พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, โรคหลอดเลือดสมอง, พฤติกรรมการบริโภคอาหาร, ภาวะโภชนาการบทคัดย่อ
ผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองควรมีพฤติกรรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสม เพื่อให้มีภาวะโภชนาการดีขึ้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการบริโภคอาหารกับภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองที่มารับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่ จำนวน 88 ราย เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด เก็บข้อมูลโดยใช้ 1) แบบสัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลเกี่ยวกับความเจ็บป่วย 2) แบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการบริโภคอาหารในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และ 3) แบบบันทึกภาวะโภชนาการ เครื่องมือวิจัยได้ผ่านการทดสอบความเที่ยงตรงตามเนื้อหาและความเชื่อมั่น ซึ่งเป็นค่าที่ยอมรับได้ทางสถิติก่อนนำไปใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการศึกษาพบว่า
- การศึกษาในครั้งนี้ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย คิดเป็นร้อยละ 60.23 อายุเฉลี่ย 69.85 ปีค่าดัชนีมวลกายก่อนได้รับการวินิจฉัยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีค่าดัชนีมวลกายอยู่ในระดับอ้วนระดับ1ร้อยละ 40.92
- ค่าเฉลี่ยโดยรวมของพฤติกรรมการบริโภคอาหารอยู่ในระดับเหมาะสมมาก (=50.51,S.D.= 6.68)
- ภาวะโภชนาการอยู่ในระดับอ้วนระดับ 1 ซึ่งพิจารณาจากค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกาย (=25.54 กิโลกรัมต่อตารางเมตร, S.D.= 3.66)
- พฤติกรรมการบริโภคอาหารมีความสัมพันธ์ทางลบกับภาวะโภชนาการในระดับปานกลาง (r = -0.32) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.01
เอกสารอ้างอิง
American Stroke Association, (2005). Nourishing good eating habits. Retrieved June 23, 2017, from https://www.strokeassociation.org/idc/.../stroke.../ucm_313262.pdf.
American Stroke Association. (2016). Nutrition tips for stroke survivors. Retrieved from http://www. strokeassociation.org/Strokeorg/lifeafterstroke/ healthylivingafterstroke /nutrition/nutrition-tips-for-stroke survivors_ UCM_ 308569 _subhomepage.jsp
Brownie, S. (2006). Why are elderly individuals at risk of nutritional deficiency?. International Journal of Nursing Practice, 12(2), 110-118. doi:10.1111/j.1440-172X.2006.00557
Bureau of Non Communicable Disease Ministry of Public Health. (2015). Annual report 2014. Bangkok : The War Veterans Organization of Thailand Under Royal Patronage of His Majesty the King.
Chai, J., Chu, F. C. S., Chow, T. W., & Shum, N. C. (2008). Prevalence of malnutrition and its risk factors in stroke patients residing in an infirmary. Singapore Medical Journal, 49(4), 290-296.
Coggins, M. D. (2018). Steroid-related risks. Retrieved from http://www.todaysgeriatricmedicine.com/ archive/0714p8.shtml
Dongina, T. (2017). Food consumption behaviors and nutritional status in older persons with dependency, Master of Nursing Science (Gerontological Nursing). Graduate student Faculty of Nursing, Chiang Mai University. (In Thai)
Engstad, T., Engstad, T. T., Viitanen, M., & Ellekjaer, H. (2012). Epidemiology of stroke in the elderly in the nordic countries. incidence, survival, prevalence and risk factors. Norsk Epidemiologi, 22(2), 121-126.
Fergin, V., Norrving, B., & Mensah, G. (2017). Global burden of stroke. Circulation Research, 120(3), 439-448.
FOOD Trial Collaboration. (2003). Poor nutritional status on admission predicts poor outcomes after stroke: Observational data from the food trial. Stroke, 34(6), 1450-1456. doi: 10.1161/01.STR.000007 4037.49197.8C
Gomes, F., Emery, P. W., & Weekes, C. E. (2016). Risk of malnutrition is an independent predictor of mortality, length of hospital stay, and hospitalization costs in stroke patients. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 25(4), 799-806.
Hart and stroke foundation. (2013). Access to affordable, healthy and nutritious food. Retrieved from http://www.heartandstroke.ca/-/media/pdf-files/canada/2017-position-statements/accessto-affordablehealthy-nutritiousfoods-ps-eng.ashx?la=en
Intarasombut, P. (1996). Assessment of health status in elderly. Ramathibodi Nursing Journal.
Jawasit, W., Jitjang, A., & Bunjong, A. (2012). Development of food consumption guideline for good nutritional status in the elderly (research report). Nakhon Pathom : Institute of Nutrition, Mahidol University.
Julkragka, S. (2012). Basic of nutrition. (Edition 8). Bangkok : Kasetsart University.
Kahn, R. L., Goldfarb, A. I., Pollack, M., & Peck, A. (1960). Brief objective measures for the determination of mental status in the aged. American Journal of Psychiatry, 117(4), 326-328.
Kammersgaard, L. P., Jorgensen, H. S., Reithj, J., Nakayama, H., Pedersen, P. M., & Olsen, T. S. (2004). Short- and long-term prognosis for very old stroke patients. the copenhagen stroke study. Age and Ageing, 33(2), 149-154
Kariasa, I. M., Nurachmah, E., & Koestoer, R. A. (2019). Analysis of participants’ characteristics and risk factors for stroke recurrence. Enfermeria clinica, 29, 286-290.
Kullberg, K. (2009). Food in older men with somatic diseases: Eating habits and approaches to food – related activities (Dissertation for the Degree of Licentiate of Philosophy). Uppsala University, Sweden.
Mangat, A., Grewal, D., Singh, R., Kaur, P., Jyotsna, R., & Pandian, J. D. (2013). Dietary patterns in stroke patients in northwest India. Nutritional Neuroscience, 16(6), 288-292. doi:10.1179/1476830513Y.0000000058
National Stroke Association. (2014). Diet and nutrition. Retrieve June 21, 2017, from http://www.stroke.org/ we-can-help/stroke-survivors/living-stroke/rehabilitation/diet-and-nutrition
Office of the Health Promotion Foundation (2012). Overweight and obesity. Retrieved from http://www.thaihealth.or.th/Content/20399- Overweight and obesity.html
Polit, D. F. & Beck, C. T. (2001). Nursing research: Method appraisal, and utilization (5th ed). Philadelphia: Lippincott.
Pipatjaturon, N., Tidtean, W., & Wutchotwanitgit, G. (2015). Standardized morbidity rate of cerebrovascular disease, 2nd health region, Thailand, 2014. Weekly Epidemiological Surveillance Report, 47(15), 225-239.
Sarikaya, H., Ferro, J., & Arnold, M. (2015). Stroke prevention - medical and lifestyle measures. European Neurology, 73(3-4), 150-157.
Steele, C., Alsanei, W., Ayanikalath, S., Barbon, C., Chen, J., Cichero, J, ... Wang, H. (2015). The influence of food texture and liquid consistency modification on swallowing physiology and function: A systematic review. Dysphagia: Dedicated to Advancing the Art and Science of Deglutology, 30(1), 22-26. Doi:10.1007/s00455-014-9578-x
Seesawang, J., & Rungnoe, N. (2015). Nursing care for stroke patients: strategies towards patient-centered care. Journal of Nursing Science, 34(3), 10 – 18.
St-Onge, M. P., Ard, J., Baskin, M. L., Chiuve, S. E., Johnson, H. M., Kris-Etherton, P., & Varady, K. (2017). Meal timing and frequency: Implications for cardiovascular disease prevention: A scientific statement from the American heart association. Circulation, 135(9), e96-e121. doi: 10.1161/ CIR. 0000000000000476
Thomas, S. (2017). What Does Nutritional Status Mean?. Retrieved from https:// www.livestrong.com/ article/416044-nutrition-diet-for-elderly-people-over-60
Tolonen, H., Kuulasmaa, K., & Laatikainen, L. (2002). Recommendation for indicators, international collaboration, protocol and manual of operations for chronic disease risk factor surveys. Retrieved from www.thl.fi/ publications /ehrm/ product2/part_iii5.htm
Unosson, M., Ek, A. C., Bjurulf, P., Schenck, H., & Larsson, J. (1994). Feeding dependence and nutritional status after acute stroke. Stroke, 25(2), 366-371.
Westergren, A., Ohlsson, O., & Hallberg, I. (2001). Eating difficulties, complications and nursing interventions during a period of three months after a stroke. Journal of Advanced Nursing, 35(3), 416-426. doi:10.1046/j.1365-2648.2001.01884
World Health Organization. (2013). Cerebrovascular accident. Retrieved June 21, 2017, from http://www.who.int/topics/cerebrovascular_accident/en
Wongkachit, C., & Navicharern, R. (2015). Factors related to eating behaviors in stroke patients. Journal of Nursing Science Chulalongkorn University, 27(3), 80-92.
Ying, C. Y., Harith, S., Ahmad, A., & Mukhali, H. B. (2019). Factors Associated With Post-stroke Nutritional Status in Stroke Survivors under Rehabilitation. Indian Journal of Public Health Research & Development, 10(4).
American Stroke Association. (2016). Nutrition tips for stroke survivors. Retrieved from http://www. strokeassociation.org/Strokeorg/lifeafterstroke/ healthylivingafterstroke /nutrition/nutrition-tips-for-stroke survivors_ UCM_ 308569 _subhomepage.jsp
Brownie, S. (2006). Why are elderly individuals at risk of nutritional deficiency?. International Journal of Nursing Practice, 12(2), 110-118. doi:10.1111/j.1440-172X.2006.00557
Bureau of Non Communicable Disease Ministry of Public Health. (2015). Annual report 2014. Bangkok : The War Veterans Organization of Thailand Under Royal Patronage of His Majesty the King.
Chai, J., Chu, F. C. S., Chow, T. W., & Shum, N. C. (2008). Prevalence of malnutrition and its risk factors in stroke patients residing in an infirmary. Singapore Medical Journal, 49(4), 290-296.
Coggins, M. D. (2018). Steroid-related risks. Retrieved from http://www.todaysgeriatricmedicine.com/ archive/0714p8.shtml
Dongina, T. (2017). Food consumption behaviors and nutritional status in older persons with dependency, Master of Nursing Science (Gerontological Nursing). Graduate student Faculty of Nursing, Chiang Mai University. (In Thai)
Engstad, T., Engstad, T. T., Viitanen, M., & Ellekjaer, H. (2012). Epidemiology of stroke in the elderly in the nordic countries. incidence, survival, prevalence and risk factors. Norsk Epidemiologi, 22(2), 121-126.
Fergin, V., Norrving, B., & Mensah, G. (2017). Global burden of stroke. Circulation Research, 120(3), 439-448.
FOOD Trial Collaboration. (2003). Poor nutritional status on admission predicts poor outcomes after stroke: Observational data from the food trial. Stroke, 34(6), 1450-1456. doi: 10.1161/01.STR.000007 4037.49197.8C
Gomes, F., Emery, P. W., & Weekes, C. E. (2016). Risk of malnutrition is an independent predictor of mortality, length of hospital stay, and hospitalization costs in stroke patients. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 25(4), 799-806.
Hart and stroke foundation. (2013). Access to affordable, healthy and nutritious food. Retrieved from http://www.heartandstroke.ca/-/media/pdf-files/canada/2017-position-statements/accessto-affordablehealthy-nutritiousfoods-ps-eng.ashx?la=en
Intarasombut, P. (1996). Assessment of health status in elderly. Ramathibodi Nursing Journal.
Jawasit, W., Jitjang, A., & Bunjong, A. (2012). Development of food consumption guideline for good nutritional status in the elderly (research report). Nakhon Pathom : Institute of Nutrition, Mahidol University.
Julkragka, S. (2012). Basic of nutrition. (Edition 8). Bangkok : Kasetsart University.
Kahn, R. L., Goldfarb, A. I., Pollack, M., & Peck, A. (1960). Brief objective measures for the determination of mental status in the aged. American Journal of Psychiatry, 117(4), 326-328.
Kammersgaard, L. P., Jorgensen, H. S., Reithj, J., Nakayama, H., Pedersen, P. M., & Olsen, T. S. (2004). Short- and long-term prognosis for very old stroke patients. the copenhagen stroke study. Age and Ageing, 33(2), 149-154
Kariasa, I. M., Nurachmah, E., & Koestoer, R. A. (2019). Analysis of participants’ characteristics and risk factors for stroke recurrence. Enfermeria clinica, 29, 286-290.
Kullberg, K. (2009). Food in older men with somatic diseases: Eating habits and approaches to food – related activities (Dissertation for the Degree of Licentiate of Philosophy). Uppsala University, Sweden.
Mangat, A., Grewal, D., Singh, R., Kaur, P., Jyotsna, R., & Pandian, J. D. (2013). Dietary patterns in stroke patients in northwest India. Nutritional Neuroscience, 16(6), 288-292. doi:10.1179/1476830513Y.0000000058
National Stroke Association. (2014). Diet and nutrition. Retrieve June 21, 2017, from http://www.stroke.org/ we-can-help/stroke-survivors/living-stroke/rehabilitation/diet-and-nutrition
Office of the Health Promotion Foundation (2012). Overweight and obesity. Retrieved from http://www.thaihealth.or.th/Content/20399- Overweight and obesity.html
Polit, D. F. & Beck, C. T. (2001). Nursing research: Method appraisal, and utilization (5th ed). Philadelphia: Lippincott.
Pipatjaturon, N., Tidtean, W., & Wutchotwanitgit, G. (2015). Standardized morbidity rate of cerebrovascular disease, 2nd health region, Thailand, 2014. Weekly Epidemiological Surveillance Report, 47(15), 225-239.
Sarikaya, H., Ferro, J., & Arnold, M. (2015). Stroke prevention - medical and lifestyle measures. European Neurology, 73(3-4), 150-157.
Steele, C., Alsanei, W., Ayanikalath, S., Barbon, C., Chen, J., Cichero, J, ... Wang, H. (2015). The influence of food texture and liquid consistency modification on swallowing physiology and function: A systematic review. Dysphagia: Dedicated to Advancing the Art and Science of Deglutology, 30(1), 22-26. Doi:10.1007/s00455-014-9578-x
Seesawang, J., & Rungnoe, N. (2015). Nursing care for stroke patients: strategies towards patient-centered care. Journal of Nursing Science, 34(3), 10 – 18.
St-Onge, M. P., Ard, J., Baskin, M. L., Chiuve, S. E., Johnson, H. M., Kris-Etherton, P., & Varady, K. (2017). Meal timing and frequency: Implications for cardiovascular disease prevention: A scientific statement from the American heart association. Circulation, 135(9), e96-e121. doi: 10.1161/ CIR. 0000000000000476
Thomas, S. (2017). What Does Nutritional Status Mean?. Retrieved from https:// www.livestrong.com/ article/416044-nutrition-diet-for-elderly-people-over-60
Tolonen, H., Kuulasmaa, K., & Laatikainen, L. (2002). Recommendation for indicators, international collaboration, protocol and manual of operations for chronic disease risk factor surveys. Retrieved from www.thl.fi/ publications /ehrm/ product2/part_iii5.htm
Unosson, M., Ek, A. C., Bjurulf, P., Schenck, H., & Larsson, J. (1994). Feeding dependence and nutritional status after acute stroke. Stroke, 25(2), 366-371.
Westergren, A., Ohlsson, O., & Hallberg, I. (2001). Eating difficulties, complications and nursing interventions during a period of three months after a stroke. Journal of Advanced Nursing, 35(3), 416-426. doi:10.1046/j.1365-2648.2001.01884
World Health Organization. (2013). Cerebrovascular accident. Retrieved June 21, 2017, from http://www.who.int/topics/cerebrovascular_accident/en
Wongkachit, C., & Navicharern, R. (2015). Factors related to eating behaviors in stroke patients. Journal of Nursing Science Chulalongkorn University, 27(3), 80-92.
Ying, C. Y., Harith, S., Ahmad, A., & Mukhali, H. B. (2019). Factors Associated With Post-stroke Nutritional Status in Stroke Survivors under Rehabilitation. Indian Journal of Public Health Research & Development, 10(4).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2021-03-29
รูปแบบการอ้างอิง
ศรีสวัสดิ์ ส., คำผลศิริ ท., & ปานอุทัย ศ. (2021). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง . พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 48(1), 54–66. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/250232
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
