ผลของโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนของมารดาต่อการส่งเสริมพัฒนาการ ทารกเกิดก่อนกำหนด
คำสำคัญ:
การรับรู้สมรรถนะแห่งตนของมารดา, การส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนดบทคัดย่อ
ทารกเกิดก่อนกำหนดระบบต่าง ๆ ในร่างกายยังพัฒนาไม่สมบูรณ์เต็มที่ จึงมีความเสี่ยงสูงต่อความผิดปกติของพัฒนาการระบบประสาท พฤติกรรมและพัฒนาการล่าช้าได้ การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนของมารดาต่อการส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนด กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาที่คลอดทารกก่อนกำหนด เลือกกลุ่มตัวอย่างเป็นแบบสุ่มเลือกแบบสลับครั้งละ 1 ราย จำนวน 48 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 24 คน ให้การพยาบาลตามปกติ และกลุ่มทดลอง 24 คน ให้การพยาบาลตามปกติร่วมกับโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนของมารดาต่อการส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนด ดำเนินกิจกรรมตามโปรแกรมฯ 4 วัน เครื่องมือวิจัยสำหรับเก็บรวรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และแบบประเมินพฤติกรรมของมารดาในการส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนด ผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 คน ได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหา (CVI) เท่ากับ 0.90 และ 0.87 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่นโดยการหาค่า Cronbach's alpha coefficient มีค่าเท่ากับ 0.82 และ 0.80 ตามลำดับ และโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนของมารดา ได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพทั้งด้านความครบถ้วนของเนื้อหาและความเหมาะสมของภาษาที่ใช้ในการสื่อสาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติ independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า มารดากลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมมีค่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะแห่งตน (M = 81.42, SD = 6.24) สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (M = 60.70, SD = 10.04, t = 15.227, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (M = 69.38, SD = 9.18, t = 5.315, p < .001) สำหรับพฤติกรรมในการส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนด กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ย (M = 80.96, SD = 6.98) สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (M = 55.96, SD = 15.89, t = 11.380, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (M = 70.67, SD = 9.75, t = 4.204, p < .001)
โปรแกรมพัฒนาสมรรถนะแห่งตนของมารดา สามารถช่วยให้มารดามีการรับรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมในการส่งเสริมพัฒนาการทารกเกิดก่อนกำหนดได้ดีขึ้น ดังนั้นพยาบาลควรมีการส่งเสริมการใช้โปรแกรมฯ ในมารดา เพื่อให้ทารกเกิดก่อนกำหนดได้รับการส่งเสริมพัฒนาการอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
Als, H. (1982). Toward a synactive theory of development: Promise for the assessment and support of infant individuality. Infant Mental Health Journal, 3(4), 229-243.
Apichutboonchock, S. (2018). Parents, participation on their preterm development support in neonatal intensive care unit. Vajira Medical Journal, 57(1), 65-72 (in Thai)
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W H Freeman/Times Books/Henry Holt & Co.
Cartwright, K., Mahoney, L., Ayers, S., & Rabe. H. (2011). Parents’ perceptions of their infants’ participation in randomized controlled trials. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 40(5), 555-565. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.2011.01276.x
Department of Health, Ministry of Public Health. (2024). Information system supporting health promotion and environmental health: Low birth weight rate. https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/lbwr/index?year=2021 (in Thai)
Di Renzo, G. C., & Roura, L. C. (2006). Guidelines for the management of spontaneous preterm labor. Journal of Perinatal Medicine, 34(5), 359–366. https://doi.org/10.1515/JPM.2006.073
Duangkid, P., Chotibang, J., & Urharmnuay, M. (2019). Effect of swaddling on sleep period of preterm infants. Nursing Journal, 46(3), 181-194. (in Thai)
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(1), 1149-1160.
Gorzilio, D. M., Garrido, E., Gaspardo, C. M., Martinez, F. E., & Linhares, M. B. M. (2015). Neurobehavioral development prior to term-age of preterm infants and acute stressful events during neonatal hospitalization. Early Human Development, 91(12), 769–775. https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2015.09.003
Jarvis, M. R., & Burnett, M. (2009). Developmentally supportive care for twins and higher-order multiples in the NICU: A review of existing evidence. Neonatal, Paediatric and Child Health Nursing, 12(3), 2-5.
Kachaphakdi, N., & Leosawatdatrakul, O. (2019). Early childhood development promoter manual for intensive care program in hospitals (7th ed.). National Institute for Child and Family Development, Mahidol University. (in Thai)
Kasemsiri, J., Teerarungsikul, N., & Sananreangsak, S. (2019). Effects of the developmental promoting program on mothers’ behavior to promote development of premature infants. Kuakarun Journal of Nursing, 26(2), 52-65. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kcn/article/view/135763/155548 (in Thai)
Kim, T. K., & Park, J. H. (2019). More about the basic assumptions of t-test: Normality and sample size. Korean Journal of Anesthesiology, 72(4), 331-335. https://doi.org/10.4097/kja.d.18.00292.
Korahroudi, F. A., Shakibifard, M., Nikfarid, L., Nasiri, M., Nouriyan, M., & Farahani, A. S. A. (2018). The effect of empowering mothers of infants hospitalized at the neonatal intensive care unit on their participation in neonatal care. Advances in Nursing & Midwifery, 27(4), 26-31.
Matayaboon, D., Klunklin, P., & Urharmnuay, M. (2016). Practices of nurses and related factors on developmental care for preterm infants. Nursing Journal, 43(4), 1-11. (in Thai)
Maharat Nakhon Ratchasima Hospital. (2019). Premature infant report 2016-2018 of the medical records and statistics division. Maharat Nakhon Ratchasima Hospital. (in Thai)
Meelai, W., Wacharasin, C., & Hengudomsub, P. (2023). The comprehensive preterm Infant developmental care program in hospitalized preterm infants: A pilot study. Thai Pharmaceutical and Health Science Journal, 18(3), 253-263. (in Thai)
Meemoo, S., & Tangvoraphonkchai, J. (2017) The effects of educative and supportive program on maternal care behavior with low birth weight preterm infants in the intermediate care unit at Srinagarind Hospital. Journal of Nursing Science & Health, 40(4), 21-30. (in Thai)
Ministry of Public Health. (2018). Number of premature infants to the proportion of newborn infants classified by birth weight. https://www.hiso.or.th/birth/index.php#chartContainer (in Thai)
Ministry of Public Health. (2019). Developmental assessment for intervention manual (DAIM). https://thaichilddevelopment.com/ebook/DAIM%2010.04.2562.pdf (in Thai)
Ministry of Public Health. (2024). Percentage of Thai women who gave birth prematurely in fiscal year 2024. Ministry of Public Health. (in Thai)
Oates, J., & Gervai, J. (2019). Mothers' perceptions of their infants. Journal of Prenatal & Perinatal Psychology & Health, 33(4), 282-300.
Parhiz, Z., Birjandi, M. H., Khazaie, T., & Sharifzadeh, G. (2016). The effects of an empowerment program on the knowledge, self-efficacy, self-esteem, and attitudes of mothers of preterm neonates. Modern Care Journal, 13(3), e12037. https://doi.org/10.5812/modernc.12037
Phansungnoen, L., & Wonginchan, A. (2025). The correlation of perceived self-efficacy, outcome expectancies of promoting development, and behavior tendency promoting preterm Infant development of mothers whose preterm infant admitted in an Neonatal Care Unit. Journal of Health and Nursing Education, 31(1), 16-32. (in Thai)
Queen Sirikit National Institute of Child Health. (2014). Preterm: Thailand medical services profile 2011 – 2014. http://training.dms.moph.go.th/rtdc/storage/app/uploads/public/59b/9e7/9b2/59b9e79b2334e692820781.pdf (in Thai)
Semho, O., & Wonginchan, A. (2023). The development of maternal perceived self-efficacy in promoting preterm infant development assessment tool. Journal of Nursing Science & Health, 46(3), 14-26. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nah/article/view/264095/179492 (in Thai)
Sittipa, K., Baosoung, C., & Sansiriphun, N. (2017). Anxiety, social support, and postpartum functional status among first-time mothers. Nursing Journal, 44(3), 30-40. (in Thai)
Srilamai, N., & Teerarungsikul, N. (2015). Effectiveness of maternal perceived self-efficacy enhancement program on caring for preterm babies. Journal of Nursing and Education, 8(2), 83-94. (in Thai)
Taweepoon, W., & Khunlan Theunnadee, S. (2018). Effects of maternal preparation program on perceived self-efficacy, infant-care behavior of mothers and preterm infant health. Journal of Nursing and Health Care, 36(1), 136-144. (in Thai)
Turk Dudukcu, F., & Tas Arslan, F. (2022). Effects of health promotion program on maternal attachment, parenting self-efficacy, infant development: A randomised controlled trial. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 42(7), 2818-2825. https://doi.org/10.1080/01443615.2022.2109949
Varolarn, V., Leuangkittikong, T., & Yantaporn, C. (2023). Developmental care for preterm infant in neonatal intensive care unit: Nursing practice guidelines and nursing sensitive indicators. APHEIT Journal of Nursing and Health, 5(1), 1-15. https://rsujournals.rsu.ac.th/index.php/ajnh/article/view/2896/2340 (in Thai)
World Health Organization [WHO]. (2023). Preterm birth. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
