A Comparison of Risk Level, Amount, and Type of Risk Factors for Developing Stroke among Women and Men with Transient Ischemic Attack (TIA)

Main Article Content

Jom Suwanno
Juk Suwanno

Abstract

โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดชั่วคราว (TIA) เป็นหนึ่งในสาเหตุทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองภายในระยะเวลาอันสั้น และผู้ป่วย TIA มีปัจจัยเสี่ยงหลายชนิด ซึ่งเหมือนกับที่พบในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง มีหลักฐานการวิจัยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองชี้ถึงปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างกันของผู้ป่วยเพศหญิงและชาย แต่ในผู้ป่วย TIA มีการศึกษาในประเด็นนี้น้อยมาก การวิจัยนี้จึงเปรียบเทียบระดับความเสี่ยง จำนวน และชนิดของปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วย TIA เพศหญิงและชาย โดยใช้ข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนบันทึกผู้ป่วย TIA ทั้งหมดที่เข้ารักษาในหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลศูนย์ขนาด 750 เตียงแห่งหนึ่ง ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2554 จนถึงกันยายน พ.ศ. 2558 มีจำนวนทั้งสิ้น 157 ราย ประเมินระดับความเสี่ยงด้วยคะแนน ABCD2 จำนวนและชนิดของปัจจัยเสี่ยงหรือโรคร่วมที่ศึกษามีห้าชนิด คือ ภาวะความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ไขมันคอเลสเตอรอลสูง การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ วิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าสถิติบรรยาย ค่าทดสอบเปรียบเทียบ independent t-test, Mann-Whitney U test, Chi-square หรือ Fischer’s exact (χ2) และค่าสัดส่วนความเสี่ยง (odds ratio, 95% confidential interval [OR, 95%CI]) ผลการวิจัย พบว่าผู้ป่วยเพศหญิงมีอายุเฉลี่ยแก่กว่าผู้ชายประมาณ 6 ปี (62.59±14.84 vs 56.49±11.50, t=2.49, p<0.05) ผู้หญิงวัยสูงอายุตั้งแต่ 65 ปี มีจำนวนมากกว่าผู้ชาย (OR=1.32, 95%CI=1.02-1.84, p<0.05) และมีคะแนนความเสี่ยง ABCD2 สูงกว่าผู้ชาย (3.96±1.13 vs 3.54±1.27, t=2.02, p<0.05) เมื่อวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงหรือโรคร่วมห้าชนิด พบว่าผู้หญิงมีจำนวนปัจจัยเสี่ยงน้อยกว่าผู้ชาย (1.52±1.17 vs 2.41±1.15, t=4.39, p<0.001) ผู้หญิงมีปัจจัยเสี่ยงอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างน้อยหนึ่งชนิดในอัตราที่ต่ำกว่าผู้ชาย (73.9 vs 94.6%, χ2=13.70, p<0.001) แต่เมื่อวิเคราะห์เฉพาะโรคร่วมสามชนิด พบว่าผู้หญิงมีจำนวนโรคร่วมมากกว่าผู้ชาย (1.05±1.08 vs 0.91±0.97, t=2.49, p<0.05) ผู้หญิงมีโรคร่วมภาวะความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันคอเลสเตอรอลสูงอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างน้อยหนึ่งชนิดในอัตราสูงกว่าผู้ชาย (71.7 vs 55.0%, χ2=3.92, p<0.05) พบชนิดของปัจจัยเสี่ยงหรือโรคร่วมไขมันคอเลสเตอรอลสูงในผู้หญิงในอัตราสูงกว่าผู้ชาย (41.3 vs 20.7%, χ2=3.92, p<0.01) แต่ผู้หญิงมีปัจจัยเสี่ยงการสูบบุหรี่ (8.7 vs 89.3%, χ2=66.782, p<0.001) และการดื่มแอลกอฮอล์ (8.7 vs 71.2%, χ2=50.94, p<0.001) น้อยกว่าผู้ชาย นอกจากนี้ ยังพบว่าผู้หญิงมีแนวโน้มปัจจัยเสี่ยงสองชนิดในอัตราสูงกว่าผู้ชาย คือ ภาวะความดันโลหิตสูง (65.2 vs 51.4%) และเบาหวาน (28.3 vs 18.9%) แต่มีค่าสำคัญทางสถิติไม่แตกต่างกัน (p>0.05) หลักฐานการวิจัยนี้พบว่าผู้หญิงและผู้ชายมีความเสี่ยงที่แตกต่างกันทั้งระดับความเสี่ยง จำนวน และชนิดปัจจัยเสี่ยง การป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วย TIA เพศหญิงจึงควรเน้นที่การควบคุมความดันโลหิต การควบคุมเบาหวาน และการลดไขมันในเลือดชนิดร้าย ส่วนในผู้ชายควรเน้นที่การจัดการให้เลิกสูบบุหรี่ และลดการดื่มแอลกอฮอล์

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
1.
Suwanno J, Suwanno J. A Comparison of Risk Level, Amount, and Type of Risk Factors for Developing Stroke among Women and Men with Transient Ischemic Attack (TIA). Rama Nurs J [Internet]. 2017Oct.31 [cited 2020Oct.2];23(2):160-77. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RNJ/article/view/73559
Section
บทความวิจัย