ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความหวังแบบครอบครัวมีส่วนร่วมต่อการป้องกัน การกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำของผู้ป่วยยาเสพติดในโรงพยาบาลธัญญารักษ์ปัตตานี
คำสำคัญ:
ครอบครัวมีส่วนร่วม, การเสริมสร้างความหวัง, ผู้ป่วยยาเสพติด, การป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำบทคัดย่อ
ปัญหาการกลับไปเสพซ้ำหลังการบำบัดรักษา เป็นปัญหาที่สำคัญของผู้ป่วยยาเสพติดซึ่งเกิดจากหลากหลายสาเหตุ การป้องกันการกลับไปเสพซ้ำที่ดีนั้นต้องนำครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วม โดยการเสริมสร้างความหวังให้กับผู้ป่วยและครอบครัว การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำของผู้ป่วยยาเสพติด 2 กลุ่ม ที่เข้ารับการบำบัดยาเสพติดรูปแบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลธัญญารักษ์ปัตตานี กลุ่มตัวอย่างจำนวน 52 คน เลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างความหวังแบบครอบครัวมีส่วนร่วม ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นตามกรอบแนวคิดทฤษฎีความหวังของสไนเดอร์ ร่วมกับตัวแทนครอบครัว ครอบครัวละ 1 คน มาร่วมดำเนินกิจกรรมเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติตามรูปแบบของโรงพยาบาล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมการเสริมสร้างความหวังแบบครอบครัวมีส่วนร่วม และแบบประเมินพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ independent t-tests
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำหลังจำหน่ายครบ 2 สัปดาห์ (M = 3.45, SD = 0.52) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (M = 3.10, SD = 0.57) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -2.308, p < .05) และหลังจำหน่ายครบ 3 เดือน กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ย (M = 3.48, SD = 0.8) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (M = 2.8, SD = 0.9) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -2.859, p < .01)
ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า การนำครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมโดยให้ครอบครัวร่วมสร้างเป้าหมาย ร่วมกันหาแนวทางในการแก้ไขปัญหา สร้างแรงจูงใจสู่เป้าหมาย ทำให้ผู้ป่วยยาเสพติดมีกำลังใจ เกิดความหวัง และมีเป้าหมายที่ชัดเจนในการเลิกใช้ยาเสพติด วิธีการนี้มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปใช้ยาเสพติดซ้ำของผู้ป่วยยาเสพติด
เอกสารอ้างอิง
Asharani, P. V., Hombali, A., Seow, E., Ong, W. J., Tan, J. H., & Subramaniam, M. (2020). Non-pharmacological interventions for methamphetamine use disorder: A systematic review. Drug and Alcohol Dependence, 212, 108060. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2020.108060
Chusantia, W., & Phinitsunthorn, S. (2017). Effects of substance use among patients receiving treatment at Thanyarak Udon Thani Hospital: A case study. Journal of Community Health Development, Khon Kaen University, 5(3), 523–533. (in Thai)
Detchaiyot, P., Vatanasin, D., & Dallas, C, J. (2021). Factors predicting intention to quit substance abuse among youth receiving substance abuse treatment. BCNNON Health Science Research Journal, 15(2), 37-49. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/247389/170041
Maneenak, S. (2020). The relationship between drug-related crime and property crime. Journal of Criminology and Forensic Science, Royal Thai Police Cadet Academy, 6(1), 133–148. (in Thai)
Marlatt, G. A., Parks, G. A., & Witkiewitz, K. (2002). Clinical guidelines for implementing relapse prevention therapy: A guideline developed for the behavioral health recovery management project. Addictive Behaviors Research Center, Department of Psychology, University of Washington. https://www.drugsandalcohol.ie/13620/1/NTA_RPT.pdf
Morgan, K. I., & Townsend, M. C. (2020). Essentials of psychiatric mental health nursing (8th ed.). Davis.
Murphy, E. R. (2023). Hope and well-being. Current Opinion in Psychology, 50, 101558. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2023.101558
Murphy, S. (2000). Provision of psychotherapy services for older people. Psychiatric Bulletin, 24(5), 181-184. https://doi.org/10.1192/pb.24.5.181
Ngamjarus, C. (2016). n4Studies: Sample size calculation for an epidemiological study on a smart device. Siriraj Medical Journal, 68(3), 160–170.
Noppasit, P. (2015). The results of the family-participation hope-building program on the depression in elderly depressed patients. [Unpublished master’s thesis]. Chulalongkorn University. (in Thai)
Princess Mother National Institute on Drug Abuse Treatment. (2022). Statistics on annual treatment services. Ministry of Public Health. https://www.pmnidat.go.th/thai/index.php?option=com_content&task=category§ionid=2&id=9&Itemid=53 (in Thai)
Sangkhamunijinda, K. (2011). Effects of a supportive nursing program on hope in metastatic breast cancer patients receiving chemotherapy. [Unpublished master’s thesis]. Prince of Songkhla University. (in Thai)
Sareelae, N. (2018). Factors affecting intention to stop substance abuse among users addicted treatment at Thanyarak Udonthani Hospital. Nursing, Health, and Education Journal, 1(3), 35–42. (in Thai)
Singh, S., Kshtriya, S., & Valk, R. (2023). Health, hope, and harmony: A systematic review of the determinants of happiness across cultures and countries. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3306. https://doi.org/10.3390/ijerph20043306
Sinjaru, T. (2007). Research and statistical data analysis. V. Inter Print. (in Thai)
Sittikrathok, A., & Virasiri, S. (2020). Family adaptation among adolescent with addiction. Journal of Nursing and Health Care, 38(3), 139-146. (in Thai)
Snyder, C. R. (1994). The psychology of hope: You can get there from here. Free Press.
Srijan, K., Jetwaranon, A., Vannakam, R., & Moonjuntee, T. (2024). Factors affecting drug relapse in persons with mixed type drug addiction: A systematic review. Princess of Naradhiwas University Journal, 16(3), 149-172. (in Thai)
Tatiyanuntaporn, N. (2022). Family and community involvement in drug prevention and treatment, Khon Sawan District, Chaiyaphum Province. Regional Health Promotion Center 9 Journal, 9(16), 581-596.
Wongpanarak, N., & Boonruang, P. (2017). Relationships among hope, self-esteem, and the perceptions of spiritual dimension of people with drugs dependence in the Northeastern Region of Thailand. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 18(2), 47-54. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
