การรับรู้ความเจ็บป่วยในการทำนายพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ในผู้ป่วยหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ที่ได้รับการรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจ
คำสำคัญ:
การรับรู้ความเจ็บป่วย, พฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่, ผู้ป่วยหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, การรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจบทคัดย่อ
ผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันที่ได้รับการรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจจำเป็นต้องมีพฤติกรรมการดูแลตนเองที่เหมาะสม โดยเฉพาะพฤติกรรมเลิกสูบบุหรี่ เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้เกิดโรคหรือการตีบตันซ้ำและลดความรุนแรงของการเจ็บป่วย การวิจัยเชิงบรรยายหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการรับรู้ความเจ็บป่วย พฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ และอำนาจการทำนายของการรับรู้ความเจ็บป่วยต่อพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ในผู้ป่วยหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหลังได้รับการรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจ ที่มาตรวจตามนัดที่คลินิกอายุรกรรมและศูนย์โรคหัวใจ โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 130 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและแบบบันทึกข้อมูลสุขภาพ 2) แบบสอบถามการรับรู้ความเจ็บป่วย และ 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ ตรวจสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือ แบบสอบถามการรับรู้ความเจ็บป่วย และแบบสอบถามพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ ได้ค่า Cronbach’s alpha coefficient เท่ากับ 0.81 และ 0.90 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติ multiple linear regression
ผลการศึกษาพบว่า
1. กลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้ความเจ็บป่วยด้านความสามารถในการควบคุมอาการด้วยตนเองอยู่ในระดับมาก (= 22.40, SD = 3.25) การรับรู้ด้านช่วงเวลา ผลกระทบ การควบคุมอาการด้วยการรักษา ความเข้าใจสภาพของความเจ็บป่วย อารมณ์ และด้านสาเหตุของความเจ็บป่วยอยู่ในระดับปานกลาง (= 31.70, SD = 5.95; = 21.27, SD = 3.90; = 17.65, SD = 2.39; = 15.57, SD = 2.96; = 18.53, SD = 4.23; = 51.75, SD = 8.40 ตามลำดับ) ส่วนการรับรู้ด้านอาการของความเจ็บป่วยอยู่ในระดับน้อย ( = 4.55, SD = 2.80)
2. พฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่อยู่ในระดับปานกลาง (= 11.79, SD = 8.59)
3. การรับรู้ความเจ็บป่วยสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ได้ ร้อยละ 25.30
ผลจากการศึกษานี้เป็นประโยชน์สำหรับพยาบาลในการประเมินการรับรู้ความเจ็บป่วย และสามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาแนวปฏิบัติในการให้ความรู้ที่ถูกต้อง รวมทั้งส่งเสริมพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ในผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Aekplakorn, W., Thaikla, K., & Sathienoppakao, W. (2016). Health behavior. In W. Aekplakorn,(Ed.), Report of the Thai people's health survey by physical examination No.5, 2014. (pp. 46-55). Nonthaburi: Health Systems Research Institute. (in Thai)
Benjakul, S., Kengkanpanich, M., Kengkanpanich, T., & Suchirarat, D. (2014). Prognosis and health hazards report: Tobacco consumption trends among Thai populations. (Research report). Bangkok: Bureau of Tobacco Consumption Control, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. (in Thai)
Boonkua, C., Wattanakitkrileart, D., Sriprasong, S., & Dumavibhat, C. (2022). Factors predictingadherence to dual antiplatelet medications among patients with acute coronary syndrome after percutaneous coronary intervention. Nursing Science Journal of Thailand, 40(3), 60-75. (in Thai)
Brislin, B. W. (1980). Translation and content analysis of oral and written material. In H. C.Triandis & J. W. Berry (Eds.), Handbook of cross-cultural psychology: Vol. 1 (pp. 389-444). Boston: Allyn & Bacaon.
Chachomporn, P. (2013). Perception and in-stent restenosis prevention behaviors in patientswho had undergone stent implantation. (Master’s thesis). Prince of Songkla University, Thailand. Retrieved from https://kb.psu.ac.th/psukb/bitstream/2010/8713/1/361178.pdf (in Thai)
Chinphan, S., Sirisopon, N., Wattanaburanon, A., & Onsiri, S. (2019). Factors correlated with in-stent restenosis in coronary heart disease patients. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 20(3), 218-226. (in Thai)
Devision of Non Communicable Disease. (2019). Number and rate of inpatients in 2016–2018.Retrieved from http://www.thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=13684&tid=32&gid=1-020 (in Thai)
Devision of Non Communicable Disease. (2023). Number and mortality rates of 4 diseases 2020-2022. Retrieved from http://www.thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=14480&tid=32&gid=1-020 (in Thai)
Gauro, P., Thaniwattananon, P., & Kritpracha, C. (2020). Illness perception predicting cardiovascular health behaviors among patients with ischemic heart disease in Nepal: A descriptive cross-sectional study. JNMA; Journal of the Nepal Medical Association, 58(231), 884–888. doi: 10.31729/jnma.5426
Hengrasamee, K., & Kehasukcharoen, W. (2020). Percutaneous coronary intervention. In STEMI patients. Standards of treatment for patients with acute myocardial ischemia(pp. 20-30). Bangkok: Central Chest Institute of Thailand. (in Thai)
Kamthornwijitkul, L., Chamnan, P., & Thanakitcharu, P. (2018). Factor associated with recurrentmyocardial infarction in acute coronary syndrome patient in Sunpasitthiprasong Hospital. Sanpasitthiprasong Medical Journal, 39(2-3), 11-30. (in Thai)
Karunan, K. (2016). The effect of behavioral change integrated with smoking cessation self-efficacy program on smoking cessation behaviors and self-efficacy among patients with chronic obstructive pulmonary disease. (Master’s thesis). Prince of Songkla University, Thailand. (in Thai)
Lasutham, K., Siripitayakunkit, A., & Panpakdee, O. (2018). Factors related to self-care behaviorof Thai Buddhist Monks with coronary artery disease. Ramathibodi Nursing Journal, 24(3), 313-327. (in Thai)
Leventhal, H., Nerenz, D. R., & Steele, D. J. (1984). Illness representations and coping with healththreats. In A. Baum, S. E. Taylor, & J. E. Singer, (Eds.), Handbook of psychology and health, volume iv: Social psychological aspects of health (pp. 219-252). Hillsdale,NJ: Erlbaum.
Leventhal, H., Phillips, L. A., & Burns, E. (2016). The Common-Sense Model of self-regulation (CSM): A dynamic framework for understanding illness self-management. Journal of Behavioral Medicine, 39(6), 935–946. doi: 10.1007/s10865-016-9782-2
Moss-Morris, R., Weinman, J., Petrie, K. J., Horne, R., Cameron, L. D., & Buick, D. (2002). The revised illness perception questionnaire (IPQ-R). Psychology & Health, 17(1), 1–16. doi: 10.1080/08870440290001494
National Health Security Office. (2020). NHSO health service indicator report (H0301), data at 30 September 2020, Bureau of Information and Technology, 15 December 2020, analyze by Bureau of Health Information and Outcome Evaluation, NHSO. Retrieved from https://www.nhso.go.th/storage/downloads/operatingresult/47/F_NHSO_Annual_Report_2020.pdf (in Thai)
Neamkulchon, J., & Preechawong, S. (2007). The effect of a transtheoretical model-basedintervention on smoking cessation behavior in medical inpatients. Journal of Tobacco Control, 1(1), 2-13. (in Thai)
Nur, K. R. M. (2018). Illness perception and cardiovascular health behaviour among persons with ischemic heart disease in Indonesia. International Journal of Nursing Sciences, 5(2), 174–180. doi: 10.1016/j.ijnss.2018.04.007
Sitthisuk, S. (2014). Clinical practice guidelines for the care of patients with ischemic heartdisease in Thailand. (revised version). (2nd ed.). Bangkok: The Heart Association of Thailand under the Royal Patronage of His Majesty the King. (in Thai)
Srisathitnarakoon, B. (2010). The methodology in nursing research. Bangkok: You and IIntermedia. (in Thai)
Songkhla Nakarin Hospital. (2017). Statistics for Patients with acute ischemic heart disease receiving coronary angiography. Songkhla: Songkhla Hospital. (in Thai)
Thorndike, M. (1978). Correlation procedures for research. New York: Gardner Press.
Wan, Y. F., Ma, X. L., Yuan, C., Fei, L., Yang, J., & Zhang, J. (2015). Impact of daily lifestyle on coronary heart disease. Experimental and Therapeutic Medicine, 10(3), 1115–1120. doi: 10.3892/etm.2015.2646
Wongkuan, D., Jitpanya, C., & Chimluang, J. (2018). Relationships among illness perception,self-esteem, physical activity and sleep disturbances in acute myocardial infarction survivors. Thai Red Cross Nursing Journal, 11(2), 153-170. (in Thai)
Wongratana, C. (2017). Techniques for using statistics for research (13th ed.). Bangkok: Amon Publication. (in Thai)
World Health Organization. (2020). The top 10 causes of death. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death
Zhang, J., Zhang, Q., Zhao, K., Bian, Y. J., Liu, Y., & Xue, Y. T. (2022). Risk factors for in-stent restenosis after coronary stent implantation in patients with coronary artery disease: A retrospective observational study. Medicine, 101(47), e31707. doi: 10.1097/MD.0000000000031707
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 พยาบาลสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
