การศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหาร ที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพของนิสิตคณะสาธารณสุขศาสตร์ ระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ผู้แต่ง

  • อภิรดี วังคะฮาต อาจารย์ภาควิชาอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • จิรพิชชา บุญพอ อาจารย์ภาควิชาอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • จิวรกา จักรเครือ นิสิตหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • ภัควิภา อินธิราช นิสิตหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • สุพิชชา นันทพันธ์ นิสิตหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • สุริยาพร ผิวผุย นิสิตหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • อารยา บำรุงนา นิสิตหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
  • ศวิตา ศรีสวัสดิ์ อาจารย์ภาควิชาอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

ความรู้, ทัศนคติ, พฤติกรรมการเลือกซื้อ, อาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ, นิสิตระดับปริญญาตรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ 2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกซื้ออาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ และ 3) ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพของนิสิตคณะสาธารณสุขศาสตร์ ระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 179 คน สุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ผ่าน Google forms วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่า 1) นิสิตส่วนใหญ่มีความรู้  ทัศนคติ และพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 58.66, 78.77 และ 60.34 ตามลำดับ โดยมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 8.71±1.73, 3.40±0.35 และ 3.37±0.74 ตามลำดับ 2) เพศมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหารที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (χ²=8.567, p=0.003) และ 3) ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างความรู้กับทัศนคติ (r=0.043, p=0.571) ความรู้กับพฤติกรรม (r=−0.110, p=0.143) และทัศนคติกับพฤติกรรม (r=−0.044, p=0.556) ดังนั้น ควรส่งเสริมให้นิสิตใช้สัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพร่วมกับการพิจารณาข้อมูลโภชนาการบนฉลาก และจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะการประยุกต์ใช้ข้อมูลดังกล่าวในการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารภายในมหาวิทยาลัย

เอกสารอ้างอิง

Pengpid S, Peltzer K. Prevalence and correlates of unhealthy dietary behaviours among adolescents in Southeast Asia. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(4):1781.

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. สภาวะน้ำหนักตัวของวัยรุ่นไทยที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม เช่น ภาวะเริ่มอ้วน ผอม และเตี้ย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2569 กันยายน 2]. เข้าถึงได้จาก: https://share.google/QXCRggqlhHLbQXrMw

กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค. สัญลักษณ์โภชนาการ “ทางเลือกสุขภาพ (Healthier Choice)” [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 กันยายน 1]. เข้าถึงได้จาก: https://share.google/s5610qU98DogaaxNJ

สุปรียา จันทร์เวชศิลป์. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมของผู้บริโภคต่อการใช้สัญลักษณ์โภชนาการทางเลือกสุขภาพ [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร] กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2561.

Sutantangjai J, Sridonphai P, Prachansuwan A, Vinitchagoon T, Kriengsinyos W. Association between socio-demographic factors, perception and use of the Healthier Choice Logo among Thai adults. J Health Sci Med Res. 2025;43(5):e20251178.

Wei H, Jiang K, Liu B, Hu Z, Zhao Y, Xu H, et al. Understanding and Use of Nutrition Labels of Prepackaged Food by University Students: A Cross-Sectional Study in Chongqing, China. Nutrients. 2022 Oct 8;14(19):4189. doi: 10.3390/nu14194189.

Wongsin P, Rimpeekool W, Suebsman S-ang. Relationship between perception and purchasing behavior of food products with Healthier Choice Logo among Chiang Mai University students. JNAT. 2025;60(2):44-58.

Li X, Braakhuis A, Li Z, Roy R. How does the university food environment impact student dietary behaviors? A systematic review. Front Nutr. 2022;9:840818.

อรุณ จิรวัฒน์กุล และคณะ. ชีวสถิติ พิมพ์ครั้งที่ 6. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา; 2555.

Bloom BS, Hastings JT, Madaus GF, Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.

Likert R. A technique for the measurement of attitude. Archives of Psychology. 1932; 140:1-55.

Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, Nj: Prentice-Hall; 1977.

รัตนาภรณ์ สาสีทา, คัติยา อีวาโนวิช, ฉวีวรรณ บุญสุยา. ความรอบรู้ด้านโภชนาการกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 2565;17(1):28-43.

Arunkumar M, Varakumari E, Thozhanenjan I, Vijayakarthikeyan M, Pandian S, Bhandari A, et al. Decoding food labels: a study on the knowledge, attitudes, and practices of young medical students in Chennai. Cureus. 2025;17(4):e82657.

Shrestha A, Cullerton K, White KM, Mays J, Sendall M. Impact of front-of-pack nutrition labelling in consumer understanding and use across socio-economic status: a systematic review. Appetite. 2023;187:106587.

Rimpeekool W, Banwell C, Yiengprugsawan V, Seubsman SA, Sleigh A, Kirk M. “I rarely read the label”: factors that influence Thai consumer responses to nutrition labels. Glob J Health Sci. 2016;8(1):21-28.

Liu Q, Chen J. Awareness and associated factors of prepackaged food nutrition labels by college students in China: a cross-sectional study. Front Public Health. 2025;13:1577633.

Wu F, Ferguson M, Lando A, Verrill L. Self-efficacy: the key to Nutrition Facts label use: theory-based findings from the 2019 Food and Drug Administration Food Safety and Nutrition Survey. J Acad Nutr Diet. 2026;126(2):156205.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

21-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

วังคะฮาต อ., บุญพอ จ., จักรเครือ จ., อินธิราช ภ., นันทพันธ์ ส., ผิวผุย ส., … ศรีสวัสดิ์ ศ. (2026). การศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหาร ที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพของนิสิตคณะสาธารณสุขศาสตร์ ระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 21(1), 261–273. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/283977

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย