ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความร่วมมือในการรับประทานยาในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยอยู่ในเขตชุมชนเมือง
คำสำคัญ:
ความร่วมมือในการรับประทานยา, ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง, เขตชุมชนเมืองบทคัดย่อ
วิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความร่วมมือในการรับประทานยาในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยอยู่ในเขตชุมชนเมืองและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความร่วมมือในการรับประทานยา ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่อาศัยอยู่ในเขตชุมชนเมือง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่เข้ารับการรักษาระดับปฐมภูมิในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 88 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและความเจ็บป่วย 2) แบบประเมินการรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ 3) แบบประเมินความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ และ 4) ข้อมูลที่ได้จากเวชระเบียนผู้ป่วยโดยผู้วิจัยเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 54.76 ปี มีค่าเฉลี่ยของความร่วมมือในการรับประทานยาภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (=6.17, SD=1.66) และพบว่าความเพียงพอของรายได้และระยะเวลาในการรักษามีความสัมพันธ์ทางบวกกับความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.214, p<0.05 และ r=0.224, p<0.05) ตามลำดับ และความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ มีความสัมพันธ์ทางลบกับความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=-.213, p<0.05) ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในส่งเสริมความร่วมมือในการรับประทานยาโดยเน้นกลุ่มที่มีรายได้ต่ำหรือระยะเวลารักษาสั้น
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มข้อมูลและสารสนเทศสุขภาพ กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูล สถิติการตาย/ป่วย โรคไม่ติดต่อ [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2569 พฤษภาคม 24] เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/dncd/news.php?news=39911
World Health Organization. Guideline for the pharmacological treatment of hypertension in adults [Internet]. 2021 [cited 2026 May 24]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240033986
Iqbal AM, Jamal SF. Essential hypertension [Internet]. 2022 [cited 2026 May 24]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539859/
World Health Organization. Adherence to long-term therapies: evidence for action [Internet]. 2003 [cited 2026 May 24]. Available from: https://iris.who.int/items/bf8058c0-03b2-4b47-838f-5534849927fb
Gutierrez MM, Sakulbumrungsil R. Factors associated with medication adherence of hypertensive patients in the Philippines: a systematic review. Clin Hypertens. 2021 Oct 1;27(1):19. doi: 10.1186/s40885-021-00176-0.
Shrestha P, Wattanakitkrileart D, Pongthavornkamol K. Factors influencing medication adherence in Nepalese patients with essential hypertension. Nurs Sci J Thai. 2019;37(3):18-31.
สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ.2562. เชียงใหม่: ทริค ธิงค์; 2562.
Mancia G, Kreutz R, Brunström M, Burnier M, Grassi G, Januszewicz A, et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension: Endorsed by the International Society of Hypertension (ISH) and the European Renal Association (ERA). J Hypertens. 2023 Dec 1;41(12):1874-2071. doi: 10.1097/HJH.0000000000003480.
Zhang Y, Li X, Mao L, Zhang M, Li K, Zheng Y, Cui W, Yin H, He Y, Jing M. Factors affecting medication adherence in community-managed patients with hypertension based on the principal component analysis: evidence from Xinjiang, China. Patient Prefer Adherence. 2018 May 11;12:803-812. doi: 10.2147/PPA.S158662.
ดารณี ธนูแก้ว, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, อรวมน ศรียุกตศุทธ, ไพโรจน์ ฉัตรานุกูลชัย. ปัจจัยทำนายความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุ. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2565;15(1):127-43.
Lee H, Yano Y, Cho SMJ, Heo JE, Kim DW, Park S, Lloyd-Jones DM, Kim HC. Adherence to Antihypertensive Medication and Incident Cardiovascular Events in Young Adults With Hypertension. Hypertension. 2021 Apr;77(4):1341-1349. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.120.16784.
Rojanasumapong A, Jiraporncharoen W, Nantsupawat N, Gilder ME, Angkurawaranon C, Pinyopornpanish K. Internet Use, Electronic Health Literacy, and Hypertension Control among the Elderly at an Urban Primary Care Center in Thailand: A Cross-Sectional Study. Int J Environ Res Public Health. 2021 Sep 11;18(18):9574. doi: 10.3390/ijerph18189574.
Kilic HF, Dag S. The relationship between health literacy and medication adherence in a hypertensive patient population. Int J Caring Sci. 2020;13(1):101-07.
American Heart Association. Guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure. Hypertension. 2018;71:e13-e115. doi: 10.1161/HYP.0000000000000065
Pan J, Hu B, Wu L, Li Y. The Effect of Social Support on Treatment Adherence in Hypertension in China. Patient Prefer Adherence. 2021 Sep 7;15:1953-1961. doi: 10.2147/PPA.S325793.
Shakya R, Shrestha S, Gautam R, Rai L, Maharjan S, Satyal GK, Kc B, Rai MK. Perceived Illness and Treatment Adherence to Hypertension Among Patients Attending a Tertiary Hospital in Kathmandu, Nepal. Patient Prefer Adherence. 2020 Nov 20;14:2287-2300. doi: 10.2147/PPA.S270786.
Burnier M, Egan BM. Adherence in Hypertension. Circ Res. 2019 Mar 29;124(7):1124-1140. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.118.313220.
Hasen G, Abdo A. Medication adherence and associated factors in management of hypertension in Shashemene Referral Hospital, Ethiopia. J Hypertens Manag. 2020;6(2):1-8. doi:10.23937/2474-3690/1510054.
Morisky DE, Ang A, Krousel-Wood M, Ward HJ. Predictive validity of a medication adherence measure in an outpatient setting. J Clin Hypertens (Greenwich). 2008;10(5):348-354. doi:10.1111/j.1751-7176.2008.07572.x.
Norman CD, Skinner HA. eHealth literacy. J Med Internet Res. 2006;8(2):e9. doi:10.2196/jmir.8.2.e9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ประกฎในวารสารศูนย์อนามัยที่ 9 เป็นความคิดเห็นของผู้เขียน บรรณาธิการ คณะผู้จัดทำ และศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา (เจ้าของ) ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผลการพิจารณาของกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิถือเป็นที่สิ้นสุด คณะบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจแก้ไขข้อความให้ถูกต้องตามหลักภาษาและมีความเหมาะสม
กองบรรณาธิการวารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์มิให้นำเนื้อหาใด ๆ ของบทความ หรือข้อคิดเห็นใด ๆ ของผลการประเมินบทความในวารสารฯ ไปเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการ อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์อนามัยที่ 9
