ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าในสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์
คำสำคัญ:
ภาวะซึมเศร้า, น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์, ความกลัวการคลอดบุตร, เบาหวานขณะพยาบาลผดุงครรภ์บทคัดย่อ
เบาหวานขณะตั้งครรภ์เป็นภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายและจิตใจ และอาจมีผลกระทบนำไปสู่การเกิดภาวะซึมเศร้าได้ การวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าในสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ กลุ่มตัวอย่างเลือกตามคุณสมบัติที่กำหนด เป็นสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์จำนวน 83 คน ที่มารับบริการ ณ แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1 เชียงใหม่ ระหว่างเดือนมีนาคม ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 1) แบบประเมินน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ 2) แบบสอบถามความกลัวการคลอดบุตร (W – DEQ) รูปแบบ A ที่พัฒนาขึ้นโดย Wijima et al. (1998) ฉบับภาษาไทยโดย Tampawiboon (2005) และ 3) แบบประเมินภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (EPDS) ที่พัฒนาขึ้นโดย Cox, Holden, & Sagovsky (1987) ฉบับภาษาไทยโดย Pitanupong, Liabsuetrakul, & Vittayanont (2007) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า
- น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ของสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์เป็นไปตามเกณฑ์ร้อยละ 53 มากกว่าเกณฑ์ร้อยละ 27.70 และน้อยกว่าเกณฑ์ร้อยละ 19.30 โดยค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์เท่ากับ 11.69 (SD = 6.06)
- ความกลัวการคลอดบุตรของสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์อยู่ในระดับปานกลางร้อยละ 58.83 ระดับรุนแรง ร้อยละ 15.70 และระดับรุนแรงมาก ร้อยละ 3.53 โดยคะแนนเฉลี่ยของความกลัวการคลอดบุตรเท่ากับ 50.60 (SD = 17.89)
- ภาวะซึมเศร้าของสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์พบร้อยละ 53 โดยคะแนนเฉลี่ยของภาวะซึมเศร้าเท่ากับ 7.30 (SD = 4.79)
- น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ไม่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ความกลัวการคลอดบุตรของสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์มีความสัมพันธ์ทางบวกระดับปานกลางกับภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .45, p <.05)
ผลการวิจัยครั้งนี้ให้ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น ความกลัวการคลอดบุตรและภาวะซึมเศร้าในสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ซึ่งพยาบาลผดุงครรภ์สามารถนำไปใช้ในการวางแผนป้องกันภาวะซึมเศร้าในสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Alfadhli, E. M. (2015). Gestational diabetes mellitus. Saudi Medical Journal, 36(4), 399-406.
American Diabetes Association (ADA). (2017). Standards of medical care in diabetes—2017. Retrieve from https://professional.diabetes.org/sites/professional.diabetes.org
Bindt, C., Appiah-Poku, J., Te Bonle, M., Schoppen, S., Feldt, T., Barkmann, C., ... & Guo, N. (2012). Antepartum depression and anxiety associated with disability in African women: Cross-sectional results from the CDS study in Ghana and Côte d'Ivoire. Plos One, 7(10), e48396.
Bodnar, L. M., Wisner, K. L., Moses-Kolko, E., Sit, D. K., & Hanusa, B. H. (2009). Prepregnancy body mass index, gestational weight gain, and the likelihood of major depressive disorder during pregnancy. The Journal of Clinical Psychiatry, 70(9), 1290-1296.
Byrn, M., & Penckofer, S. (2015). The relationship between gestational diabetes and antenatal depression. Journal of Obstetric, Gynecologic, & Neonatal Nursing, 44(2), 246-255.
Caughey, B. A. (2016). Gestational diabetes mellitus: Obstetrical issues and management. Retrieve from http://www.uptodate.com/contents/gestational-diabetes-mellitus-obstetrical-issues-and-management
Cox, J. L., Holden, J. M., Sagovsky, R. (1987). Detection of postnatal depression. Development of the 10-item Edinburgh postnatal depression scale. British Journal of Psychiatry, 150(6) 782-786.
DeSisto, C. L., Kim S. Y., & Sharma A. J., (2014). Prevalence estimates of gestational diabetes mellitus in the United States, pregnancy risk assessment monitoring system (PRAMS), 2007–2010. Preventing Chronic Disease, 11(130415). 1-9.
Ertel, K., Silveira, M., Pekow, P., Dole, N., Markenson, G., & Chasan-Taber, L. (2015). Prepregnancy body mass index, gestational weight gain, and elevated depressive symptoms in a hispanic cohort. Health Psychology, 34(3), 274-278.
Faculty of Medicine Chiang Mai University. (2016). Antenatal book of Maharaj Nakhon Chiang Mai Hospital. Chiang Mai: Chiang Mai University. (In Thai)
Hanlon, C., Medhin, G., Alem, A., Tesfaye, F., Lakew, Z., Worku, B., ... & Tomlinson, M. (2009). Impact of antenatal common mental disorders upon perinatal outcomes in Ethiopia: The P‐MaMiE population‐based cohort study. Tropical Medicine & International Health, 14(2), 156-166.
Heery, E., Kelleher, C. C., Wall, P. G., & McAuliffe, F. M. (2014). Prediction of gestational weight gain–a biopsychosocial model. Public Health Nutrition, 18(8), 1488-1498.
Katon, J. G., Russo, J., Gavin, A. R., Melville, J. L., & Katon, W. J. (2011). Diabetes and depression in pregnancy: Is there an association? Journal of Women's Health, 20(7), 983-989.
Kittisakchai, T., Sansiripan, N., & Kantaruksa, K. (2013). Fear of childbirth in pregnant women and related factors. Nursing Journal, 40, 12-21. (In Thai)
Lee, A. M., Lam, S. K., Lau, S. M., Chong, C. S. Y., Chui, H. W., & Fong, D. Y. T. (2007). Prevalence, course, and risk factors for antenatal anxiety and depression. Obstetrics & Gynecology, 110(5), 1102-1112.
Lokuge, S., Frey, B. N., Foster, J. A., Soares, C. N., & Steiner, M. (2011). Commentary: Depression in women: Windows of vulnerability and new insights into the link between estrogen and serotonin. The Journal of Clinical Psychiatry, 72(11), 1563-1569.
Luecha, Y., Lertmareewong, M., Lauhachinda, Y., Leesuwan, W., Putwatana, P., & Thanooruk, R. (1997). Research in Nursing. (5th ed.). Bangkok: Siamsilp Printing. (In Thai)
Mautner, E., Greimel, E., Trutnovsky, G., Daghofer, F., Egger, J. W., & Lang, U. (2009). Quality of life outcomes in pregnancy and postpartum complicated by hypertensive disorders, gestational diabetes, and preterm birth. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 30(4), 231-237.
Molyneaux, E., Poston, L., Khondoker, M., & Howard, L. M. (2016). Obesity, antenatal depression, diet and gestational weight gain in a population cohort study. Archives of Women's Mental Health, 19(5), 899-907.
Natasha, K., Hussain, A., & Khan, A. A. (2015). Prevalence of depression among subjects with and without gestational diabetes mellitus in Bangladesh: A hospital-based study. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 14(1), 1-9.
Olson, C. M., & Strawderman, M. S. (2003). Modifiable behavioral factors in a biopsychosocial model predict inadequate and excessive gestational weight gain. Journal of the American Dietetic Association, 103(1), 48-54.
Pitanupong, J., Liabsuetrakul, T., & Vittayanont, A. (2007). Validation of the Thai Edinburgh postnatal depression scale for screening postpartum depression. Psychiatry Research. 149(1-3), 253–259.
Räisänen, S., Lehto, S. M., Nielsen, H. S., Gissler, M., Kramer, M. R., & Heinonen, S. (2014). Risk factors for and perinatal outcomes of major depression during pregnancy: A population-based analysis during 2002–2010 in Finland. British Medical Journal Open, 4(11), e004883.
Ryding, E. L., Wijima, B., Wijima, K., & Rydhström, H. (1998). Fear of childbirth during pregnancy may increase the risk of emergency cesarean section. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 77(5), 542-547.
Serçekus, P., & Okumus, H. (2009). Fears associated with childbirth among nulliparous women in Turkey. Midwifery, 25(2), 155-162.
Shieh, C., & Wu, J. (2014). Depressive symptoms and obesity/weight gain factors among black and hispanic pregnant women. Journal of Community Health Nursing, 31(1), 8-19.
Sirivatanapa, P., Tongsong, T., Wanapirak, C., Piyamongkol, V., Sirichotiyakul, S., Tongprasert, P.,… Leopreecha, U. (2016). OB Statistics 2016. Maternal-Fetal Medicine Unit Faculty of Medicine Chiang Mai University. (In Thai)
Specht, J. (Ed.). (2017). Personality development across the lifespan. Cambridge, MA: Academic Press.
Tampawiboon, K. (2005). Effects of childbirth preparation on fear, labor pain coping behaviors, and childbirth satisfaction in primiparas. (Doctoral dissertation, Mahidol University). Retrieved from http://mulinet11.li.mahidol.ac.th
Wijima, K., Wijima, B., & Zar, M. (1998). Psychometric aspects of the W-DEQ; A new questionnaire for the measurement of fear of childbirth. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 19(2), 84-97.
American Diabetes Association (ADA). (2017). Standards of medical care in diabetes—2017. Retrieve from https://professional.diabetes.org/sites/professional.diabetes.org
Bindt, C., Appiah-Poku, J., Te Bonle, M., Schoppen, S., Feldt, T., Barkmann, C., ... & Guo, N. (2012). Antepartum depression and anxiety associated with disability in African women: Cross-sectional results from the CDS study in Ghana and Côte d'Ivoire. Plos One, 7(10), e48396.
Bodnar, L. M., Wisner, K. L., Moses-Kolko, E., Sit, D. K., & Hanusa, B. H. (2009). Prepregnancy body mass index, gestational weight gain, and the likelihood of major depressive disorder during pregnancy. The Journal of Clinical Psychiatry, 70(9), 1290-1296.
Byrn, M., & Penckofer, S. (2015). The relationship between gestational diabetes and antenatal depression. Journal of Obstetric, Gynecologic, & Neonatal Nursing, 44(2), 246-255.
Caughey, B. A. (2016). Gestational diabetes mellitus: Obstetrical issues and management. Retrieve from http://www.uptodate.com/contents/gestational-diabetes-mellitus-obstetrical-issues-and-management
Cox, J. L., Holden, J. M., Sagovsky, R. (1987). Detection of postnatal depression. Development of the 10-item Edinburgh postnatal depression scale. British Journal of Psychiatry, 150(6) 782-786.
DeSisto, C. L., Kim S. Y., & Sharma A. J., (2014). Prevalence estimates of gestational diabetes mellitus in the United States, pregnancy risk assessment monitoring system (PRAMS), 2007–2010. Preventing Chronic Disease, 11(130415). 1-9.
Ertel, K., Silveira, M., Pekow, P., Dole, N., Markenson, G., & Chasan-Taber, L. (2015). Prepregnancy body mass index, gestational weight gain, and elevated depressive symptoms in a hispanic cohort. Health Psychology, 34(3), 274-278.
Faculty of Medicine Chiang Mai University. (2016). Antenatal book of Maharaj Nakhon Chiang Mai Hospital. Chiang Mai: Chiang Mai University. (In Thai)
Hanlon, C., Medhin, G., Alem, A., Tesfaye, F., Lakew, Z., Worku, B., ... & Tomlinson, M. (2009). Impact of antenatal common mental disorders upon perinatal outcomes in Ethiopia: The P‐MaMiE population‐based cohort study. Tropical Medicine & International Health, 14(2), 156-166.
Heery, E., Kelleher, C. C., Wall, P. G., & McAuliffe, F. M. (2014). Prediction of gestational weight gain–a biopsychosocial model. Public Health Nutrition, 18(8), 1488-1498.
Katon, J. G., Russo, J., Gavin, A. R., Melville, J. L., & Katon, W. J. (2011). Diabetes and depression in pregnancy: Is there an association? Journal of Women's Health, 20(7), 983-989.
Kittisakchai, T., Sansiripan, N., & Kantaruksa, K. (2013). Fear of childbirth in pregnant women and related factors. Nursing Journal, 40, 12-21. (In Thai)
Lee, A. M., Lam, S. K., Lau, S. M., Chong, C. S. Y., Chui, H. W., & Fong, D. Y. T. (2007). Prevalence, course, and risk factors for antenatal anxiety and depression. Obstetrics & Gynecology, 110(5), 1102-1112.
Lokuge, S., Frey, B. N., Foster, J. A., Soares, C. N., & Steiner, M. (2011). Commentary: Depression in women: Windows of vulnerability and new insights into the link between estrogen and serotonin. The Journal of Clinical Psychiatry, 72(11), 1563-1569.
Luecha, Y., Lertmareewong, M., Lauhachinda, Y., Leesuwan, W., Putwatana, P., & Thanooruk, R. (1997). Research in Nursing. (5th ed.). Bangkok: Siamsilp Printing. (In Thai)
Mautner, E., Greimel, E., Trutnovsky, G., Daghofer, F., Egger, J. W., & Lang, U. (2009). Quality of life outcomes in pregnancy and postpartum complicated by hypertensive disorders, gestational diabetes, and preterm birth. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 30(4), 231-237.
Molyneaux, E., Poston, L., Khondoker, M., & Howard, L. M. (2016). Obesity, antenatal depression, diet and gestational weight gain in a population cohort study. Archives of Women's Mental Health, 19(5), 899-907.
Natasha, K., Hussain, A., & Khan, A. A. (2015). Prevalence of depression among subjects with and without gestational diabetes mellitus in Bangladesh: A hospital-based study. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 14(1), 1-9.
Olson, C. M., & Strawderman, M. S. (2003). Modifiable behavioral factors in a biopsychosocial model predict inadequate and excessive gestational weight gain. Journal of the American Dietetic Association, 103(1), 48-54.
Pitanupong, J., Liabsuetrakul, T., & Vittayanont, A. (2007). Validation of the Thai Edinburgh postnatal depression scale for screening postpartum depression. Psychiatry Research. 149(1-3), 253–259.
Räisänen, S., Lehto, S. M., Nielsen, H. S., Gissler, M., Kramer, M. R., & Heinonen, S. (2014). Risk factors for and perinatal outcomes of major depression during pregnancy: A population-based analysis during 2002–2010 in Finland. British Medical Journal Open, 4(11), e004883.
Ryding, E. L., Wijima, B., Wijima, K., & Rydhström, H. (1998). Fear of childbirth during pregnancy may increase the risk of emergency cesarean section. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 77(5), 542-547.
Serçekus, P., & Okumus, H. (2009). Fears associated with childbirth among nulliparous women in Turkey. Midwifery, 25(2), 155-162.
Shieh, C., & Wu, J. (2014). Depressive symptoms and obesity/weight gain factors among black and hispanic pregnant women. Journal of Community Health Nursing, 31(1), 8-19.
Sirivatanapa, P., Tongsong, T., Wanapirak, C., Piyamongkol, V., Sirichotiyakul, S., Tongprasert, P.,… Leopreecha, U. (2016). OB Statistics 2016. Maternal-Fetal Medicine Unit Faculty of Medicine Chiang Mai University. (In Thai)
Specht, J. (Ed.). (2017). Personality development across the lifespan. Cambridge, MA: Academic Press.
Tampawiboon, K. (2005). Effects of childbirth preparation on fear, labor pain coping behaviors, and childbirth satisfaction in primiparas. (Doctoral dissertation, Mahidol University). Retrieved from http://mulinet11.li.mahidol.ac.th
Wijima, K., Wijima, B., & Zar, M. (1998). Psychometric aspects of the W-DEQ; A new questionnaire for the measurement of fear of childbirth. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 19(2), 84-97.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2021-03-29
รูปแบบการอ้างอิง
บางสุวรรณ ส., กันธะรักษา ก. . . . ., & เฉลิมสุข น. . . . . (2021). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าในสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 48(1), 234–244. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/250257
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
