ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออก ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ภายใต้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสกลนคร

ผู้แต่ง

  • ธนพล วงค์เตชะ นักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
  • จิราภรณ์ จำปาจันทร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำสาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร https://orcid.org/0009-0006-4211-8009

คำสำคัญ:

โรคไข้เลือดออก, การปฏิบัติงานเฝ้าระวัง ป้องกันและควบคุมโรค, เจ้าหน้าที่สาธารณสุข, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการปฏิบัติงานเฝ้าระวังป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออก และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออกของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขภายใต้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสกลนคร ประชากรที่ศึกษา ได้แก่ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขภายใต้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสกลนคร จำนวน 282 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยไคสแควร์และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า เจ้าหน้าที่สาธารณสุขส่วนใหญ่มีการปฏิบัติงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออกอยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 62.40) ความพอเพียงของบุคลากร ทรัพยากร และวัสดุอุปกรณ์ มีความสัมพันธ์ทางบวกระดับต่ำกับการปฏิบัติงาน (rs=0.270, p<0.001) และแรงสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์ทางบวกระดับปานกลางกับการปฏิบัติงาน (rs=0.468, p<0.001) ส่วนอายุ ความรู้ ทัศนคติ และการได้รับการอบรมไม่พบความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการศึกษาครั้งนี้ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรมีการสนับสนุนบุคลากร งบประมาณ ทรัพยากร และวัสดุอุปกรณ์ให้เพียงพอต่อภาระงาน ควบคู่กับการเสริมสร้างแรงสนับสนุนจากผู้บริหาร หน่วยงานสาธารณสุข และภาคีเครือข่าย รวมทั้งพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่โดยเน้นการประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะด้านระบาดวิทยาในการปฏิบัติงานจริง

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์โรคไข้เลือดออกประเทศไทย พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2569 สิงหาคม 28]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/

World Health Organization. Dengue: guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control. Geneva: World Health Organization; 2009.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกจังหวัดสกลนคร พ.ศ. 2565-2566. สกลนคร: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร; 2566.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกจังหวัดสกลนคร พ.ศ. 2567. สกลนคร: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร; 2567.

พระราชบัญญัติการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542. ราชกิจจานุเบกษา. 2542.

Green LW, Kreuter MW. Health program planning: an educational and ecological approach. 4th ed. New York: McGraw-Hill; 2005.

สุริโย ชูจันทร์, อดิศักดิ์ ภูมิรัตน์, สุรชาติ โกยดุล. การประเมินการบังคับใช้กฎหมายโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในประเทศไทย: กรณีศึกษาการบังคับใช้กฎหมายที่ดี. วารสารควบคุมโรค. 2564;47(ฉบับเพิ่มเติมที่ 1):773-87.

ปัทมา พึ่งสถิตย์, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ. ปัจจัยบริหารและกระบวนการบริหารที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของบุคลากรสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 2563;1(2):21-35.

ปรีชา สุวรรณทอง, วนิชา อินทรสร, วาริศา บุญเกิด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2566;16(3):169-82.

Suwanbamrung C, Le CN, Phetphrom P, Kamneatdee P, Nontapet O, Kaewket N. Factors Correlated with Practices Regarding Care of Dengue Patients Among Nurses from 94 Primary Care Units in a High- Risk Province in Southern Thailand. J Multidiscip Healthc. 2020 Dec 31;13:2043-2056. doi: 10.2147/JMDH.S286737.

Nejati J, Okati-Aliabad H, Mohammadi M, Akbari M, Moghaddam AA. Knowledge, attitudes, and practices of healthcare professionals regarding dengue fever in high-risk regions of southeastern Iran. BMC Med Educ. 2024 Aug 23;24(1):915. doi: 10.1186/s12909-024-05923-z. Erratum in: BMC Med Educ. 2024 Nov 1;24(1):1249. doi: 10.1186/s12909-024-06246-9.

ปราณี ศรีบุญเรือง, กล้าณรงค์ วงศ์พิทักษ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการดำเนินงานควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออกของทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว ตำบลตาเกษ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 2563;5(1):10-25.

นฤมล ดีกัลลา, ธานัท นิตย์คำหาญ, อลงกรณ์ ศรีเลิศ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดน่าน. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. 2568;11(2):31-46.

นันทนา จันทมุงคุณ, ภูวสิทธิ์ ภูลวรรณ, จรินทร์ทิพย์ ชมชายผล. แรงสนับสนุนทางสังคมที่มีผลต่อการปฏิบัติตามบทบาทการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2568;11(4):256-67.

House JS. Work stress and social support. Reading, MA: Addison-Wesley; 1981.

พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558. ราชกิจจานุเบกษา. 2558;132(86 ก):1-25.

Bloom BS. Taxonomy of educational objectives: the classification of educational goals. Handbook I: cognitive domain. New York: David McKay; 1956.

Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.

Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. In: Proceedings of the 60th Annual Meeting of the American Educational Research Association; 1976 Apr 19-23; San Francisco, CA. [place unknown]: publisher unknown; 1976.

Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16(3):297-334. doi:10.1007/BF02310555.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

19-10-2026

รูปแบบการอ้างอิง

วงค์เตชะ ธ., & จำปาจันทร์ จ. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออก ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ภายใต้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดสกลนคร. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 21(1), 373–388. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/284818

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย