ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล: การทบทวนแบบกำหนดขอบเขต

ผู้แต่ง

  • รสรินทร์ รักษ์เผ่าสุวรรณ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • ฐิติณัฏฐ์ อัคคะเดชอนันต์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • กุลวดี อภิชาตบุตร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับ, พยาบาล, การทบทวนแบบกำหนดขอบเขต

บทคัดย่อ

ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับ (ERI) เป็นปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ในงาน อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการทบทวนงานวิจัยที่สรุปความรู้เกี่ยวกับความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับของพยาบาล การทบทวนแบบกำหนดขอบเขตในครั้งนี้ มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับ ปัจจัยเหตุและผล และข้อเสนอแนะจากการวิจัยเกี่ยวกับความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล โดยดำเนินการตามกรอบแนวคิดของ อัสกี้ และ โอมอลเลย์ ค้นหางานวิจัยที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2014 ถึง 2024 ผลการสืบค้นพบบทความทั้งหมด 109 เรื่อง หลังจากคัดกรองโดยใช้แบบคัดกรองงานวิจัย และแบบบันทึกผลการสกัดข้อมูลพบว่า มี 21 เรื่องผ่านการคัดกรองตามเกณฑ์ และนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อสรุปข้อค้นพบสำคัญตามวัตถุประสงค์ของการทบทวนแบบกำหนดขอบเขต

ผลการทบทวน มีดังนี้
1. การรายงานสถานการณ์ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับ มี 2 แบบ ได้แก่ รายงานเป็นจำนวนหรือร้อยละของกลุ่มพยาบาลที่มีคะแนน ERI แตกต่างกัน และรายงานค่าเฉลี่ยระดับ ERI โดยงานวิจัยจำนวน 11 เรื่อง รายงานว่ามีความสมดุล (ERI ≤ 1) และมีงานวิจัย 10 เรื่อง รายงานว่ามีความไม่สมดุล (ERI > 1) ของอัตราส่วนของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล
2. ปัจจัยเหตุของความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล สามารถจำแนกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ ปัจจัยด้านองค์กร (เช่น ความขัดแย้งกับหัวหน้างาน การขาดการสนับสนุน การถูกทำร้าย) ปัจจัยด้านลักษณะงาน (เช่น แผนกที่ปฏิบัติงาน การทำงานแบบหมุนเวียนกะ และการทำงานล่วงเวลา) และปัจจัยส่วนบุคคล (เช่น ข้อมูลส่วนบุคคล สุขภาพจิต)
3.  ผลของความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล สามารถจำแนกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ ผลต่อสุขภาพของพยาบาล (เช่น ความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะหมดไฟ) ผลต่อองค์กร (เช่น คุณภาพการดูแลผู้ป่วยลดลง ความพึงพอใจในงานน้อยลง ความตั้งใจลาออกจากงานเพิ่มขึ้น)
4. ข้อเสนอแนะของผลการวิจัยต่อผู้บริหารองค์กรและผู้บริหารทางการพยาบาล ได้แก่ การดูแลสวัสดิการของพยาบาล จัดอบรมและให้คำปรึกษาเกี่ยวกับวิธีการจัดการกับความเหนื่อยล้า ความเครียด และความขัดแย้ง สร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัย และส่งเสริมการให้รางวัลแก่พยาบาล

ผลการทบทวนแบบกำหนดขอบเขตนี้ เน้นให้เห็นถึงความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล และให้ข้อมูลเชิงลึกแก่ผู้บริหารโรงพยาบาล เพื่อสามารถนำไปใช้ในการพัฒนากลยุทธ์เพื่อให้เกิดความสมดุล และรักษาพยาบาลให้คงอยู่ในองค์กร

เอกสารอ้างอิง

Alexander, L., Cooper, K., Peters, M. D., Tricco, A. C., Khalil, H., Evans, C., Nunn, Z., Peiper, D., Godfrey, C. M., McInerney, P., & Pollock, D. (2024). Large scoping reviews: Managing volume and potential chaos in a pool of evidence sources. Journal of Clinical Epidemiology, 170, 111343. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2024.111343

Alvarado, L. E., Bretones, F. D., & Rodríguez, J. A. (2021). The effort-reward model and its effect on burnout among nurses in Ecuador. Frontiers in Psychology, 12, 760570. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.760570

Arksey, H., & O'malley, L., (2005). Scoping studies: Towards a methodological framework. International Journal of Social Research Methodology, 8(1), 19-32. https://doi.org/10.1080/1364557032000119616

Aromataris, E., & Riitano, D. (2014). Constructing a search strategy and searching for evidence. A guide to the literature search for a systematic review. The American Journal of Nursing, 114(5), 49–56. https://doi.org/10.1097/01.NAJ.0000446779.99522.f6

Babazadeh, M., Molavynejad, S., Parhamnia, Z., & Boroun, T. (2021). Interplay of occupational stress, sense of humor, and health status among nurses working at hospitals in Ahvaz. Journal of Medicine and Life, 14(2), 262-270. https://doi.org/10.25122/jml-2020-0032

Choorat, S., Thungjaroenkul, P., & Nantsupawat, A. (2023). Effort–reward imbalance and job burnout of nurses in tertiary hospital. Nursing Journal CMU, 50(2), 170–182. (in Thai)

Colindres, C. V., Bryce, E., Coral-Rosero, P., Ramos-Soto, R. M., Bonilla, F., & Yassi, A. (2018). Effect of effort-reward imbalance and burnout on infection control among Ecuadorian nurses. International Nursing Review, 65(2), 190-199. https://doi.org/10.1111/inr.12409

Darboe, A., Lin, I. F., & Kuo, H. W. (2016). Effort-reward imbalance and self-rated health among Gambian healthcare professionals. BMC Health Services Research, 16, 125. https://doi.org/10.1186/s12913-016-1347-0

Deng, X., Fang, R., & Cai, Y. (2021). Evaluation of the correlation between effort-reward imbalance and sleep quality among community health workers. BMC Health Services Research, 21(1), 490. https://doi.org/10.1186/s12913-021-06526-w

Guissi, P. C., Pinho, M. A. S. Z., Vieira, I., Fidelis Ranali, N., de Almeida Martins, D., das Dores Bandini, M. C., & de-Lucca, S. R. (2019). Psychosocial factors at work and stress among the nursing staff of a central sterile services department. Revista Brasileira de Medicina do Trabalho, 17(4), 499-505. https://doi.org/10.5327/Z1679443520190453

Han, S. J., Lee, S. Y., & Kim, S. E. (2023). An exploratory study of psychological distress, professional quality of life, effort-reward imbalance, and turnover intention of hospital nurses during the COVID-19 pandemic. Healthcare, 11(19), 2695. https://doi.org/10.3390/healthcare11192695

Jeawkok, J., Dhammasaccakarn, W., & Kaewpimon, P. (2015). Retention and intention of resignation to the job of registered nurses in the university hospital Songkhla Province. NIDA Development Journal, 55(3), 109–144. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NDJ/article/view/39732/32835 (in Thai)

Kabakleh, Y., Zhang, J. P., Lv, M., Li, J., Yang, S., Swai, J., & Li, H. Y. (2020). Burnout and associated occupational stresses among Chinese nurses: A cross-sectional study in three hospitals. PLOS ONE, 15(9), e0238699. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0238699

Kikuchi, Y., Nakaya, M., Ikeda, M., Okuzumi, S., Takeda, M., & Nishi, M. (2014). Relationship between depressive state, job stress, and sense of coherence among female nurses. Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 18(1), 32-35. http://doi.org/10.4103/0019-5278.134959

Kluska, K. M., Laschinger, H. K. S., & Kerr, M. S. (2004). Staff nurse empowerment and effort–reward imbalance. Nursing Leadership, 17(1), 112–128. https://doi.org/10.12927/cjnl.2004.16247

Kummatid, A., & Markrat, M. (2016). Using the systematic review to provide a complete summary on a research question in evidence-based practice: A 3-step method. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 3(3), 246–259. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/68742/55965 (in Thai)

Levac, D., Colquhoun, H., & O'brien, K. K. (2010). Scoping studies: Advancing the methodology. Implementation Science, 5, 69. https://doi.org/10.1186/1748-5908-5-69

Li, X., Jiang, T., Sun, J., Shi, L., & Liu, J. (2021). The relationship between occupational stress, job burnout and quality of life among surgical nurses in Xinjiang, China. BMC Nursing, 20, 181. https://doi.org/10.1186/s12912-021-00703-2

Lin, P. C., Chen, C. H., Pan, S. M., Chen, Y. M., Pan, C. H., Hung, H. C., & Wu, M. T. (2015). The association between rotating shift work and increased occupational stress in nurses. Journal of Occupational Health, 57(4), 307–315. https://doi.org/10.1539/joh.13-0284-OA

Liu, L., Wu, D., Wang, L., Qu, Y., & Wu, H. (2020). Effort-reward imbalance, resilience and perceived organizational support: A moderated mediation model of fatigue in Chinese nurses. Risk Management and Healthcare Policy, 13, 893-901. https://doi.org/10.2147/RMHP.S259339

Munn, Z., Pollock, D., Khalil, H., Alexander, L., Mclnerney, P., Godfrey, C. M., Peters, M., & Tricco, A. C. (2022). What are scoping reviews? Providing a formal definition of scoping reviews as a type of evidence synthesis. JBI Evidence Synthesis, 20(4), 950-952. https://doi.org/10.11124/JBIES-21-00483

Nguyen Van, H., Dinh Le, M., Nguyen Van, T., Nguyen Ngoc, D., Tran Thi Ngoc, A., & Nguyen The, P. (2018). A systematic review of effort-reward imbalance among health workers. The International Journal of Health Planning and Management, 33(3), e674-e695. https://doi.org/10.1002/hpm.2541

Nourry, N., Luc, A., Lefebvre, F., Sultan-Taïeb, H., & Béjean, S. (2014). Psychosocial and organizational work environment of nurse managers and self-reported depressive symptoms: Cross-sectional analysis from a cohort of nurse managers. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 27(2), 252-269. https://doi.org/10.2478/s13382-014-0264-x

Peter, R., Siegrist, J., Hallqvist, J., Reuterwall, C., & Theorell, T. (2002). Psychosocial work environment and myocardial infarction: Improving risk estimation by combining two complementary job stress models in the SHEEP Study. Journal of Epidemiology and Community Health, 56(4), 294–300. https://doi.org/10.1136/jech.56.4.294

Peters, M. D. J., Godfrey, C. M., McInerney, P., Munn, Z., Tricco, A. C., & Khalil, H. (2020). Chapter 11: Scoping reviews (2020 Version). In E. Aromataris & Z. Munn (Eds.), JBI manual for evidence synthesis. The Joanna Briggs Institute. https://doi.org/10.46658/JBIMES-20-12

Rau, R., Georgiades, A., & Siegrist, J. (2010). Effort–reward imbalance and over-commitment: Associations with workplace stress and well-being among German employees. In J. Houdmont & S. Leka (Eds.), Contemporary occupational health psychology: Global perspectives on research and practice (Vol. 1, pp. 91-108). Wiley-Blackwell.

Ren, H., Li, P., Xue, Y., Xin, W., Yin, X., & Li, H. (2024). Global prevalence of nurse turnover rates: A meta-analysis of 21 studies from 14 countries. Journal of Nursing Management, 2024, 5063998. https://doi.org/10.1155/2024/5063998

Salem, E. A., & Ebrahem, S. M. (2018). Psychosocial work environment and oxidative stress among nurses. Journal of Occupational Health, 60(2), 182-191. https://doi.org/10.1539/joh.17-0186-OA

Saovapha, B., Tananuchittikul, Y., Sripattrangkul, S., & Ongkan, T. (2021). Predicting factors of professional nurses’ retention in Lampang Province. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 22(3), 348–356. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/250882 (in Thai)

Siegrist, J. (1996). Adverse health effects of high-effort/low-reward conditions. Journal of Occupational Health Psychology, 1(1), 27-41. https://doi.org/10.1037/1076-8998.1.1.27

Siegrist, J., Starke, D., Chandola, T., Godin, I., Marmot, M., Niedhammer, I., & Peter, R. (2004). The measurement of effort–reward imbalance at work: European comparisons. Social Science & Medicine, 58(8), 1483–1499. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(03)00351-4

Thamrongvisava, S., Pitanupong, J., & Srisintorn, W. (2019). Burnout and associated factors among nurses at Songklanagarind Hospital. Royal Thai Army Medical Journal, 72(3), 177–185. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/rtamedj/article/view/218984 (in Thai)

Tian, M., Yang, H., Yin, X., Wu, Y., Zhang, G., Lv, C., Mu, K., & Gong, Y. (2021). Evaluating effort-reward imbalance among nurses in emergency departments: A cross-sectional study in China. BMC Psychiatry, 21, 353. https://doi.org/10.1186/s12888-021-03344-6

Tricco, A. C., Nincic, V., Darvesh, N., Rios, P., Khan, P. A., Ghassemi, M. M., MacDonald, H., Yazdi, F., Lai, Y., Warren, R., Austin, A., Cleary, O., Baxter, N. N., Burns, K. E. A., Coyle, D., Curran, J. A., Graham, I. D., Hawker, G., Légaré, F., … Straus, S. E. (2023). Global evidence of gender equity in academic health research: A scoping review. BMJ Open, 13(2), e067771. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-067771

Vallone, F., & Zurlo, M. C. (2024). Stress, interpersonal and inter-role conflicts, and psychological health conditions among nurses: Vicious and virtuous circles within and beyond the wards. BMC Psychology, 12(1), 197. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01676-y

Wu, H., Qi, K., Luan, B., Liu, Z., & Zhao, Q. (2023). Association between occupational stress and mental health of nurses during the COVID-19 pandemic: A cross-sectional research. Nursing Open, 10(12), 7694-7702. https://doi.org/10.1002/nop2.2010

Xue, B., Wang, L., Jiang, Z., Wang, X., Zhang, N., Feng, Y., & Luo, H. (2024). Factors influencing decent work among psychiatric nurses in China: A cross-sectional study. BMC Psychiatry, 24(1), 541. https://doi.org/10.1186/s12888-024-05983-x

Yada, H., Abe, H., Omori, H., Ishida, Y., & Katoh, T. (2017). Job-related stress in psychiatric assistant nurses. Nursing Open, 5(1), 15–20. https://doi.org/10.1002/nop2.103

Yosthong, D. (2019). Nursing shortage and management: Personal level management. Journal of Nursing, Siam University, 20(38), 134-143. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nursingsiamjournal/article/view/154637/135576 (in Thai)

Yu, L., Liu, W., Wang, J., Jin, Z., Meng, R., Wu, Z., Zheng, Y., & Guo, Z. (2024). Evaluating the association between effort-reward imbalance and suboptimal health status among hospital nurses: A cross-sectional study. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 37(2), 165-175. https://doi.org/10.13075/ijomeh.1896.02223

Zaree, T. Y., Nazari, J., Jafarabadi, M. A., & Alinia, T. (2018). Impact of psychosocial factors on occurrence of medication errors among Tehran public hospitals nurses by evaluating the balance between effort and reward. Safety and Health at Work, 9(4), 447-453. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2017.12.005

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

รักษ์เผ่าสุวรรณ ร., อัคคะเดชอนันต์ ฐ., & อภิชาตบุตร ก. (2026). ความไม่สมดุลของความพยายามกับรางวัลที่ได้รับในพยาบาล: การทบทวนแบบกำหนดขอบเขต. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 53(2), 218–238. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/276304

ฉบับ

ปีที่ 53 ฉบับที่ 2 (2026): เมษายน-มิถุนายน 2569

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

สัญญาอนุญาต

ลิขสิทธิ์ (c) 2026 พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลสาร

ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว