ประสิทธิผลของสุคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยโรคมะเร็ง ที่รักษาในสถานพยาบาล: การทบทวนอย่างเป็นระบบ
คำสำคัญ:
สุคนธบำบัด, ผู้ป่วยโรคมะเร็ง, คุณภาพการนอนหลับ, การทบทวนอย่างเป็นระบบบทคัดย่อ
คุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคมะเร็ง โดยเฉพาะที่ได้รับการรักษาในสถานพยาบาล วิธีการจัดการที่ไม่ใช้ยาในการส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับวิธีหนึ่ง คือ การใช้สุคนธบำบัด การทบทวนอย่างเป็นระบบครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสรุปความรู้จากงานวิจัยเกี่ยวกับประสิทธิผลของสุคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยโรคมะเร็งที่รักษาในสถานพยาบาล วัดผลลัพธ์หลัก คือ คุณภาพการนอนหลับ ผลลัพธ์รอง คือ อาการนอนไม่หลับ และความวิตกกังวล งานวิจัยนี้ใช้การทบทวนอย่างเป็นระบบของสถาบันโจแอนนาบริกส์ สืบค้นรายงานการวิจัยเชิงทดลองที่มีการออกแบบโดยมีกลุ่มควบคุมและมีการสุ่มตัวอย่างเข้ารับการทดลองและการวิจัยกึ่งทดลอง ที่ได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้ตีพิมพ์ ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 ถึง พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2010 ถึง ค.ศ. 2021) จากการสืบค้นฐานข้อมูลวิชาการและเอกสารที่ไม่มีการตีพิมพ์เผยแพร่ พบงานวิจัยจำนวน 504 เรื่อง งานวิจัยจำนวน 493 เรื่อง ถูกคัดออก คงเหลืองานวิจัย 11 เรื่อง ในจำนวนนี้มีงานวิจัยจำนวน 3 เรื่อง ที่ผ่านการประเมินคุณภาพงานวิจัย โดยมีงานวิจัยจำนวน 2 เรื่อง ที่สามารถนำมาวิเคราะห์โดยใช้การวิเคราะห์อภิมาน
ผลการวิเคราะห์อภิมานจากงานวิจัย 2 เรื่อง พบว่า ประสิทธิผลของสุคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยโรคมะเร็งในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน (P = 0.41) และงานวิจัยมีความแตกต่างกันมาก (heterogeneity) (I2 = 96%) งานวิจัยจำนวน 1 เรื่อง พบว่า การนวดด้วยน้ำมันหอมระเหยลาเวนเดอร์สามารถลดระดับความวิตกกังวล และเพิ่มคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักในช่วงก่อนการผ่าตัดได้ แต่งานวิจัยเชิงทดลองดังกล่าวมีจำนวนจำกัด ดังนั้น จึงไม่สามารถสรุปประสิทธิผลของสุคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับและความวิตกกังวลในผู้ป่วยโรคมะเร็งที่รักษาในสถานพยาบาลได้อย่างชัดเจน จากการประเมินความเชื่อมั่นของผลลัพธ์พบว่า มีคุณภาพหลักฐานอยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง
จากผลการศึกษาให้ข้อเสนอแนะว่า ควรมีการทำวิจัยซ้ำในประชากรกลุ่มนี้ เพื่อสามารถประเมินประสิทธิผลของสุคนธบำบัดได้อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้สุคนธบำบัดควรพิจารณาตามความเหมาะสมกับสภาวะสุขภาพของผู้ป่วย และบริบทของสถานพยาบาล
เอกสารอ้างอิง
Ayik, C., & Özden, D. (2018). The effects of preoperative aromatherapy massage on anxiety and sleep quality of colorectal surgery patients: A randomized controlled study. Complementary Therapies in Medicine, 36, 93–99. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2017.12.002
Coles, T., Tan, X., Bennett, A. V., Sanoff, H. K., Basch, E., Jensen, R. E., & Reeve, B. B. (2018). Sleep quality in individuals diagnosed with colorectal cancer: Factors associated with sleep disturbance as patients transition off treatment. Psycho-Oncology, 27(3), 1050–1056. https://doi.org/10.1002/pon.4595
Davies, A. N., Patel, S. D., Gregory, A., & Lee, B. (2017). Observational study of sleep disturbances in advanced cancer. BMJ Supportive and Palliative Care, 7(4), 435-440. https://doi.org/10.1136/bmjspcare-2017-001363
Division of Complementary and Alternative Medicine. (2007). Aromatherapy textbook. Division of Complementary and Alternative Medicine.
Ducloux, D., Guisado, H., & Pautex, S. (2013). Promoting sleep for hospitalized patients with advanced cancer with relaxation therapy: Experience of a randomized study. American Journal of Hospice and Palliative Care, 30(6), 536-540. https://doi.org/10.1177/1049909112459367
Hamzeh, S., Faramani, R. S., & Khatony, A. (2020). Effects of aromatherapy with lavender and peppermint essential oils on the sleep quality of cancer patients: A randomized controlled trial. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2020(1), 7480204. https://doi.org/10.1155/2020/7480204
Hugel, H., Ellershaw, J. E., Cook, L., Skinner, J., & Irvine, C. (2004). The prevalence, key causes and management of insomnia in palliative care patients. Journal of Pain Symptom Management, 27(4), 316–321. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2003.09.010
Hwang, E., & Shin, S. (2015). The effects of aromatherapy on sleep improvement: A systematic literature review and meta-analysis. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 21(2), 61-68. https://doi.org/10.1089/acm.2014.0113
Insrichuen, S., & Choowattanapakorn, T. (2017). The effect of nursing care using aromatherapy on sleep quality in older persons with dementia. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 25(1), 37-48.
Jakobsen, G., Engstrom, M., Thronaes, M., Lohre, E. T., Kaasa, S., Fayers, P., Hjermstad, M. J., & Klepstad, P. (2020). Sleep quality in hospitalized patients with advanced cancer: An observational study using self-reports of sleep and actigraphy. Supportive Care in Cancer, 28(4), 2015-2023. https://doi.org/10.1007/s00520-019-04998-5
Kawabata, N., Hata, A., & Aoki, T. (2020). Effect of aromatherapy massage on quality of sleep in the palliative care ward: A randomized controlled trial. Journal of Pain and Symptom Management, 59(6), 1165-1171. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2020.01.003
Kocatepe, V., Yildirim, D., & Can, G. (2020). A review of studies on the effect of lavender on sleep of cancer patients: Systematic review. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 3(3), 415-421. https://doi.org/10.5336/jtracom.2020-74494
Morse, A. M., & Bender, E. (2019). Sleep in hospitalized patients. Clocks and Sleep, 1(1), 151-165. https://doi.org/10.3390/clockssleep1010014
National Cancer Institute. (2024). Hospital-Based Cancer Registry. National Cancer Institute.
National Sleep Foundation. (2024). What is sleep quality. https://www.thensf.org/what-is-sleep-quality/
Preechakoon, B., Pakdevong, N., Kongwattanakul, S., Thanthong, S., Lerdpanit, P., & Hanprasitkam, K. (2019). Symptom experience and symptom management of patients with advanced cancer and family caregivers. Apheit Journal of Nursing and Health, 1 (1), 50-66.
The Joanna Briggs Institute [JBI]. (2020). Joanna Briggs Institute reviewers’ manual edition. The Joanna Briggs Institute.
The Joanna Briggs Institute. (2020). New JBI levels of evidence. The Joanna Briggs Institute.
World Health Organization [WHO]. (2024). Cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
