คุณภาพชีวิตของเด็กวัยเรียนที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง: การวิจัยผสานวิธีแบบคู่ขนาน
คำสำคัญ:
โรคเรื้อรัง, คุณภาพชีวิต, เด็กวัยเรียนบทคัดย่อ
คุณภาพชีวิตในเด็กวัยเรียนที่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง จำเป็นต้องได้รับการดูแลแบบองค์รวมจากครอบครัว โรงเรียน และบุคลากรทีมสุขภาพ การวิจัยเชิงพรรณนาครั้งนี้ ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยผสานวิธีแบบคู่ขนาน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตของเด็กวัยเรียนที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กวัยเรียนที่มารับบริการที่หน่วยตรวจผู้ป่วยนอกหรือเข้ารับการรักษาที่หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรมในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ในระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณทำการสำรวจในเด็กวัยเรียนจำนวน 184 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีแบบสะดวกตามคุณสมบัติที่กำหนด เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามคุณภาพชีวิตสำหรับเด็ก (PedsQLTM 4.0) และแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ chi-squared test ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวคำถามแบบกึ่งมีโครงสร้างในการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 16 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยเชิงปริมาณพบว่า คุณภาพชีวิตของเด็กวัยเรียนที่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังในภาพรวมอยู่ในระดับที่ดี โดยร้อยละ 57.6 เป็นเด็กที่มีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับปกติ และร้อยละ 42.4 มีคุณภาพชีวิตระดับต่ำ หากจำแนกเป็นรายด้านพบว่า คุณภาพชีวิตด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ และด้านสังคม อยู่ในระดับปกติ ส่วนคุณภาพชีวิตด้านโรงเรียนอยู่ในระดับต่ำ เมื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบโรคที่เจ็บป่วยและระดับคุณภาพชีวิตพบว่า คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเด็กวัยเรียนในแต่ละโรคไม่มีความแตกต่างกัน และผลการวิจัยเชิงคุณภาพพบว่า คุณภาพชีวิตของเด็กวัยเรียนที่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง มี 3 ประเด็นหลัก คือ 1) ใช้ชีวิตปกติภายใต้ข้อจำกัด: มุมมองจากเด็กที่มีคุณภาพชีวิตดี 2) ชีวิตที่ไม่เหมือนคนอื่น: ภาพสะท้อนของเด็กที่มีคุณภาพชีวิตต่ำ และ 3) ภาระที่ต้องจัดการสุขภาพ
ผลการศึกษานี้ ทำให้เข้าใจคุณภาพชีวิตของเด็กวัยเรียนที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรังมากขึ้น สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการจัดรูปแบบการช่วยเหลือเด็ก โดยเฉพาะด้านการเรียน และการกำหนดกลยุทธ์เพื่อสนับสนุนการปรับตัวต่อการเจ็บป่วย
เอกสารอ้างอิง
Ahmed Meelad, R., Abd Hamid, I. J., Zainudeen, Z. T., Hashim, I. F., Azizuddin, M. N. A., Mangantig, E., Taib, F., Mohamad, N., Ismail, I. H., Abdul Latiff, A. H., & Mohd Noh, L. (2023). Health-related quality of life of patients and families with primary immunodeficiency in Malaysia: A cross-sectional study. Journal of Clinical Immunology, 43(5), 999-1006. https://doi.org/10.1007/s10875-023-01463-1
Amodeo, G., Ragni, B., Calcagni, G., Piga, S., Giannico, S., Yammine, M. L., Drago, F., Ciofi Degli Atti, M. L., Rossi, A., De Stasio, S., & Grimaldi Capitello, T. (2022). Health-related quality of life in Italian children and adolescents with congenital heart diseases. BMC Cardiovascular Disorders, 22(1),173. https://doi.org/10.1186/s12872-022-02611-y
Barthel, D., Ravens-Sieberer, U., Nolte, S., Thyen, U., Klein, M., Walter, O., Meyrose, A. K., Rose, M., & Otto, C. (2018). Predictors of health-related quality of life in chronically ill children and adolescents over time. Journal of Psychosomatic Research, 109, 63-70. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2018.03.005
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2022). About chronic diseases. Centers for Disease Control and Prevention.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://utstat.toronto.edu/~brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Forrest, C. B., Koenigsberg, L. J., Harvey, F. E., Maltenfort, M. G., & Halfon, N. (2025). Trends in US children’s mortality, chronic conditions, obesity, functional status, and symptoms. JAMA, 34(6), 509-516. https://doi.org/10.1001/jama.2025.9855
Hall, C., Donza, C., McGinn, S., Rimmer, A., Skomial, S., Todd, E., & Vaccaro, F. (2019). Health-related quality of life in children with chronic Illness compared to parents: A systematic review. Pediatric Physical Therapy, 31(4), 315-322. https://doi.org/10.1097/PEP.0000000000000638
Health Information System Development Office (HISO). (2020). Thai health statistics. https://www.hiso.or.th/thaihealthstat/system/index.php?t=01
Hockenberry, M. J., Rodgers, C. C., & Wilson, D. (2021). Wong's essentials of pediatric nursing (11th ed.). Elsevier.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Lum, A., Wakefield, C. E., Donnan, B., Burns, M. A., Fardell, J. E., & Marshall, G. M. (2017). Understanding the school experiences of children and adolescents with serious chronic illness: A systematic meta-review. Child: Care, Health & Development, 43(5), 645–662. https://doi.org/10.1111/cch.12475
Moreno-Medina, K., Barrera-Castañeda, M., Vargas-Acevedo, C., García-Torres, A. E., Ronderos, M., Huertas-Quiñones, M., Cabrera, S., Domínguez, M. T., Sandoval Reyes, N., & Dennis, R. J. (2020). Quality of life in children with infrequent congenital heart defects: Cohort study with one-year of follow-up. Health and Quality of Life Outcomes, 18(1), 5. https://doi.org/10.1186/s12955-019-1265-z
Morse, J. M. (1991). Strategies for sampling. In J. M. Morse (Ed.), Qualitative nursing research: A contemporary dialogue. Sage.
Oumtanee, A. (2016). Qualitative research in nursing. Chulalongkorn University Printing House. (in Thai)
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2017). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (10th ed.). Wolters Kluwer Health.
Rasha Gamal-El-Din Abu-El-Goud, Ahmed M Hegab, Fouad M A. Yousef, & Eman Abdel-Baset Mohamed. (2021). Health-related quality of life in children and adolescents with chronic kidney diseases at Sohag, Egypt: A case–control study. Journal of Medicine in Scientific Research, 4(4), 320–327.
Salih, K. M. A. (2019). The impact of sickle cell anemia on the quality of life of sicklers at school age. Journal of Family Medicine and Primary Care, 8(2), 468–471. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_444_18
Silva, N., Pereira, M., Otto, C., Ravens-Sieberer, U., Canavarro, M. C., & Bullinger, M. (2019). Do 8-to 18-year-old children/adolescents with chronic physical health conditions have worse health-related quality of life than their healthy peers? A meta-analysis of studies using the KIDSCREEN questionnaires. Quality of Life Research, 28(7), 1725-1750. https://doi.org/10.1007/s11136-019-02189-7
Sinlapamongkolkul, P., & Surapolchai, P. (2020). Health-related quality of life in Thai children with thalassemia as evaluated by PedsQL and EQ-5D-Y: A single-center experience. Mediterranean Journal of Hematology and Infectious Diseases, 12(1), e2020036. https://doi.org/10.4084/mjhid.2020.036
Sritipsukho, P., Wisai, M., & Thavorncharoensap, M. (2013). Reliability and validity of the Thai version of the pediatric quality of life inventory 4.0. Quality of Life Research, 22(3), 551–557.https://doi.org/10.1007/s11136-012-0190-y
Sudnawa, K. K., Yeepae, J., Photia, A., Rujkijyanont, P., Traivaree, C., & Monsereenusorn, C. (2024). Health-related quality of life and its determinant factors in Thai children with cancer: Parents vs. children perspectives. BMC Pediatrics, 24(1), 531. https://doi.org/10.1186/s12887-024-05010-8
Sutthisompohn, S., & Kusol, K. (2021). Association between caregivers’ family management and quality of life in children with chronic disease in Southern Thailand. Patient Preference and Adherence, 15, 2165–2174. https://doi.org/10.2147/PPA.S327553
Tekin, M. N., Düşünsel, R., Şahin, N., Dursun, I., Sözeri, B., Çiçek, S. Ö., Kısaarslan, A. P., & Poyrazoğlu, M. H. (2022). Assessment of factor affecting the quality of life in children with juvenile idiopathic arthritis. The Journal of Pediatric Academy, 3(3), 125-131. https://doi.org/10.51271/jpea-2022-163
The WHOQOL Group. (1994). Development of the WHOQOL: Rationale and current status. International Journal of Mental Health, 23(3), 24–56. https://doi.org/10.1080/00207411.1994.11449286
Varni, J. W., Seid, M., & Kurtin, P. S. (2001). PedsQL™ 4.0: Reliability and validity of the pediatric quality of life inventory™ version 4.0 generic core scales in healthy and patient populations. Medical Care, 39(8), 800–812. https://www.jstor.org/stable/3767969
World Health Organization. (2005). Preventing chronic diseases: A vital investment: WHO global report. World Health Organization. https://iris.who.int/handle/10665/43314
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
