ความชุกของการเกิดอุบัติเหตุและผลกระทบต่อสุขภาพในกลุ่มผู้รับซื้อน้ำยางสด จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
อุบัติเหตุจากการทำงาน, ผู้รับซื้อน้ำยางสด, ความชุก, ความปลอดภัยในการทำงาน, อาชีวอนามัยบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของการเกิดอุบัติเหตุ รูปแบบของอุบัติเหตุ และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอุบัติเหตุและความรุนแรงในกลุ่มผู้รับซื้อน้ำยางสด จังหวัดนครศรีธรรมราช การวิจัยเป็นแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้รับซื้อน้ำยางสดจำนวน 60 แห่ง โดยมีผู้ให้ข้อมูลรวม 120 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติไคสแควร์ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่าง ร้อยละ 48.3 เคยเกิดอุบัติเหตุในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา โดยส่วนใหญ่เกิดอุบัติเหตุ 1 ครั้ง (ร้อยละ 48.3) ประเภทอุบัติเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ การลื่นล้มในลานเท (ร้อยละ 51.7) การยกของหนัก (ร้อยละ 44.8) และอุบัติเหตุทางถนน (ร้อยละ 41.4) ความรุนแรงส่วนใหญ่อยู่ในระดับเล็กน้อย (ร้อยละ 44.8) สาเหตุหลักของอุบัติเหตุคือความประมาท (ร้อยละ 48.3) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า อายุมีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.040) โดยกลุ่มอายุน้อยมีความเสี่ยงสูงกว่า และประสบการณ์การทำงานมีความสัมพันธ์เชิงลบทั้งกับการเกิดอุบัติเหตุ (p=0.004) และความรุนแรงของอุบัติเหตุ (p=0.017) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยผู้ที่มีประสบการณ์น้อยมีแนวโน้มเกิดอุบัติเหตุและมีความรุนแรงสูงกว่า นอกจากนี้ การตรวจสอบอุปกรณ์/รถก่อนใช้งานมีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001) ดังนั้น ควรส่งเสริมมาตรการด้านความปลอดภัยในกลุ่มแรงงานอายุน้อยและผู้ที่มีประสบการณ์ทำงานน้อย ผ่านกระบวนการอบรมเชิงปฏิบัติการ การสาธิตการใช้อุปกรณ์อย่างถูกต้อง และการกำกับติดตามการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล เพื่อลดความเสี่ยงและความรุนแรงของอุบัติเหตุในการทำงาน
เอกสารอ้างอิง
International Labour Organization (ILO). Safety and health in agriculture. Geneva: ILO; 2019. [cited 2026 April 5].Available from: https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@ed_dialogue/@sector/documents/normativeinstrument/wcms_161135.pdf
World Health Organization (WHO). Occupational health: A manual for primary health care workers. Geneva: WHO; 2002. [cited 2026 April 5]. Available from: https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/48964555-fed5-4f9f-8932-5b9bba7ab41b/content
Agency for Toxic Substances and Disease Registry. Toxicological Profile for Ammonia; Public Health Statement for Ammonia; Agency for Toxic Substances and Disease Registry: Atlanta, GA, USA, 2011. [cited 2026 April 5]. Available from: https://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp126-c1-b.pdf
Poochada W, Chaiklieng S, Andajani S. Musculoskeletal disorders among agricultural workers of various cultivation activities in upper northeastern Thailand. Safety. 2022; 8(3):61. doi.org/10.3390/safety8030061
สุนิสา ชายเกลี้ยง, กวิสทรารินทร์ คะณะพันธ์, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับเสี่ยงต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา. วารสารเทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด. 2563; 32(1):82-94.
Wongta A, Sawarng N, Tongchai P, Yana P, Hongsibsong S. Agricultural health and safety: evaluating farmers’ knowledge, attitude, and safety behavior in Northern Thailand. Saf Health Work. 2024; 15(4):435–40.doi.org/10.1016/j.shaw.2024.09.005.
Maiyapakdee C, Norkaew S, Homkham N, Kaewdok T. Occupational prevalence of agricultural machinery-related injuries among rice farmers in Bang Rakam District, Phitsanulok Province, Thailand. Clin Epidemiol Glob Health. 2026;37: 102285. doi.org/10.1016/j.cegh.2025.102285.
Zhang M, Kim R. Occupational health in agriculture: a re-emerging frontier in worker protection. Glob Health J. 2025; 9(2):65-71. doi.org/10.1016/j.glohj.2025.06.001
Rafindadi DA, Napiah M, Othman I, Alarifi H, Musa U, Muhammad M. Significant factors that influence the use and non-use of personal protective equipment (PPE) on construction sites–supervisors’ perspective. Ain Shams Eng J. 2021; 13(3):101619. doi.org/10.1016/j.asej.2021.10.014.
Ada YR, Surono A, Supriyati S, Pribadi AP. Strategies to improve compliance with personal protective equipment use in the textile industry: a scoping. BMC Public Health. 2025; 12;25(1):1-18. doi: 10.1186/s12889-025-24037-9.2025;25:2743.
Seah YZ, Yap WY, Tan YW, Zhao Q, Ong LS. Factors influencing personal protective equipment (PPE) use among blue-collar workers: an accessible survey. BMC Public Health. 2025; 25:3187. doi.org/10.1186/s12889-025-24516-z
Sehsah R, El-Gilany AH, Ibrahim AM. Personal protective equipment (PPE) use and its relation to accidents among construction workers. Med Lav. 2020;111(4):285-95.doi: 10.23749/mdl.v111i4.9398
ธันยพร ฉายศรี, ชวเลข วณิชเวทิน, พิพัฒน์ สอนวงษ์. ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนของการขนส่งน้ำมันดิบ. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน; 7–8 ธันวาคม 2560; นครปฐม: ประเทศไทย.
อธิราช มณีภาค, บุญทัน ดอกไธสง, สอาด บรรเจิดฤทธิ์, บุญเรือง ศรีเหรัญ. การลดอุบัติเหตุทางถนนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสุทธิปริทัศน์. 2558;29(91):209-19.
Ningrum D, Raven R, Malekpour S, Moallemi EA, Bryan BA. Transformative potential in sustainable development goals engagement: experience from local governance in Australia. Glob Environ Change. 2023; 80:102670. doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2023.102670.
Bęś P, Strzałkowski P. Analysis of the effectiveness of safety training methods. Sustainability. 2024;16(7):2732. doi.org/10.3390/su16072732.
Tuganishuri J, Yum SG, Adhikari MD, Oh TK. Analysis of the severity, cause, and effect of occupational accidents in South Korea. Sustainability. 2023; 15(20): 15058. doi.org/10.3390/su152015058
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
