ผลของโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการของครอบครัวต่อการมีส่วนร่วมในการดูแล และความเครียดของครอบครัวผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาท
คำสำคัญ:
การดูแลแบบบูรณาการของครอบครัว, การมีส่วนร่วมของครอบครัว, ความเครียดของครอบครัว, ครอบครัวผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาท, ผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาทบทคัดย่อ
ภาวะวิกฤตระบบประสาท เป็นภาวะที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและรุนแรง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีปัญหาเกี่ยวกับระดับความรู้สึกตัว การเคลื่อนไหว และการสื่อสาร เนื่องจากความรุนแรงของโรคทำให้ผู้ป่วยต้องได้รับการรักษาพยาบาลอย่างใกล้ชิดในหอผู้ป่วยวิกฤต นอกจากนี้ ครอบครัวของผู้ป่วยไม่สามารถแสดงบทบาทดูแลผู้ป่วยและเกิดความเครียดร่วมด้วย การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการของครอบครัวต่อการมีส่วนร่วมในการดูแล และความเครียดของครอบครัว กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์การคัดเลือก เป็นครอบครัวผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาทที่เข้ารับการรับการรักษาในหอผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลลำพูน จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลองกลุ่มละ 25 คน โดยจับคู่ให้มีลักษณะใกล้เคียงกัน กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับการดูแลตามโปรแกรมการดูแลแบบมีส่วนร่วมของครอบครัว เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1) เครื่องมือในการดำเนินงาน ประกอบด้วยโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการของครอบครัวและคู่มือการดูแล และ 2) เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วยและครอบครัว แบบประเมินการมีส่วนร่วมในการดูแล และแบบประเมินความเครียดของครอบครัว วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ independent t-test และ paired t-test
การศึกษาพบว่า ครอบครัวผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาทกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการมีส่วนร่วมในการดูแล (M = 63.24, SD = 0.43) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (M = 29.40, SD = 4.56) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(48) = 62.73, p < .001) และมีคะแนนเฉลี่ยความเครียด (M = 41.60, SD = 5.91) น้อยกว่ากลุ่มควบคุม (M = 75.16, SD = 7.38) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(48) = 5.91, p < .001) นอกจากนี้ การลดลงของความเครียดของครอบครัวกลุ่มทดลอง (M = 43.08, SD = 4.41) มากกว่ากลุ่มควบคุม (M = 10.40, SD = 7.87) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(48) = 18.09, p < .001)
การศึกษานี้ แสดงให้เห็นถึงประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการของครอบครัวที่ช่วยเพิ่มการมีส่วนร่วมของครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยวิกฤตระบบประสาท และลดความเครียดของครอบครัวได้
เอกสารอ้างอิง
Burns, N., & Grove, S. (2009). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis and generation of evidence (6th ed.). Elsevier.
Carter, M. C., & Miles, M. S. (1989). The parental stressor scale: Pediatric intensive care unit. Maternal-Child Nursing Journal, 18(3), 187-198.
Chamblee, T. B., & Miles, D. K. (2021). A prospective study of family engagement for prevention of central line-associated blood stream infections. Pediatric Quality & Safety, 6(5), e467. https://doi.org/10.1097/pq9.0000000000000467
Charretier, L., Dayan, J., Eustache, F., & Quinette, P. (2021). La mémoire traumatique: Postulats historiques et débats contemporains. Bulletin de l’Academie Nationale de Medecine, 205(2), 154-160. https://doi.org/10.1016/j.banm.2020.12.020
Chen, H., & Dong, L. (2022). The effect of family integrated care on the prognosis of premature infants. BMC Pediatrics, 22(1), 668. https://doi.org/10.1186/s12887-022-03733-0
Cheng, C., Franck, L. S., Ye, X. Y., Hutchinson, S. A., Lee, S. K., & O’Brien, K. (2021). Evaluating the effect of family integrated care on maternal stress and anxiety in neonatal intensive care units. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 39(2), 166–179. https://doi.org/10.1080/02646838.2019.1659940
Cohen, S., Kamarck, T., & Mermelstein, R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior, 24(4), 385-396. https://doi.org/10.2307/2136404
Davidson, J. E., Jones, C., & Bienvenu, O. J. (2012). Family response to critical illness: Post–intensive care syndrome–family. Critical Care Medicine, 40(2), 618-624. https://doi.org/10.1097/CCM.0b013e318236ebf9
Department of Disease Control. (2023). Department of disease control joins the campaign for world heart day 2024, emphasizing public health behavior changes to reduce risk factors for heart and vascular diseases. Department of Disease Control.
Frivold, G., Ågård, A. S., Jensen, H. I., Åkerman, E., Fossum, M., Alfheim, H. B., Rasi, M., & Lind, R. (2021). Family involvement in the intensive care unit in four Nordic countries. Nursing in Critical Care, 27(3), 450-459. https://doi.org/10.1111/nicc.12702
He, F. B., Axelin, A., Ahlqvist-Björkroth, S., Raiskila, S., Löyttyniemi, E., & Lehtonen, L. (2021). Effectiveness of the close collaboration with parents intervention on parent-infant closeness in NICU. BMC Pediatrics, 21, 28. https://doi.org/10.1186/s12887-020-02474-2
Jaisom, P. (1993). Stress and coping strategies of parents whose children are admitted to the pediatric intensive care unit [Unpublished master's thesis]. Chiang Mai University. (in Thai)
Junlasawak, K., Sukonsawan, A., & Wangsrikoon, S. (2018). Effect of sensory stimulation through families’ participation on cognitive behavioural response of patients with severe traumatic brain injuries. Thai Journal of Nursing Council, 33(2), 29–46. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJONC/article/view/121672/102479 (in Thai)
Lazarus, R. S. (1982). Thoughts on the relations between emotion and cognition. American Psychologist, 37(9), 1019–1024. https://doi.org/10.1037/0003-066X.37.9.1019
Li, B., & Yang, Q. (2023). The effect of an ICU liaison nurse-led family-centred transition intervention program in an adult ICU. Nursing in Critical Care, 28(3), 435-445. https://doi.org/10.1111/nicc.12764
Mathew, S. K., Aruna, S., Vasudevan, R. C., Visweswaran, V., Arjunan, P., Panachingal, B., & Jyothi, M. (2024). Integrating family involvement in neuro-intensive care: A pathway to enhanced family satisfaction in traumatic brain injury (TBI) management. Cureus, 16(11), e74748. https://doi.org/10.7759/cureus.74748
O'Brien, K., Bracht, M., Macdonell, K., McBride, T., Robson, K., O'Leary, L., Christie, K., Galarza, M., Dicky, T., Levin, A., & Lee, S. K. (2013). A pilot cohort analytic study of family integrated care in a Canadian neonatal intensive care unit. BMC Pregnancy and Childbirth, 13(Suppl 1), S12. https://doi.org/10.1186/1471-2393-13-S1-S12
Prachuablarp, C. (2018). Increased intracranial pressure in patients with brain pathology: A dimension of evidence-based nursing practice. Thai Journal of Nursing Council, 33(2), 15-28. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJONC/article/view/111187 (in Thai)
Royal College of Neurological Surgeons of Thailand. (2019). Clinical practice guidelines for traumatic brain injury. Prosperous Plus. https://w1.med.cmu.ac.th/neurosurgery/files/2019/12/GPG-final-2562-compressed.pdf
Schepp, K. (1995). Psychometric assessment of the preferred participation scale for parent of hospitalized children [Unpublished manuscript]. University of Washington.
World Health Organization. (2020). WHO methods and data sources for global burden of disease estimates 2000-2019. https://cdn.who.int/media/docs/default-source/gho-documents/global-health-estimates/ghe2019_daly-methods.pdf?sfvrsn=31b25009_7
Zuo, J., Tao, Y., Liu, M., Feng, L., Yang, Y., & Liao, L. (2021). The effect of family-centered sensory and affective stimulation on comatose patients with traumatic brain injury: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Nursing Studies, 115, 103846. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2020.103846
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
