การพัฒนารูปแบบการดูแลโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวาน
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วมของชุมชน, การพัฒนารูปแบบการดูแล, ผู้ที่เป็นเบาหวานบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยเชิงพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ที่เป็นเบาหวานโดยอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน และศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบฯในด้านความรู้และการปฏิบัติตัวของผู้ที่เป็นเบาหวาน โดยใช้กรอบแนวคิดการมีส่วนร่วมของ Cohen&Uphoff (1977)การดำเนินการมี 3 ระยะ ระยะที่ 1 การวิเคราะห์สถานการณ์ ระยะที่ 2 ดำเนินการตามรูปแบบที่พัฒนาในระยะที่ 1 และระยะที่ 3 ประเมินผลการดำเนินงาน งานวิจัยนี้ใช้การคัดเลือกแบบเจาะจงทั้ง 3 ระยะ กลุ่มตัวอย่างในประกอบด้วยผู้มีส่วนร่วม 4 กลุ่ม โดยใน 4 กลุ่ม ประกอบด้วย ผู้ที่เป็นเบาหวาน ผู้ดูแลผู้ที่เป็นเบาหวาน พยาบาล เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อาสาสมัครสาธรณสุข และเจ้าหน้าที่เทศบาลจำนวน 33 คน ระยะที่ 2 และ 3 ประกอบด้วยผู้ที่เป็นเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้และสนใจเข้าร่วมการดำเนินการ โดยกำหนดจากขนาดอิทธิพล เท่ากับ .50 จากนั้นกำหยนดตารางสำเร็จรูปที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05 ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 22 คน ผู้วิจัยได้พิจารณาเพิ่มจำนวนกลุ่มตัวอย่างร้อยละ 20 เพื่อป้องกันการสูญหายของกลุ่มตัวอย่าง รวม 27 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน แบบวัดการการปฏิบัติตัวของผู้ที่เป็นเบาหวาน รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานโดยอาศัยการมีส่วนร่วม แนวคำถามเพื่อวิเคราะห์ปัญหาสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวาน เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและอาสาสมัครสาธารณสุข ผู้ดูแลผู้ที่เป็นเบาหวาน ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และคู่มือการดูแลตนเองสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวาน
ผลการศึกษาการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ที่เป็นเบาหวานโดยอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน พบว่า 1) รูปแบบฯ ประกอบด้วยการอบรม เรื่อง โรคเบาหวาน การปฏิบัติตัวฯ การเยี่ยมบ้านฯโดยทีมสุขภาพ และคู่มือการดูแลตนเองฯ 2) ประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลผู้ที่เป็นเบาหวานโดยอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน พบว่า ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานเพิ่มขึ้นร้อยละ 74.0 และการปฏิบัติตัวเกี่ยวกับโรคเบาหวานเพิ่มขึ้นร้อยละ 70.4
การพัฒนารูปแบบการดูแลโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนส่งผลให้ผู้ มีความรู้และมีการปฏิบัติตนดีขึ้น ดังนั้น ควรนำแนวทางการพัฒนารูปแบบฯ ไปใช้ในการส่งเสริมให้ผู้ที่เป็นเบาหวานดูแลตนเองและมีการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันโรคแทรกซ้อนและอันตรายจากโรคเบาหวานในชุมชนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Aslak, S., Lisbth, R., Monde, L., & Atle, F. (2012). Group based diabetes self-management education compared to routine treatment for people with type 2 diabetes mellitus. Retrieved from http://www.biomedcentral.com/1472-6963/12/213
American Diabetes Association [ADA]. (2013). Standards of medical care in diabetes 2013. Retrieved from http://care.diabetesjournals.org
Burns, N., & Grove, S. K. (2009). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. (6th ed.). Missouri: Elsevier.
Chaiyarit, A., & Jansombatsiri, W. (2017). Significant role of nurse case manager to improve quality of care for chronically ill patients: Diabetes and hyp ertensive patients. Nursing Journal, 44 (4), 195-205. (In Thai)
Choeichum, S. (2017). Method of preventing and health care of patients who have diabates by the participation of community: A case study of Nongbuanua Comm unity, Satuk District, Burirum Province. Retrieved from http://elibrary.trf.or.th/project_contentTRFN.as p?PJID=RDG51E0095. (In Thai)
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1977). Rural Development Participation: Concept and Measures for Project Design. New York: Rural Development Committee.
David, R., Leonor, G., Clara, W., & Jonathan, S. (2011). IDF diabetes atlas: Global estimates of the prevalence of diabetes for 2011 and 2030. Diabetes Research and Clinical Practice, 94, 311-321.
Institute for Community Health System Research and Development . (2009). Primary care unit guideline: Diabetes management. Bangkok: Holistic Publishing. (In Thai)
Kosonjit, R., & Noimuenwai, P. (2017). Effective of case manag ement in patients with diabetic millitus at Pak Phli Hospital, Nakhon Nayok Province. Nursing Journal, 44 (1), 26-38. (In Thai)
National Health Security Office [NHSO]. (2007). National Health Security Guideline. Bangkok: [n.p.] (In Thai)
National Health Security Office [NHSO]. (2011). Clinical practice guidelines for diabetes 2011.Bangkok: Srimuang Publisher. (In Thai)
Non-Communicable Disease, Ministry of Public Health. (2012). Diabetes Patient Report. Retrieved from http://www.thaincd.com/webboard-view.php?id=1320 (In Thai)
Peeraprutpong, N., Pakdeewong, N., & Namwongprom, A. (2012). Effects of self-management program on knowledge, self-care activities, and HbA1c in persons with type 2 diabetes.Journal of Nursing and Health Care, 30 (2), 98–105. (In Thai)
Phongprapapan, P., Sanveingchan, S., & Panya, P. (2013). Models to promote integral health care in diabetic patients at Wat Puranawas Community. Nursing Journal of the Ministry of Public Health, 22(3), 100-111. (In Thai)
Piromchom, A., & Hansaku, A. (2018). Perceived health and facto rs associated with self-care behaviors in type II diabates mellitus patients in Nongbuarawae District, Chaiyaphum Province. Journal of Prevention and Control Disease 6 region, 15 (1), 1-10. (In Thai)
Sintunankul, S., & Chompoopruk, S. (2013). The effect of a sel f-care behavior in type 2 diabetes patients. Khon Kaen Medical Journal, 37 (2), 24–30. (In Thai)
Srisong Muang Tumbon Health Promotion Hospital. (2014). Srisong Muang Tumbon healthpromotion hospital annual report. Chiangmai: Srisong Muang Tumbon Health Promotion Hospital. (In Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
