ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบระดับความรู้การดูแลผู้สูงอายุ ระดับสมรรถภาพการปฏิบัติงาน และระดับความมั่นใจในการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Caregiver) ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่างเป็น Caregiver ที่ผ่านการอบรมเกิน 3 ปี ปฏิบัติงานในเขตอำเภอเมืองชัยภูมิ คำนวณขนาดตัวอย่างด้วย Power analysis ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 235 คน

เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการพัฒนาศักยภาพฯ 5 มิติ (การกายภาพบำบัด การจัดการภาวะวิกฤต การจัดสิ่งแวดล้อม การดูแลภาวะสมองเสื่อม และการแพทย์แผนไทย) แบบประเมินความรู้ 20 ข้อ แบบประเมินสมรรถนะการปฏิบัติงานจริง และแบบประเมินความมั่นใจตนเอง เครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง รายฉบับอยู่ระหว่าง 0.92-0.96 และค่าความเชื่อมั่น KR-20 เท่ากับ 0.84 Cronbach's alpha เท่ากับ 0.88-0.91 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่าง Caregiver จำนวน 309 คน หลังเข้าร่วมโปรแกรมฯ มีคะแนนเฉลี่ยความรู้การดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นจากก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (±SD=12.45±2.18 เป็น 17.82±1.64, t=-32.64, p<0.001) คะแนนเฉลี่ยสมรรถภาพการปฏิบัติงานจริงเพิ่มขึ้นจากระดับปานกลางเป็นระดับดีเยี่ยม (±SD=2.85±0.54 เป็น 4.45±0.38, t=-42.15, p<0.001) และคะแนนเฉลี่ยความมั่นใจในการปฏิบัติงาน เพิ่มขึ้นจากระดับปานกลางเป็นระดับมากที่สุด (±SD=2.92±0.58 เป็น 4.52±0.41, t=-38.74, p<0.001) จากผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพฯ 5 มิติ สามารถยกระดับสมรรถนะและความมั่นใจของ Caregiver ได้อย่างมีประสิทธิผล สามารถใช้เป็นโมเดลต้นแบบในการพัฒนาเครือข่ายระบบดูแลระยะยาว ในระดับปฐมภูมิได้อย่างยั่งยืน