ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ดูแลเด็ก ที่มีภาวะภูมิไวเกินของหลอดลม
คำสำคัญ:
ผู้ดูแล, ความร่วมมือในการใช้ยา, ภาวะภูมิไวเกินของหลอดลมบทคัดย่อ
ความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ดูแลเด็กที่มีภาวะภูมิไวเกินของหลอดลม มีความสำคัญต่อควบคุมอาการของโรคในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เนื่องจากเด็กกลุ่มนี้ยังต้องพึ่งพาผู้ดูแลในการบริหารยา การวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ดูแลเด็กที่มีภาวะภูมิไวเกินของหลอดลม และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลของผู้ดูแล การรับรู้เกี่ยวกับภาวะภูมิไวเกินของหลอดลมกับความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ดูแล เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลหลักอายุตั้งแต่ 20-60 ปี ที่ดูแลผู้ป่วยเด็กภาวะภูมิไวเกินของหลอดลมอายุต่ำกว่า 5 ปี อย่างน้อย 6 เดือน จำนวน 85 ราย จากโรงพยาบาลเอกชน 2 แห่ง ในจังหวัดเชียงใหม่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการรับรู้เกี่ยวกับภาวะภูมิไวเกินของหลอดลม และแบบสอบถามความร่วมมือในการใช้ยาพ่น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติ Spearman's rank correlation และ eta correlation coefficients.
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ดูแลเด็กร้อยละ 60 มีความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ดูแลเด็กที่มีภาวะภูมิไวเกินของหลอดลมโดยรวมอยู่ในระดับมาก (M = 3.42, SD = 0.81) รายได้และระดับการศึกษาของผู้ดูแลมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความร่วมมือในการใช้ยา (η = .22, p < .01 และ η = .26, p < .01 ตามลำดับ) อายุและระยะเวลาในการดูแลเด็กของผู้ดูแลมีความสัมพันธ์เชิงลบกับความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ดูแล (r = -.22, p < .05 และ r = -.22, p < .05 ตามลำดับ) และการรับรู้เกี่ยวกับภาวะภูมิไวเกินของหลอดลมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความร่วมมือในการใช้ยา (r = .39, p < .01)
ผลการศึกษาครั้งนี้ เป็นข้อมูลพื้นฐานที่ช่วยให้พยาบาลตระหนักถึงปัจจัยที่มีผลต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ดูแลเด็กที่มีภาวะภูมิไวเกินของหลอดลม และสามารถพัฒนาแนวทางสำหรับผู้ดูแลเด็กในการดูแลผู้ป่วยเด็กที่ต้องได้รับการรักษาด้วยยาพ่นอย่างต่อเนื่องได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
Andrews, A. L., Bundy, D. G., Simpson, K. N., Teofell II. R. J., Harvey, J., & Simpson, A. N. (2017). Inhaled corticosteroid claims and outpatient visits after hospitalization for asthma among commercially insured children. Academic Pediatrics, 17(2), 212-217. https://doi.org/10.1016/j.acap.2016.10.016
Becker, M. H. (1974). The health belief model and personal health behavior. Health Education Monographs, 2, 324-473. http://dx.doi.org/10.1177/109019817400200407
Bellin, M. H., Osteen, P., Kub, J., Bollinger, M. E., Tsoukleris, M., Chaikind, L., & Butz, A. M. (2015). Stress and quality of life in urban caregivers of children with poorly controlled asthma: A longitudinal analysis. Journal of Pediatric Health Care, 29(6), 536-546. https://doi.org/10.1016/j.pedhc.2015.04.018
Biggers, A. (2018). What does reactive airway disease mean? Medical New Today. https://www.medicalnewstoday.com/articles/321061
Biggers, A., Sharp, L. K., Nimitphong, H., Saetung, S., Siwasaranond, N., Manodpitipong, A., Crowley, S. J., Hood, M. M., Gerber, B. S., & Reutrakul, S. (2019). Relationship between depression, sleep quality, and hypoglycemia among person with type 2 diabetes. Journal of Clinical & Translational Endocrinology, 15, 62-64. https://doi.org/10.1016/j.jcte.2018.12.007
Bowen, F. (2013). Asthma education and health outcomes of children aged 8 to 12 years. Clinical Nursing Research, 22(2), 172-185. https://doi.org/10.1177/1054773812461914
Charach, A., Volpe, T., Boydell, K. M., & Gearing, R. E. (2008). A theoretical approach to medication adherence for children and youth with psychiatric disorders. Harvard Review of Psychiatry, 16(2), 126-135. https://doi.org/10.1080/10673220802069715
Chiu, K. C., Boonsawat, W., Cho, S. H., Cho, Y. J., Hsu, J. Y., Liam, C. K., Muttalif, A. R., Nguyen, H. D., Nguyen, V. N., Wang, C., & Kwon, N. (2014). Patients’ beliefs and behaviors related to treatment adherence in patients with asthma requiring maintenance treatment in Asia. Journal of Asthma, 51(6), 652-659. https://doi.org/10.3109/02770903.2014.898772
Chinratanapisit, S., Suratanon, N., Pacharn, P., Sritipsukho, P., & Vichyanond, P. (2019). Prevalence and severity of asthma, rhinoconjuctivitis and eczema in children from the Bangkok area: The Global Asthma Network (GAN) phase I. Asian Pacific Journal of Allergy and Immunology, 37(4), 226-231. https://doi.org/10.12932/AP-120618-0336
Douglas, L. C., & Feder, K. J. (2017). RAD: Reactive airways disease or really asthma disease? Pediatrics, 139(1), e20160625. https://doi.org/10.1542/peds.2016-0625
Faengphong, N., Junprasert, S., & Rattanagreethakul, S. (2020). Effects of health belief development program among parent on perceptions and hand-foot-mouth disease preventive behaviors for preschool-aged children in child development center. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 28(3). 114-125.
Fahy, J. V., & O’Byrne, P. M. (2001). “Reactive airways disease”. A lazy term of uncertain meaning that should be abandoned. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 163(4), 822-823. https://doi.org/10.1164/ajrccm.163.4.2005049
França, F. A., Figueredo, A. C. F, Tessmann, L., Tiziani, V., Córdoba, J. C. M, Magalhães, I., Tavares, N. U. L., & Medeiros-Souza, P. (2024). Barriers to medication adherence by caregivers of children with leukemia: An observational study. Revista Paulista de Pediatria, 42, e2022214. https://doi.org/10.1590/1984-0462/2024/42/2022214
GBD 2017 Chronic Respiratory Disease Collaborators. (2020). Prevalence and attributable health burden of chronic respiratory diseases, 1990–2017: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet Respiratory Medicine, 8(6), 585-596. https://doi.org/10.1016/S2213-2600(20)30105-3
GBD 2017 Risk Factor Collaborators. (2018). Global, regional, and national comparative risk assessment of 84 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks for 195 countries and territories, 1990 – 2017: A systematic analysis for the global burden of disease study 2017. The Lancet Respiratory Medicine, 392(10159), 1923-1994. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32225-6
Gomes, M. D. M., & Maia Filho, H. D. S. (1998). Medication-talking behavior and drug self regulation in people with epilepsy. Arquivos de Neuro-Psiquiatria, 56(4), 714-719. https://doi.org/10.1590/s0004-282x1998000500003
Grove, S. K., Burns, N., & Gray, J. R. (2013). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence (7th ed.). Elsevier.
Judang, V., & Jatupoka, S. (2020). Caring behavior of the guardians of pediatric patients with asthma aged 0-5 years in Damnoen Saduak Hospital, Ratchaburi. Region 4-5 Medical Journal, 39(3), 488-499. (in Thai)
Kasemsuk, K., & Boonbunjob, U. (2018). Health promotion of early adulthood development: Nurse’ important role. Royal Thai Air Force Medical Gazette, 64(3), 101-107. (in Thai)
Laforest, L., Belhassen, M., Devouassoux, G., Didier, A., Ginoux, M., & Ganse, E. V. (2016). Long-term inhaled corticosteroid adherence in asthma patients with short-term adherence. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 4(5), 890-899.e2. https://doi.org/10.1016/j.jaip.2016.07.008
Manatpreeprem, B., Lerkvaleekul, B., & Vilaiyuk, S. (2023). Factors associated with medication adherence among children with rheumatic diseases. Frontiers in Pharmacology, 14, 1149320. https://doi.org/10.3389/fphar.2023.1149320
Masefield, S., Edwards, J., Hansen, K., Hamerlijnck, D., Lisspers, K., Marc, V. D. S., Silva, L., Matthews, J., Gaga, M., Adcock, I., Holgate, S., Walker, S., & Powell, P. (2017). The future of asthma research and development: A roadmap from the european asthma research and innovation partnership (EARIP). European Respiratory Journal, 49(5), 1602295. https://doi.org/10.1183/13993003.02295-2016
Modi, A. C., Rausch, J. R., & Glauser, T. A. (2011). Patterns of nonadherence to antiepileptic drug therapy in children with newly diagnosed epilepsy. JAMA, 305(16), 1669-1676. https://doi.org/10.1001/jama.2011.506
Niyomwit, K. (2017). Nursing care for ill children with acute asthmatic attack. Journal of Phrapokklao Nursing College, 28(1), 1-12. (in Thai)
Peddersen, E. S., Hurd, S. S., Lemanske, R. F. Jr., Becke,r A., Zar, H. J., Sly, P. D., Soto-Quiroz, M., Wong, G., & Bateman, E. D. (2011). Globa strategy for the diagnosis and management of asthma in children 5 years and younger. Pediatric Pulmonology, 46(1), 1-7. https://doi.org/10.1002/ppul.21321
Rajavej Hospital Chiang Mai. (2023). Statistics on children with reactive airway disease, year 2021-2023. Rajavej Hospital Chiang Mai. (in Thai)
Saopeng, H., Jintrawet, U., & Chotibang, J. (2019). Factors related to caregiver burden of children with congenital heart disease after open heart surgery. Nursing Journal, 46(4), 13-24. (in Thai)
Sooksai, N., Rittirod, T., Pachanasoontorn, N., Maneekanonta, S., Chaiyo, N., Samthong, S., Pienwittayapun, R., & Navanukraw, C. (2019). The guardian’s beliefs on psychotropic medications adherence of autistic pediatric patients. Srinagarind Medical Journal, 34(6), 595-601. (in Thai)
Sribenchamas, N., Samruayruen, K., & Srijaroen, W. (2017). Factors affecting health behavior prevention of hand foot mouth disease among guardians at the child development center in Pitsanulok Province. PSRU Journal of Science and Technology, 2(3), 9-19. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/Scipsru/article/view/91644/85360 (in Thai)
The Commission on Higher Education Standards. (2022). The standards for the bachelor’s degree program curriculum, 2022. http://www.ops.go.th/th/ches-download/edu-standard/item/6942-2022-07-22-03-17-22 (in Thai)
Thai Asthma Council. (2020). Thai asthma guideline in adults 2020. Thai Asthma Council.
Wadvaree, S. (2017). Problems of child rearing and community welfare management: Case studies of four communities in Wangthonglang District, Bangkok. Romphruek Journal, 35(2), 100-118. (in Thai)
Wathanachaporn, P., Aree, P., & Lamchang, S. (2016). Asthma severity, family management behavior and asthma symptom control in children among family caregivers. Nursing Journal, 43(2), 1-12. (in Thai)
Wanngamwiset, S., Seamkhumhom, D., & Thienphuride, T. (2021). Nurse’s roles in promoting medication adherence in the use of inhalers for asthmatic children. Journal of Nursing and Education, 14(2), 1-10. (in Thai)
World health Organization. (2003). Adherence to long-term therapies evidence for action. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/42682/9241545992
Wu, Y., Huang, L., Sun, J., Wang, H., Fang, L., & Miao, J. (2022). Prevalence and predictors of medication non-adherence in children with inflammatory bowel disease in China: A cross-sectional study. Frontiers in Pharmacology, 13, 1062728. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.1062728
Yang, X., Zhang, T., Zhang, X., Chu, C., & Sang, S. (2022). Global burden of lung cancer attributable to ambient fine particulate matter pollution in 204 countries and territories, 1990-2019. Environmental Research, 204(Pt A), 112023. https://doi.org/10.1016/j.envres.2021.112023
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
