การศึกษาแรงสนับสนุนทางสังคมและสภาพแวดล้อมการทำงานที่เอื้อต่อสุขภาพจิตของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในเรือนจำ เขตสุขภาพที่ 8

กนกพร คะตา; นำพร อินสิน

ผู้แต่ง

กนกพร คะตา นักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
นำพร อินสิน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

คำสำคัญ:

แรงสนับสนุนทางสังคม, ครอบครัว, สภาพแวดล้อมการทำงาน, สุขภาพจิต, เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับแรงสนับสนุนทางสังคมและสภาพแวดล้อมการทำงานที่เอื้อต่อสุขภาพจิตของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในเรือนจำ เขตสุขภาพที่ 8 กลุ่มตัวอย่างคือ เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์จำนวน 261 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ แบบสอบถามการรับรู้แรงสนับสนุนทางสังคมและการรับรู้สภาพแวดล้อมการทำงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย มัธยฐาน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าต่ำสุด-สูงสุด

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีระดับการรับรู้แรงสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัวอยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 57.9) การรับรู้แรงสนับสนุนจากเพื่อนร่วมงานอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 46.0) การรับรู้แรงสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชาอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 47.9) สำหรับสำหรับสภาพแวดล้อมการทำงานที่เอื้อต่อสุขภาพจิต ได้แก่ สภาพแวดล้อมในการทำงานอยู่ในระดับต่ำ (ร้อยละ 51.0) วัฒนธรรมองค์กรอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 50.6) และการรับรู้นโยบายการดูแลสุขภาพจิตขององค์กรอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 46.4) ดังนั้น การพัฒนาสภาพแวดล้อมการทำงานให้เอื้อต่อสุขภาพจิต ควบคู่กับการส่งเสริมระบบสนับสนุนภายในองค์กรผ่านการพัฒนาบทบาทของผู้บังคับบัญชา การสร้างเครือข่ายเพื่อนช่วยเพื่อน และการสื่อสารนโยบายด้านสุขภาพจิตอย่างทั่วถึง อาจช่วยส่งเสริมสุขภาพจิตของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Mental health at work [Internet]. 2024 [cited 2026 Jun 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work

World Health Organization Thailand. Mental health and social connection in Thailand [Internet]. 2025 [cited 2026 Jun 20]. Available from: https://www.who.int/thailand/news/feature-stories/detail/mental-health-and-social-connection-in-thailand

กรมราชทัณฑ์. ภารกิจเฉพาะด้านของกรมราชทัณฑ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2569 มิถุนายน 20]. เข้าถึงได้จาก: https://main.correct.go.th/ab-specialization/

Carleton RN, Ricciardelli R, Taillieu T, Mitchell MM, Andres E, Afifi TO. Provincial correctional service workers: The prevalence of mental disorders. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(7):2203. doi:10.3390/ijerph17072203.

Ricciardelli R, Carleton RN, Mooney T, Cramm H. Playing the system: Structural factors potentiating mental health stigma, challenging awareness, and creating barriers to care for Canadian public safety personnel. Health (London). 2020;24(3):259-78. doi:10.1177/1363459318800167.

สถานพยาบาลเรือนจำ เขตสุขภาพที่ 8. รายงานผลการคัดกรองสุขภาพจิตเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในเรือนจำ เขตสุขภาพที่ 8 เดือนมิถุนายน 2568 [รายงานภายในหน่วยงาน]. เขตสุขภาพที่ 8; 2568.

Seligman MEP. Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. New York: Free Press; 2011.

House JS. Work stress and social support. Reading, MA: Addison-Wesley; 1981.

Page J, Robertson N. Extent and predictors of work-related distress in community correction officers: a systematic review. Psychiatry Psychol Law. 2022;29(2):155-82.

Forman-Dolan J, Caggiano C, Anillo I, Kennedy TD. Burnout among professionals working in corrections: a two-stage review. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(16):9954. doi:10.3390/ijerph19169954.

Miller O, Bruenig D, Shakespeare-Finch J. Well-being in frontline correctional officers: a mixed-method systematic review. Crim Justice Behav. 2022;49(11):1559-79. doi:10.1177/00938548221098976.

ฝ่ายบริหารทั่วไปของเรือนจำในเขตสุขภาพที่ 8. ข้อมูลจำนวนเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในเรือนจำเขตสุขภาพที่ 8 ณ วันที่ 25 กันยายน 2568 [ข้อมูลที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. เรือนจำในเขตสุขภาพที่ 8; 2568

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas. 1970;30(3):607-10. doi:10.1177/001316447003000308.

Bloom BS. Human characteristics and school learning. New York: McGraw-Hill; 1975.

Schultz WJ, Ricciardeli R. Correctional officers and the ongoing health implications of prison work. Health Justice. 2025;13:4. doi:10.1186/s40352-024-00308-2.

Ansah KO, Tsabedze WF, Mapaling C. Effectiveness of well-being interventions among correctional officers: a systematic review and meta-analysis. J Police Crim Psychol. 2025;40(3):669-84. doi:10.1007/s11896-025-09757-3.

Carbonell M, Ricciardelli R. New Canadian federal correctional officers striving to be accepted: A source of occupational stress. Sociol Compass. 2025;19(10):e70120. doi:10.1111/soc4.70120.

Jessiman-Perreault G, Smith PM, Gignac MAM. Why are workplace social support programs not improving the mental health of Canadian correctional officers? An examination of the theoretical concepts underpinning support. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(5):2665. doi:10.3390/ijerph18052665.

Edmondson AC, Bransby DP. Psychological safety comes of age: Observed themes in an established literature. Annu Rev Organ Psychol Organ Behav. 2023;10:55-78. doi:10.1146/annurev-orgpsych-120920-055217.

Amoadu M, Ansah EW, Sarfo JO. Preventing workplace mistreatment and improving workers' mental health: a scoping review of the impact of psychosocial safety climate. BMC Psychol. 2024;12:195. doi:10.1186/s40359-024-01675-z.