ความคิดเห็นของประชาชนที่มีต่อคุณภาพการให้บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ที่ผ่านเกณฑ์คุณภาพและมาตรฐานในการให้บริการสุขภาพปฐมภูมิ: กรณีศึกษาจังหวัดแพร่
คำสำคัญ:
คุณภาพการให้บริการ, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, มาตรฐานบริการสุขภาพปฐมภูมิบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความคิดเห็นของประชาชนที่มีต่อคุณภาพการให้บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดแพร่ ที่ผ่านเกณฑ์คุณภาพและมาตรฐานในการให้บริการสุขภาพปฐมภูมิ และ 2) เปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนที่มีต่อคุณภาพการให้บริการระหว่างกลุ่มโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ที่ผ่านเกณฑ์ และไม่ผ่านเกณฑ์ กลุ่มตัวอย่าง คือประชาชนอายุ 18 ปี ขึ้นไป จำนวน 400 คน แบ่งเป็นกลุ่ม รพ.สต. ที่ผ่านเกณฑ์ 200 คน และไม่ผ่านเกณฑ์ 200 คน ได้มาจากการสุ่มอย่างมีระบบ เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสอบถามมาตรฐานการให้บริการ 8 ด้าน และคุณภาพการให้บริการ 2 ด้าน (ระดับความพึงพอใจ และการรับรู้คุณภาพ) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบ Independent Samples t-test
ผลการวิจัยพบว่า ประชาชนมีความคิดเห็นต่อคุณภาพการให้บริการของ รพ.สต. ที่ผ่านเกณฑ์ อยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด โดยเฉพาะด้านระบบบริหารจัดการ อาคารสถานที่และสิ่งแวดล้อม บริการสุขภาพ และการควบคุมการติดเชื้อ ส่วนด้านบุคลากรและศักยภาพ ยังพบข้อจำกัดด้านจำนวนบุคลากร ขณะที่ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นระหว่างกลุ่ม รพ.สต. ที่ผ่านเกณฑ์และไม่ผ่านเกณฑ์ พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน (p < 0.05) โดยกลุ่ม รพ.สต. ที่ผ่านเกณฑ์มีคะแนนสูงกว่าในเกือบทุกด้าน ยกเว้นด้านบุคลากรและศักยภาพ และด้านการรับรู้คุณภาพที่กลุ่มไม่ผ่านเกณฑ์มีคะแนนสูงกว่า
ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการผ่านเกณฑ์คุณภาพและมาตรฐานในการให้บริการสุขภาพปฐมภูมิ ช่วยยกระดับคุณภาพการให้บริการของ รพ.สต. ในหลายมิติ แต่ยังมีประเด็นที่ควรพัฒนา ได้แก่ การเพิ่ม จำนวนบุคลากร และการเสริมสร้างการรับรู้คุณภาพบริการให้สอดคล้องกับความคาดหวังของประชาชน
เอกสารอ้างอิง
สถาบันพระปกเกล้า. การปฏิรูปประเทศตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 [อินเทอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 1 มิ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การปฏิรูประเทศตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พ.ศ.2560
กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานหน่วยบริการปฐมภูมิ พ.ศ. 2568–2570. นนทบุรี: กองสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ; 2568.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแพร่. งานพัฒนาคุณภาพและรูปแบบบริการ [อินเทอร์เน็ต]. แพร่: สำนักงานฯ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 1 มิ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://pro.moph.go.th/w54/
Yamane T. Statistics: An Introductory Analysis. 2nd ed. New York: Harper and Row; 1967.
Likert RA. Technique for the Measurement of Attitude. Archives of Psychology. 1932;3(1):42.
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2545.
กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานหน่วยบริการปฐมภูมิ พ.ศ. 2568–2570. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2566.
นันทินารี ช่องเย็น. การวิเคราะห์การบริหารจัดการของหน่วยบริการปฐมภูมิที่มีผลต่อคุณภาพการบริการ. วารสารการบริหารสาธารณสุข. 2565;12(1):47–56.
ภัทรพล จึงสมเจตไพศาล. การบริการสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทยในบริบทสุขภาพโลก. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562;29(1):152.
ภาณุพงศ์ ศรีผุดผ่อง. คุณภาพบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตามการรับรู้ของผู้รับบริการในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารนวัตกรรมสุขภาพและความปลอดภัย. 2568;2(1):1.
บุษบา สงวนประสิทธิ์, นันทิยา ปรีชาเสถียร, เกตุนรินทร์ บุญคล้าย, อารีย์ แสงรัศมี. ระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิในเขตเมืองเพื่อการเข้าถึงบริการ: การทบทวนและวิเคราะห์วรรณกรรมเชิงบรรยายอย่างเป็นระบบ. วารสารพยาบาลทหารบก. 2562;20(3):166.
กุศลาสัย สุราอามาตย์, สงครามชัย ลีทองดี, เสฐียรพงษ์ ศิวินา. รูปแบบการพัฒนาคุณภาพห้องปฏิบัติการด้านการแพทย์และสาธารณสุขตามเกณฑ์มาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลติดดาว ในเครือข่ายบริการปฐมภูมิ อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2562;16(1):66.
ชินดนัย ทองจินดา, สหัสวรรษ พูลแก้ว, กัณฑ์จรี แสวงการ, ปราณี จุลภักดา. คุณภาพการให้บริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลติดดาว บ้านบางนาว อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการสังคมมนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช. 2566;13(2):47.
น้ำทิพย์ ปานทอง, กาญจนา นาถะพินธุ. สิ่งคุกคามสุขภาพจากการทำงานและพฤติกรรมการป้องกันตนเองของบุคลากรในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น กรณีศึกษาโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2566;6(1):11.
อิ่มฤทัย ไชยมาตย์, ประจักร บัวผัน. แรงจูงใจและปัจจัยแห่งความสำเร็จที่มีผลต่อการปฏิบัติงานตามมาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลติดดาวของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา). 2564;21(3):180.
พิชญาพร พีรพันธุ์, ประสพชัย พสุนนท์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อแนวทางการบริการสุขภาพที่เหมาะสมสำหรับประชาชนภายใต้บริบทโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์: การวิจัยผสานวิธี. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2564;8(1):123.
สรวัชร์ สุดแก้ว. คุณภาพการให้บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังดาล อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา, วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ; 2563.
มยุรี เข็มทอง. การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาคุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิ จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. 2563;1(1):35–48.
