ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเองในวัยผู้ใหญ่ ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ในชุมชน

บทคัดย่อ

ภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา เป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานที่ทำให้ระดับการมองเห็นลดลง และเป็นสาเหตุของการสูญเสียการมองเห็น การตรวจคัดกรองภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการค้นหาผู้ป่วยตั้งแต่ระยะแรก และเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนทางตาในผู้ที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน ซึ่งเป็นวิธีที่ควรได้รับการส่งเสริมให้มีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเอง ในวัยผู้ใหญ่ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ในชุมชน จังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างจากการสุ่มอย่างง่าย คือ ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ กลุ่มทดลอง 25 ราย และกลุ่มควบคุม 25 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเองในผู้ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ พัฒนาจากแนวคิดทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคของโรเจอร์ส เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบสอบถามการปฏิบัติการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ paired sample t-test และ independent t-test

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการสร้างเสริมแรงจูงใจ มีคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเอง (M = 58.56, SD = 2.39) สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม (M = 27.64, SD = 4.21) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 31.90, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (M = 29.20, SD = 3.26) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 37.93, p < .001)

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการตรวจจอประสาทตาด้วยตนเองนี้  สามารถนำมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในวัยผู้ใหญ่ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้