ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุ อย่างมีพฤฒพลังของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
การเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลัง, พฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุ, นักศึกษามหาวิทยาลัยบทคัดย่อ
ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ และกำลังเปลี่ยนผ่านเป็นสังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอดในระยะเวลาอันใกล้ การเปลี่ยนแปลงทางประชากรนี้ส่งผลกระทบต่อทุกมิติของประเทศ ดังนั้นการเตรียมตัวล่วงหน้าเพื่อการมีสุขภาพดีและมีพฤฒพลังจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านสุขภาพ การมีส่วนร่วมทางสังคม และการมีความมั่นคงในชีวิต การวิจัยแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลัง โดยประยุกต์ใช้แนวคิด PRECEDE-PROCEED model กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาชั้นปีสุดท้ายและชั้นก่อนปีสุดท้ายของมหาวิทยาลัยเอกชน 400 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยการสุ่มเป็นระบบ เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย ส่วนที่ 1 แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล ส่วนที่ 2 แบบสอบถามปัจจัยตามแนวคิด PRECEDE-PROCEED model และส่วนที่ 3 แบบสอบถามพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลัง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และสถิติ Spearman’s rank correlation และ point-biserial correlation
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลัง อยู่ในระดับสูง (M = 2.04, SD = 0.50) สำหรับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลัง ได้แก่ การเข้าถึงแหล่งบริการ (rs = .594, p < .001) ความเพียงพอของสิ่งอำนวยความสะดวก (rs = .548, p < .001) การได้รับการสนับสนุนจากบุคคลอื่น (rs = .519, p < .001) การรับรู้ความสามารถตนเองในการเตรียมความพร้อม (rs = .510, p < .001) ทัศนคติต่อการเตรียมความพร้อม (rs = .387, p < .001) การรับรู้ประโยชน์ของการเตรียมความพร้อม (rs = .379, p < .001) ความรู้เกี่ยวกับการเตรียมความพร้อม (rs = .262, p < .001) และอายุ (rs = .123, p = .014)
ผลการศึกษานี้ สามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุอย่างมีพฤฒพลังสำหรับนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา โดยการออกแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับอายุของผู้เข้าร่วมกิจกรรม และควรมุ่งเน้นการสร้างทัศนคติที่ดีต่อการเตรียมความพร้อม การรับรู้ถึงประโยชน์และความสามารถของตนเองในการปฏิบัติตัว โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือมหาวิทยาลัยต้องจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อทั้งสิ่งอำนวยความสะดวกและแหล่งบริการต่าง ๆ
เอกสารอ้างอิง
Anderson, N. K., Goodman, J., & Schlossberg, N. (2011). Counseling adults in transition: Linking Schlossberg's Theory With Practice in a Diverse World (4th ed.). Springer.
Archawabool, R., Pilayon, B., & Phinyo, K. (2024). Factors influencing preparation for aging among people aged between 50-59 years in Sakon Nakhon Municipality. Nursing Journal of The Ministry of Public Health, 34(1), 48-61. (in Thai)
Chaisin, N. (2020). Behavior for saving of students bachelor degree Nakornpathm Province. Journal of Social Religion and Culture, 1(2), 12–18. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/src/article/view/33/41 (in Thai)
Department of Older Persons. (2023a). Situation of the Thai older persons 2023. https://www.dop.go.th/download/statistics/th1738230377-2563_0.pdf
Department of Older Persons. (2023b). Action plan for older persons, phase III (2023–2037). https://www.dop.go.th/download/laws/th1653553501-843_0.pdf
Department of Older Persons. (2025). Statistics on older person. https://www.dop.go.th/en/know/1
Eliopoulos, C. (2022). Gerontological nursing (10th ed.). Wolters Kluwer.
Gongsumrit, P., Buntong, W., & Toumcharoen, S. (2021). Preparing for entering aging stage of late working age populations in Public Health Region 6. Journal of Health Science, 30(Suppl. 2), S218-S227. (in Thai)
Green, L. W., & Kreuter, M. W. (2005). Health program planning: An educational and ecological approach (4th ed.). McGraw-Hill.
Ingkapakorn, A., & Bhanthumnavin, N. (2019). Factors influencing the preparation for elderly of working people: A case study of Sai Mai District, Bangkok. Journal of Health Science, 28(1), 22-36. (in Thai)
Kridsanachandee, R., Numniem, S., & Thawornratana, C. (2024). Factors related to preparedness behaviors for being active aging elderly of middle adulthood in Bang-len Subdistrict, Songphinong District, Suphanburi Province. Journal of Graduate School Sakon Nakhon Rajabhat University, 21(93), 47-56. (in Thai)
McDonald, M. (2002). Systematic assessment of learning outcomes: Developing multiple-choice exams. Jones & Bartlett.
Nopnarin, W., & Kanokthet, T. (2023). Factors influencing preparation for becoming quality elderly people in Mueang District, Phitsanulok Province. Humanities and Social Sciences Journal of Pibulsongkram Rajabhat University, 17(1), 340-351. (in Thai)
Remm, S., Halcomb, E., Hatcher, D., Frost, S. A., & Peters, K. (2023). Understanding relationships between general self‐efficacy and the healthy ageing of older people: An integrative review. Journal of Clinical Nursing, 32(9-10), 1587-1598. https://doi.org/10.1111/jocn.16104
Subpaso, C., Taechaboonsermsak, P., Charupoonpho, P., & Nanthamongkolchai, S. (2023). Predicting factors for the preparedness of the quality aging among public health personnel in Trat Province. Journal of Public Health Nursing, 37(1), 68-83. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/258952/179306 (in Thai)
Thato, R. (2024). Nursing research: Concepts to application (8th ed.). Chulalongkorn University Press. (in Thai)
Touhy, T. A., & Jett, K. F. (2019). Ebersole & Hess' toward healthy aging: Human needs & nursing response (10th ed.). Elsevier.
Turongruang, S., & Santayopas, P. (2025). Factors affecting readiness for aging among residents in metropolitan periphery areas. BCNNON Health Science Research Journal, 19(3), e279840. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/279840/190068 (in Thai)
Ua-kit, N., & Pensri, L. (2019). Utilization of the Precede Model in health promotion. Thai Red Cross Nursing Journal, 12(1), 38-48. (in Thai)
World Health Organization. (2002). Active ageing: A policy framework. https://extranet.who.int/agefriendlyworld/wp-content/uploads/2014/06/WHO-Active-Ageing-Framework.pdf
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper and Row.
Yeanyong, N., Ramasuta, P., & Chaoniyom, W. (2024). Factors related to preparation for entering elderly of pre-elderly people, Mueang District, Pathum Thani Province. The Public Health Journal of Burapha University, 19(1), 108-121. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
