่นแปะสูตรที่ 2 ที่มีความเข้มข้นของสารสกัดที่ 1% (w/w) เป็นสูตรตำรับที่ดีที่สุด มีลักษณะเนื้อกึ่งแข็ง ไม่แยกชั้น มีสีเขียวเข้ม เป็นเนื้อเดียวกัน ไม่ตกตะกอน ยืดหยุ่นได้มาก จากนั้นนำไปทดสอบกับอาสาสมัครทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ด้านการใช้งาน ด้านความปลอดภัย และด้านรูปลักษณะภายนอก มีความระดับความพึงพอใจระดับมาก

ประวัติผู้แต่ง

นันทิกานต์ พิลาวัลย์, สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

อาจารย์

ทัดษ์อักษร บัวศรี, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

นักศึกษาหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต

สิตานันท์ นิลผาย, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

นักศึกษาหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต

ปริชาติ พันธ์ชัย, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

นักศึกษาหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต

กัญจนภรณ์ ธงทอง, สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

อาจารย์

ศิรินทิพย์ พรมเสนสา, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

อาจารย์

ปภาภัสสร์ ธีระพัฒนวงศ์, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

อาจารย์

เพชรรัตน์ รัตนชมภู, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

อาจารย์

ศศลักษณ์ เสนสุวรรณ, โรงพยาบาลเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี

แพทย์แผนไทย

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ จงจิตต์, ชุติวัต หยู่ทองอินทร์, พชรมน สอนเจริญ. ประสิทธิผลของการใช้สเปรย์สมุนไพรข่า เถาวัลย์เปรียง ขิง และไพล ต่อการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อของผู้ป่วยโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยสกลนคร หลวงปู่แฟ๊บ สุภัทโท. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. 2567; 37(1):68-80.

ภาคภูมิ พาณิชยูปการนันท์, นิติมา บินดุเหล็ม, อาพาภรณ์ แก้วชูทอง. การพัฒนาแผ่นแปะแก้ปวดจากสารสกัดไพลและสารเมือกจากเมล็ดแมงลัก [อินเตอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2568 มีนาคม 20] เข้าถึงได้จาก: https://explore.nrct.go.th/search_detail/result/3376

สโรชา ว่องจิรกิตติ์, ณิชภัทร โพธิ์เงิน. ประสิทธิผลของสเปรย์กระดูกไก่ดำต่อการลดปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2565; 20(1):5-16.

กัญจนภรณ์ ธงทอง, เพชรัตน์ รัตนชมภู, ดวงประกาย จารุฐานันต์, ปภาภัสสร์ ธีระพัฒนวงศ์, ศิรินทิพย์ พรมเสนสา, นันทิกานต์ พิลาวัลย์ และคณะ. การพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดของสมุนไพรในตำรับลูกประคบ. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2567; 4(3):40-54.

นรินทร์ทร พันธ์สวัสดิ์, ลัดดาวัลย์ ชูทอง, กัญญ์ธศยา อัครศิริฐรัตนา. การพัฒนาแผ่นแปะผิวหนังจากสารสกัดลูกประคบสมุนไพร. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์. 2566; 18(2):1-14.

พิรุณรัตน์ แซ่ลิ้ม, นูรอามาลีน เด็งซียอ, นูรฮาซีกิน สะอิ, ไมมูณา อิสายะ, สุกาญจนา กำลังมาก, ฮุซนา บือโต. การพัฒนาแผ่นแปะเจลาตินเกล็ดปลาที่มีส่วนผสมของสารสกัดลูกประคบสมุนไพรไทย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มรย. 2567; 9(1):30-9.

อําพล บุญเพียร, ธิดารัตน์ แจ่มปรีชา, นิภาพร แสนสุรินทร์. ผลของการนวดด้วยน้ำมันกระดูกไก่ดําและน้ำมันไพลต่ออาการปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ จากออฟฟิศซินโดรม. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2562; 17(1):95-105.

สุภาภรณ์ ปิติพร, ณัฐดนัย มุสิกวงศ์, ศักดิ์สิทธิ์ จิตรกฤษฎากุล, อัญชิสา กัทลี, ธนพงศ์ เพ็งผล, ผกากรอง ขวัญข้าว. ประสิทธิศักย์และความปลอดภัยของสเปรย์ผสมสมุนไพรกระดูกไก่ดําเทียบกับไดโคลฟีแนกสเปรย์ในการรักษาการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2565; 20(2):223-34.

ปัทมา ทองธรรมชาติ, ศุภะลักษณ์ ฟักคำ, อรุณี ยันตรปกรณ์, เบญจวรรณ พูนธนานิวัฒน์กุล. การพัฒนาแผ่นแปะไฮโดรเจลสมุนไพรพอกเข่าบรรเทาอาการปวดเข่าสำหรับผู้มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลบางแม่นาง จังหวัดนนทบุรี. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2564; 4(3):67-79.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

23-02-2026

รูปแบบการอ้างอิง

พิลาวัลย์ น., บัวศรี ท., นิลผาย ส., พันธ์ชัย ป., ธงทอง ก., พรมเสนสา ศ., ธีระพัฒนวงศ์ ป., รัตนชมภู เ., & เสนสุวรรณ ศ. (2026). การพัฒนาแผ่นแปะจากสารสกัดกระดูกไก่ดำและการทดสอบความพึงพอใจ ของอาสาสมัครที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อหลังส่วนบน. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 20(3), e0279854 (1–12). สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/279854

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย