การปรับพฤติกรรมการออกกำลังกาย ตามแนวคิดรูปแบบจำลอง ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถานการณ์โลกและประเทศไทยในปัจจุบันพบว ่าประชากรเกิดปัญหาสุขภาพจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของบุคคลก่อให้เกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ ซึ่งโรคดังกล่าวล้วนเป็นสาเหตุนำของการเสียชีวิตและมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่มีผลต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังคือขาดการออกกำลังกายหรือการออกกำลังกายที่ไม่สม่ำเสมอ ทั้งนี้การส่งเสริมให้บุคคลตระหนักถึงความสำคัญของการออกกำลังกาย และเปลี่ยนพฤติกรรมได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืนจึงเป็นสิ่งสำคัญแนวคิดรูปแบบจำลองขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม(TranstheoreticalModel: TTM) เป็นโมเดลที่อธิบายความตั้งใจหรือความพร้อมของบุคคลที่จะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนเองโดยเน้นที่กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการตัดสินใจ (decisional making) ของบุคคล เพื่อช่วยในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมติดสุราและบุหรี่ต่อมามาร์คัสและคณะได้ขยายขอบเขตมาประยุกต์ใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการออกกำลังกายพร้อมอธิบายว่าบุคคลไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้จากการคิดเพียงครั้งเดียวแต่จะค่อยๆพัฒนาความคิดในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปทีละขั้นTTMประกอบด้วย 1) ขั้นความพร้อมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (Stagesofchange) แบ่งเป็น 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นไม่สนปัญหา (Pre-contemplation) ขั้นลังเลใจ (Contemplation) ขั้นตัดสินใจและเตรียมตัว(Preparation)ขั้นลงมือปฏิบัติ (Action) และขั้นกระทำต่อเนื่อง (Maintenance) 2)ความมั่นใจเฉพาะอย่าง (Self–Efficacy) 3)ดุลยภาพในการตัดสินใจ (Decisional balance) และ 4) 10 กระบวนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม (Processes of change) ทั้งนี้การปรับเปลี่ยน
พฤติกรรมการออกกำลังกายแต่ละขั้นความพร้อม ใช้เทคนิคกระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่แตกต่างกันในบทความฉบับนี้จึงอธิบายความเหมาะของการนำไปใช้เนื่องจาก TTM มีโครงสร้างที่เหมาะสมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบุคคลทุกเพศวัยและสามารถใช้เป็นฐานทางทฤษฎีที่มีประสิทธิภาพในการคาดการณ์และเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการออกกำลังกาย
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
กรฎา มาตยากร, นฤพนธ์ วงศ์จตุรภัทร, ธนิดา จุลวนิชย์พงษ์ และเสกสรรค์ ทองคำบรรจง. (2559). การพัฒนาโมเดลขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของประชาชนวัยทำงาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.
กรมควบคุมโรค. (2553). แนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด. ค้นข้อมูลเมื่อวันที่25 มีนาคม 2560, จาก http://irem2.ddc.moph.go.th/uploads/file/km/online%20Marketing/v2/bur01/2553/health-behavioral.pdf
กรมอนามัย. (2551). คู่มือส่งเสริมการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์สงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
วิชัยเอกพลากร. (2553).การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552. นนทบุรี: บริษัท เดอะกราฟิโก ซิสเต็มส์จำกัด. สำนักนโยบายและแผน..
Berry, T., Naylor, P. J., & Wharf-Higgins, J. (2005). Stages of change in adolescents: An examination of self-efficacy, decisional balance, and reasons for relapse. Journal of Adolescent Health, 37, 452-459.
Burbank,P. M.,Reibe, D.,Padula, C. A., & Nigg, C. (2002). Exerciseand older adults: Changing behavior with the transtheoretical model. Orthopedic Nursing, 21(14), 51-63.
Burkholder, J. G., & Ever, C. C. (2002). Overview of the trans theoretical model. In M. P. Burbank& D.Riebe(Eds.). Promotion exercise and behavior change in older adults: Interventions with the transtheoretical model. New York: Spinger.
Daley, L. K., Fish, A. F., Frid, D. J., & Mitchell, L. (2009). Stage-specific education/counseling intervention in women with elevated blood pressure. In Progress in cardiovascular nursing (pp. 45-52). n.p.
Dishman, R. K., Vandenberg, R. J., Motl, R. W., &Nigg, C. R. (2010). Using constructs of the trans theoretical model to predict class of change in regular physical activity: A multi-ethnic long itudinal cohort study. Annals of Behavioral Medicine,40,150-163.
Herrick, A. B., Stone, W. J., &Mettler, M. M. (1997). Stages of change, decisional balance, and self-efficacy across four health behaviors in a worksite environment. American Journal of Health Promotion, 12(1), 49-56.
Kennett, D. J., Worth, N. C., & Forbes, C. A. (2009).The contributions of Rosenbaum’s model of self-control and the transtheoretical model to the understanding of exercise behavior. Psychology of sport and Exercise, 10(6), 602-608.
Kim, Y. H. (2008). A stage-matched intervention for exercise behavior change based on the trans theoretical model. Psychological Reports, 102, 939-950.
Kim, C., Kim, B., & Chae, S. (2010). Application of the transtheoretical model: Exercise behavior in Korean adult with metabolic syndrome. Journal of Cardiovascular Nursing, 25(4), 323-331.
Kim, Y. H., Cardinal, B. J., & Lee, J. Y. (2006). Understanding exercise behavior among Korean adults: A test of the transtheoretical model. International Journal of Behavioral Medicine, 13(4), 295-303.
Kirk, A., MacMillan, F., & Webster, N. (2010). Application of the transtheoretical model to physical activity in older adults with type 2 diabetes and/or cardiovascular disease. Psychology of Sport and Exercise, 11(4), 320-324.
Marcus, B. H., Selby, V. C., Niaura, R. S., & Rossi, J. S. (1992). Self-efficacy and the stages of exercise behavior change. Research Quarterly for Exercise & Sport, 63, 60–66.
Marcus, B. H., & Simkin, L. R. (1993).The stages of exercise behavior. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 33, 83-88.
Marcus, B. H., Simkin, L. R., Rossi, J.S., & Pinto, B. M. (1996).Longitudinal shifts in employees’ stages and processes of exercise behavior change. American Journal of Health Promotion, 10(3), 195-200.
Martin, M.Y., Prayor-Patterson, H., Kratt, P., Kim, Y., & Person, S. (2007, Autumn). Characteristics of in sufficiently active hypertensive black women who volunteer to be in a physical activity promotion intervention: An application of social cognitive theory and the transtheoretical model. Ethnicity & Disease, 17, 604-608.
Maruf, F. A., Ibikunle, P. O., &Raji, N. O. (2014). Relationships between transtheoretical model stages of change, decisional balance, self-efficacy, and physical activity level among Nigerian market vendors. American Journal of Health Promotion, 28(5), 118-126.
Ostchega, Y., Dillon, C. F., Hughes, J.P., Carroll, M., & Yoon, S. (2007).Trends in hypertension prevalence, awareness, treatment, and control in older U.S. adults: Data from the national health and nutrition examination survey 1988 to 2004. The American Geriatrics Society, 55, 1056-1065.
Plotnikoff, R. C., Brez, S., & Hotz, S. B. (2000). Exercise behavior in a community sample with diabetes: Understanding the determinants of exercise behavior change. Diabetes Educator, 26, 450-459.
Prochaska, J. O., & DiClemente, C. C. (1983). Stages and processes of self-change of smoking: toward an integrative model of change. Journal of Counseling and Clinical Psychology, 51, 390-395.
Prochaska, J. O, & Marcus,B. H. (1994).The transtheoretical model: Applications to exercise. InR.K. Dishman(Ed.), Advances in exercise adherence(pp.161-180). Champaign, IL: Human Kinetics.
Spencer, L., Adams,T. B., Malone, S.,Roy, L., & Yost, E. (2006). Applying the transtheoretical model to exercise: A systematic and comprehensive review literature. Health Promotion Practice, 7, 428-443.
Tseng, C., Chen, C. C., Wu, S., & Lin, L. (2006). Effects of a rang-of-motion exercise programme. Journal of Advanced Nursing, 57(2), 181-191.
Tung, W., & Hsu, C. (2009). Assessing transcultural validity of the transtheoretical model with Chinese Americans and physical activity. Journal of Transcultural Nursing, 20,286.
Wallace, L. S., & Buckworth, J. (2001). Application of the transtheoretical model to exercise behavior among non traditional college students. Journal of Health Education, 32(1), 39-47.
Weinstein, N. D., Rothman, A. J., & Sutton, S. R. (1998). Stage theories of health behavior: Conceptual and methodological issues. Health Psychology, 17, 290-299.
World Health Organization. (2010). World health statistics 2010. Retrieved May 14, 2017, fromhttp://www.who.int/gho/publications/world_health_statistics/EN_WHS10_Full.pdf
World Health Organization. (2014). Global status report on noncommunicable diseases 2014. Retrieved May 14, 2017, from http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/148114/1/9789241564854_eng.pdf
