ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์: บทบาทพยาบาลฝากครรภ์
คำสำคัญ:
เบาหวานในขณะตั้งครรภ์, บทบาทพยาบาลฝากครรภ์บทคัดย่อ
เบาหวานขณะตั้งครรภ์ เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย ส่งผลทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงต่อมารดาและทารก เช่น แท้ง ทารกพิการหรือเสียชีวิตในครรภ์ คลอดติดขัด ตกเลือดหลังคลอด ครรภ์เป็นพิษ ติดเชื้อในมารดา เป็นต้น นอกจากนี้ ยังส่งผลกระทบต่อภาวะสุขภาพในระยะยาวทั้งมารดาและบุตร เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคระบบหัวใจและหลอดเลือด เป็นต้น การลดภาวะแทรกซ้อนต่อมารดาและทารกจากเบาหวานในขณะตั้งครรภ์มีจุดมุ่งเน้นในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของมารดาตลอดการตั้งครรภ์ โดยใช้วิธีการให้ความรู้ร่วมกับการปรับพฤติกรรมสุขภาพ
บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอพยาธิสภาพ ปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการเกิดเบาหวานในขณะตั้งครรภ์ ผลกระทบของเบาหวานขณะตั้งครรภ์ การตรวจคัดกรองและการวินิจฉัย แนวทางการรักษาเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และบทบาทพยาบาลในการดูแลสตรีที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เพื่อช่วยให้สตรีตั้งครรภ์สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ช่วยป้องกันหรือลดอันตรายจากภาวะแทรกซ้อน โดยประยุกต์ใช้องค์ความรู้ที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ และการมีส่วนร่วมของทีมสุขภาพในการดูแลสตรีตั้งครรภ์
เอกสารอ้างอิง
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2018). ACOG practice bulletin number 190: Gestational diabetes mellitus. Obstetrics & Gynecology, 131(2), e49-e64. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000002501
Amiri, F. N., Faramarzi, M., Bakhtiari, A., & Omidvar, S. (2021). Risk factors for gestational diabetes mellitus: A case-control study. American Journal of Lifestyle Medicine, 15(2), 184-190. https://doi.org/10.1177/1559827618791980
Bureau of Nutrition, Department of Health. (2018). Delicious, healthy, diabetic style for those with diabetes who do not yet have complications (4th ed.). Sam Charoen Phanit.
Burnet, K., Higgins, S., Kelsch, E., Moore, J. B., & Stoner, L. (2020). The effects of manipulation of Frequency, Intensity, Time, and Type (FITT) on exercise adherence: A meta‐analysis. Translational Sports Medicine, 3(3), 222-234. https://doi.org/10.1002/tsm2.138
Cunningham, F. G., Leveno, K. J., Dashe, J. S., Hoffman, B. L., Spong, C. Y., & Casey, B. M. (2022). Williams obstetrics (26th ed.). McGrew-Hill.
Dipla, K., Zafeiridis, A., Mintziori, G., Boutou, A. K., Goulis, D. G., & Hackney, A. C. (2021). Exercise as a therapeutic intervention in gestational diabetes mellitus. Endocrines, 2(2), 65-78. https://doi.org/10.3390/endocrines2020007
ElSayed, N. A., Aleppo, G., Aroda, V. R., Bannuru, R. R., Brown, F. M., Bruemmer, D., Collins, B. S., Hilliard, M. E., Isaacs, D., Johnson, E. L., Kahan, S., Khunti, K., Leon, J., Lyons, S. K., Perry, M. L., Prahalad, P., Pratley, R. E., Seley, J. J., Stanton, R. C., & Gabbay, R. A. (2023). Management of diabetes in pregnancy: Standards of care in diabetes-2023. Diabetes Care, 46(Suppl. 1), S254-S266. https://doi.org/10.2337/dc23-S015
Gou, B. H., Guan, H. M., Bi, Y. X., & Ding, B. J. (2019). Gestational diabetes: Weight gain during pregnancy and its relationship to pregnancy outcomes. Chinese Medical Journal, 132(2), 154-160. https://doi.org/10.1097/CM9.0000000000000036
Jangsavang, S., Siriarunrat, S., & Tachasuksri, T. (2020). Factors predicting blood glucose control behavior among pregnant women with gestational diabetes mellitus. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 28(3), 79-89. (in Thai)
Jung, S., Kim, Y., Park, J., Choi, M., & Kim, S. (2021). Psychosocial support interventions for women with gestational diabetes mellitus: A systematic review. Korean Journal of Women Health Nursing, 27(2), 75-92. https://doi.org/10.4069/kjwhn.2021.05.13
Keating, N., Coveney, C., McAuliffe, F. M., & Higgins, M. F. (2022). Aerobic or resistance exercise for improved glycaemic control and pregnancy outcomes in women with gestational diabetes mellitus: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10791. https://doi.org/10.3390/ijerph191710791
Lee, S. M., Shivakumar, M., Park, J. W., Jung, Y. M., Choe, E. K., Kwak, S. H., Oh, S., Park, J. S., Jun, J. K., Kim, D., & Yun, J. S. (2022). Long-term cardiovascular outcomes of gestational diabetes mellitus: A prospective UK Biobank study. Cardiovascular Diabetology, 21(1), 221. https://doi.org/10.1186/s12933-022-01663-w
Limruangrong, P., Boriboonhirunsarn, D., Puangsricharern, A., & Pinitlertsakun, O. (2016). Factors influencing the occurrence of gestational diabetes mellitus in pregnant women with abnormal glucose challenge test. Journal of Nursing Science, 34(2), 58-69. (in Thai)
Liu, Q., Chen, X., Wei, S., & Wang, F. (2023). Prevalence of gestational diabetes mellitus and associated factors in Shenzhen, China: A retrospective analysis of 70,427 pregnant women. International Journal of Diabetes in Developing Countries, 43(4), 517-522. https://doi.org/10.1007/s13410-022-01126-8
Luo, X., Gao, J., He, Z., Ji, J., Zhang, W., Wu, P., Guo, X., Cao, D., Xu, Z., Li, C., & Mi, Y. (2022). What is an appropriate gestational weight gain for women with gestational diabetes mellitus: Based on the adverse pregnancy outcomes of over 12 thousand participants? Diabetology & Metabolic Syndrome, 14(1), 166. https://doi.org/10.1186/s13098-022-00940-8
Modzelewski, R., Stefanowicz-Rutkowska, M. M., Matuszewski, W., & Bandurska- Stankiewicz, E. M. (2022). Gestational diabetes mellitus-recent literature review. Journal of Clinical Medicine, 11(19), 5736. https://doi.org/10.3390/jcm11195736
Muche, A. A., Olayemi, O. O., & Gete, Y. K. (2020). Effects of gestational diabetes mellitus on risk of adverse maternal outcomes: A prospective cohort study in Northwest Ethiopia. BMC Pregnancy and Childbirth, 20(1), 73. https://doi.org/10.1186/s12884-020-2759-8
Paulsen, C. P., Bandak, E., Edemann-Callesen, H., Juhl, C. B., & Händel, M. N. (2023). The effects of exercise during pregnancy on gestational diabetes mellitus, preeclampsia, and spontaneous abortion among healthy women-a systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(12), 6069. https://doi.org/10.3390/ijerph20126069
Phaloprakarn, C., & Tangjitgamol, S. (2022). Glucose levels during gestational diabetes pregnancy and the risk of developing postpartum diabetes or prediabetes. BMC Pregnancy and Childbirth, 22, 22. https://doi.org/10.1186/s12884-021-04352-w
Sirirat, S., Ruangvutilert, P., Yapan, P, & Boriboonhirunsarn, D. (2022). Prevalence of gestational diabetes mellitus among women with lower risk for gestational diabetes in Siriraj Hospital. Thai Journal of Obstetrics and Gynaecology, 30(5), 313-320. (in Thai)
Sun, S., Pellowski, J., Pisani, C., Pandey, D., Go, M., Chu, M., Ruan, J., & Werner, E. F. (2023). Experiences of stigma, psychological distress, and facilitative coping among pregnant people with gestational diabetes mellitus. BMC Pregnancy and Childbirth, 23(1), 643. https://doi.org/10.1186/s12884-023-05949-z
Sunsaneevithayakul, P., & Boriboonhirunsarn, D. (2020). Clinical practice guideline diabetes mellitus during pregnancy in Siriraj hospital: from research to routine (2nd ed.). Department of Obstetrics & Gynaecology, Siriraj Hospital.
Suwanpakdee, W., Buddum, M., & Dulyakasem, U. (2020). Exercise and gestational diabetes. Journal of MCU Nakhondhat, 7(11), 396-408. (in Thai)
The Royal Thai College of Obstetrician and Gynaecologists (RTCOG). (2023). RTCOG clinical practice guideline prenatal care. https://www.rtcog.or.th/files/1685345623_d8d75aab0a3f9b6bc66a.pdf
Weissgerber, T. L., & Mudd, L. M. (2015). Preeclampsia and diabetes. Current Diabetes Reports, 15(3), 9. https://doi.org/10.1007/s11892-015-0579-4
Xu, H., Hutcheon, J. A., Liu, X., Stephansson, O., Cnattingius, S., Arkema, E. V., & Johansson, K.(2022). Risk of gestational diabetes mellitus in relation to early pregnancy and gestational weight gain before diagnosis: A population‐based cohort study. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 101(11), 1253-1261. https://doi.org/10.1111/aogs.14450
Yaping, X., Huifen, Z., Meijing, Z., Huibin, H., Chunhong, L., Fengfeng, H., & Jingjing, W. (2021). Effects of moderate-intensity aerobic exercise on blood glucose levels and pregnancy outcomes in patients with gestational diabetes mellitus: A randomized controlled trial. Diabetes Therapy, 12(9), 2585-2598. https://doi.org/10.1007/s13300-021-01135-6
Ye, W., Luo, C., Huang, J., Li, C., Liu, Z., & Liu, F. (2022). Gestational diabetes mellitus and adverse pregnancy outcomes: Systematic review and meta-analysis. British Medical Journal, 377, e067946. https://doi.org/10.1136/bmj-2021-067946
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
